Radio
Podcast
Multimedia
Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên Thường trực Hội tư vấn thuế Việt Nam tư vấn các quy định về thuế mới khi kinh doanh trên nền tảng trực tuyến:
Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử đang đưa hàng triệu hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tham gia thị trường trực tuyến. Cùng với cơ hội mở rộng doanh thu là yêu cầu ngày càng chặt chẽ hơn về nghĩa vụ thuế.
Khoản 1 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 có quy định về thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ kinh doanh, trong đó thu nhập từ hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh dựa trên nền tảng số là thu nhập chịu thuế. Theo đó, người kinh doanh online sẽ phải thực hiện nghĩa vụ với hai sắc thuế chính, đều tính theo phương pháp tỷ lệ phần trăm trực tiếp trên doanh thu và không kê khai theo phương pháp khấu trừ như doanh nghiệp.
Về thuế giá trị gia tăng, theo khoản 2 Điều 12 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, tỷ lệ tính thuế trên doanh thu là 1% đối với phân phối, cung cấp hàng hóa; 5% đối với dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu; 3% đối với sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu; và 2% đối với hoạt động kinh doanh khác.
Về thuế thu nhập cá nhân, theo khoản 3 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, tỷ lệ tương ứng là 0,5% với phân phối, cung cấp hàng hóa; 2% với dịch vụ, xây dựng không bao thầu; 1,5% với sản xuất, vận tải có bao thầu nguyên vật liệu; 5% với cho thuê tài sản, bảo hiểm; và 1% với các hoạt động kinh doanh khác.
Ngày 29/4/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP. Theo đó, việc phân loại hộ kinh doanh theo doanh thu tiếp tục được hoàn thiện để phù hợp với cơ chế quản lý thuế mới.
Nhóm 1: Hộ kinh doanh có doanh thu không quá 01 tỷ đồng/năm thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng và cá nhân kinh doanh tương ứng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Hộ kinh doanh tự xác định doanh thu và thực hiện thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế, chậm nhất là ngày 31/01 của năm dương lịch tiếp theo.
Nhóm 2: Hộ kinh doanh có doanh thu từ trên 01 tỷ đồng đến 03 tỷ đồng/năm phải thực hiện nộp thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân. Với thuế giá trị gia tăng áp dụng phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu. Với thuế thu nhập cá nhân có thể nộp theo tỷ lệ % trên doanh thu tính thuế. Cá nhân được trừ 1 tỷ đồng trước khi tính thuế thu nhập cá nhân đối với doanh thu của toàn bộ hoạt động kinh doanh trong năm. Hoặc nộp theo thu nhập tính thuế (Doanh thu - Chi phí). Nếu lựa chọn phương pháp này, hộ kinh doanh phải thực hiện ổn định trong 02 năm liên tục.
Nhóm 3: Hộ kinh doanh có doanh thu từ trên 03 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng/năm phải nộp thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân, cụ thể như sau: Thuế giá trị gia tăng áp dụng phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu (tỷ lệ % x doanh thu). Thuế thu nhập cá nhân bắt buộc áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế.
Nhóm 4: Hộ kinh doanh có doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Trong đó, thuế giá trị gia tăng tính theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, áp dụng tỷ lệ % nhân với doanh thu tính thuế theo từng ngành nghề kinh doanh theo quy định hiện hành. Còn thuế thu nhập cá nhân bắt buộc áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế, được xác định bằng doanh thu trừ chi phí hợp lý, hợp lệ trong kỳ. Thuế suất áp dụng theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, với mức 20% đối với nhóm có quy mô doanh thu lớn.
Bên cạnh đó, Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, doanh thu để xác định nghĩa vụ thuế được xác định là tổng doanh thu từ hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ, cộng với doanh thu từ hoạt động tài chính và các khoản thu nhập khác phát sinh trong quá trình kinh doanh.
