Radio
Podcast
Multimedia
Giữa dòng chảy của du lịch trải nghiệm, sức hấp dẫn của một điểm đến không chỉ nằm ở cảnh sắc, mà còn ở những câu chuyện văn hóa, hương vị ẩm thực và nhịp sống bản địa. Tại Phú Thọ, hai xã Sơn Lương và Long Cốc đang tìm hướng đi riêng cho du lịch cộng đồng, biến những giá trị vốn có của quê hương thành sản phẩm trải nghiệm, đồng thời mở thêm cơ hội sinh kế cho người dân.
Để bản sắc trở thành trải nghiệm
Theo ông Vũ Đình Ngọc, Phó chủ tịch UBND xã Sơn Lương, địa phương có gần 60% dân số là người Mường nên mảnh đất này mang trong mình vẻ đẹp mộc mạc của những nếp nhà sàn truyền thống, hòa cùng dòng chảy phong tục lâu đời. Bên cạnh đó, Sơn Lương còn có 12 sản phẩm OCOP, đặc biệt là nếp Gà Gáy Mỹ Lung đã đạt chuẩn 4 sao. Việc đưa các sản vật này vào không gian du lịch trải nghiệm không chỉ mở rộng đầu ra cho nông sản mà còn thổi hồn vào điểm đến, tạo nên nét chấm phá riêng biệt trong lòng du khách.
"Chúng tôi luôn xác định, bà con nhân dân không chỉ là người làm du lịch, mà chính họ là những "đại sứ du lịch" tuyệt vời nhất. Bằng sự hiếu khách, chân thành mộc mạc, chính người dân sẽ là người kể câu chuyện văn hóa của bản mình, mang những thức quà, nông sản quê nhà giới thiệu đến du khách. Khi du lịch phát triển, bà con vừa giữ được nét đẹp truyền thống, vừa là người trực tiếp hưởng lợi từ nguồn sinh kế mới ấm no, bền vững hơn".
Với góc nhỏ bình yên mang tên Ngòi Lao, du khách có thể thong dong thả trôi chiếc thuyền phao trên đập nước, đắm mình trong làn nước suối mát lành hay tận hưởng không khí cắm trại tràn đầy năng lượng giữa thiên nhiên phóng khoáng. Du khách cũng có thể tự tay gói chiếc bánh tò te mộc mạc, vặn nếp Gà Gáy dẻo thơm trong từng chiếc bánh chưng thảo mộc, rồi cùng quây quần bên mâm cỗ lá Mường đậm vị....
Câu chuyện ở xã Long Cốc lại bắt đầu từ những đồi chè đặc trưng. Không chỉ dừng ở việc ngắm cảnh, tại đây, du khách có thể tìm hiểu quy trình sao chè thủ công, đón bình minh trên Đồi Ốc, ngắm hoàng hôn ở Đồi chè Móng Ngựa, nghỉ tại homestay, hòa mình trong đêm diễn văn nghệ bản Mường hay thưởng thức ẩm thực địa phương.
Từ lợi thế cây chè, các sản phẩm mới cũng được đưa vào phục vụ du khách. Thạch trà Bát Tiên, tempura lá trà xanh là một ví dụ, góp phần mở rộng cách thưởng thức trà và tạo thêm giá trị cho nguyên liệu sẵn có. Cảnh quan vì thế không còn chỉ để ngắm nhìn, mà trở thành điểm khởi đầu cho chuỗi trải nghiệm và dịch vụ.
Từ làm du lịch tự phát đến tạo sản phẩm có chất lượng
Nhận thấy tài nguyên sẵn có chỉ thực sự trở thành lợi thế khi được tổ chức thành sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường nên tại xã Sơn Lương và Long Cốc, các hộ kinh doanh trong dự án “Triển khai xây dựng mô hình trải nghiệm du lịch cộng đồng, tìm hiểu bản sắc văn hóa dân tộc Mường tại xã Long Cốc và xã Sơn Lương - Dự án “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh Phú Thọ” được các chuyên gia của Viện Phát triển Du lịch Châu Á hỗ trợ hoàn thiện dịch vụ lưu trú, xây dựng thực đơn, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và nâng cao kỹ năng phục vụ.
"Sau chưa đầy hai tháng, Sơn Lương bước đầu hình thành tuyến trải nghiệm có tổ chức hơn, còn Long Cốc tập trung cải thiện chất lượng lưu trú và phát triển sản phẩm đặc trưng. Làm du lịch cộng đồng không có nghĩa là đánh mất đi vẻ đẹp tự nhiên hay làm biến dạng bản làng vì lợi ích trước mắt. Kiến trúc nhà sàn, nghệ thuật dân gian, ẩm thực địa phương và thiên nhiên nguyên bản phải luôn được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình khai thác. Giữ trọn bản sắc mới chính là chìa khóa để tạo nên sức hút bền vững", ông Lê Phước Huy, Phó chủ tịch Hội đồng Kết nối du lịch cộng đồng, Viện Phát triển Du lịch Châu Á chia sẻ.
Theo bà Tạ Thị Nguyệt Thu, Phó Trưởng phòng Quản lý Du lịch, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, trong bối cảnh các dịch vụ homestay, biểu diễn nghệ thuật và ẩm thực dần trở nên phổ biến tại nhiều điểm du lịch cộng đồng, lợi thế cạnh tranh cốt lõi nằm ở khả năng khai thác những nét đặc trưng riêng biệt. Để hiện thực hóa định hướng này, ngành du lịch Phú Thọ đã chủ động chuẩn bị nguồn lực khi đào tạo nghiệp vụ cho hơn 150 học viên tại Sơn Lương, trang bị đầy đủ kỹ năng từ đón tiếp, phục vụ ăn uống cho đến quản lý buồng phòng. Đặc biệt, phát triển du lịch cộng đồng bắt buộc phải gắn liền với sinh thái và vốn văn hóa bản địa.
"Mỗi mô hình du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh sẽ mang một bản sắc riêng và tuyệt đối không rập khuôn, sao chép. Trên tinh thần lấy du lịch văn hóa làm cốt lõi kết hợp nghỉ dưỡng xanh, việc triển khai các điểm đến như Sơn Lương hay Long Cốc không chỉ khai thác trọn vẹn thế mạnh riêng từng vùng, mà còn mở rộng mạng lưới điểm đến và mang lại sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số".
Từ dòng Ngòi Lao ở Sơn Lương đến những đồi chè xanh mát ở Long Cốc, mỗi địa phương đang tìm cách biến lợi thế riêng thành sức hút du lịch. Nhưng đích đến không chỉ là thêm những điểm dừng chân trên bản đồ. Điều quan trọng hơn là người dân có thể sống tốt hơn từ chính văn hóa, cảnh quan và sản vật quê hương, trong khi những giá trị ấy vẫn được gìn giữ qua từng thế hệ.