Vì vậy, theo Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên Thường trực Hội tư vấn thuế Việt Nam, các khoản thưởng doanh số, hỗ trợ khuyến mại từ sàn thương mại điện tử hay nhà cung cấp, tiền bồi thường do đối tác vi phạm hợp đồng, khoản trợ giá, phụ thu... nếu gắn liền với hoạt động kinh doanh của hộ, cá nhân đó đều phải được cộng vào doanh thu năm để xác định xem có vượt ngưỡng chịu thuế theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 và Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 hay không, cũng như để xác định đúng mức thuế phải nộp. Đây là điều người bán hàng online cần theo dõi sổ sách đầy đủ, không chỉ tiền hàng thu về mà cả các khoản thu phụ trợ khác, để tránh kê khai thiếu doanh thu dẫn đến rủi ro bị truy thu sau này.
Với trường hợp một hộ, cá nhân kinh doanh bán hàng cùng lúc trên nhiều sàn thương mại điện tử khác nhau, cần phân biệt hai cấp độ.
Thứ nhất, ở cấp độ từng sàn, theo điểm d khoản 2 Điều 5 Nghị định 117/2025/NĐ-CP, mỗi tổ chức quản lý nền tảng thương mại điện tử chỉ khấu trừ, kê khai và nộp thay phần thuế phát sinh trên chính các giao dịch thực hiện qua sàn của mình, tương ứng với số tiền bán hàng hóa, dịch vụ mà hộ, cá nhân kinh doanh được hưởng do sàn đó thu hộ - nghĩa là các sàn không tự động cộng gộp doanh thu của người bán trên những sàn khác.
Thứ hai, ở cấp độ nghĩa vụ thuế cả năm, theo khoản 1 Điều 13 Luật Quản lý thuế 2025 về trách nhiệm thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm, hộ, cá nhân kinh doanh phải tự tổng hợp toàn bộ doanh thu từ tất cả các sàn, các kênh bán hàng để xác định chính xác tổng doanh thu năm, từ đó biết mình có thuộc diện phải nộp thuế hay không và mức thuế suất áp dụng đã đúng hay chưa.
Nếu tổng doanh thu từ nhiều sàn cộng lại vượt ngưỡng chịu thuế nhưng từng sàn khấu trừ riêng lẻ chưa đủ, người kinh doanh có trách nhiệm tự kê khai, nộp bổ sung phần còn thiếu; ngược lại, nếu tổng doanh thu thực tế thấp hơn ngưỡng chịu thuế mà đã bị các sàn khấu trừ, người kinh doanh có quyền đề nghị cơ quan thuế hoàn lại số thuế nộp thừa sau khi các sàn thực hiện quyết toán năm.
Ngoài ra, để tránh tình trạng người bán phải nộp thuế trên doanh thu không có thực bởi các đơn hoàn, đơn hủy, theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 117/2025/NĐ-CP, đối với các giao dịch bị hủy hoặc trả lại hàng thực hiện qua sàn thương mại điện tử, tổ chức quản lý nền tảng có trách nhiệm bù trừ số thuế đã khấu trừ, nộp thay tương ứng với giá trị đơn hàng bị hủy, trả lại - tức là doanh thu tính thuế được điều chỉnh giảm ngay, người bán không phải chịu thuế trên phần đơn hàng không phát sinh doanh thu thực tế.
Còn với trường hợp người bán tự lập hóa đơn khi bán hàng, theo hướng dẫn tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP và cụ thể tại khoản 6 Điều 12 Thông tư 32/2025/TT-BTC, khi hàng bán bị trả lại hoặc đơn hàng bị hủy, hai bên phải lập văn bản thỏa thuận ghi rõ lý do, và người bán lập hóa đơn điều chỉnh hoặc hóa đơn thay thế cho hóa đơn đã xuất trước đó, làm căn cứ giảm trừ doanh thu và số thuế giá trị gia tăng đầu ra tương ứng.
