Radio
Podcast
Multimedia
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học. Dự thảo này quy định về đào tạo liên thông và công nhận kết quả học tập giữa các trình độ đào tạo, bao gồm: nguyên tắc liên thông; hình thức liên thông; công nhận kết quả học tập, chuyển đổi tín chỉ, lộ trình học tập, hoạt động bảo đảm chất lượng.
Đáng chú ý, lần đầu Bộ GD-ĐT đề xuất cho liên thông từ trình độ cao hơn để hoàn thành chương trình ở trình độ thấp hơn giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học.
Liên quan đến đề xuất này, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT) cho biết, cần hiểu đúng bản chất của quy định này. Dự thảo không thiết kế một dòng đào tạo từ trình độ cao xuống trình độ thấp, cũng không khuyến khích người học đang theo học bậc cao chuyển sang học bậc thấp hơn như một xu hướng đào tạo.
Vấn đề cốt lõi ở đây là công nhận kết quả học tập đã tích lũy, để người học có thể sử dụng phần kiến thức, kỹ năng đã được đánh giá đạt chuẩn trong một lộ trình học tập phù hợp hơn với điều kiện cá nhân, nhu cầu nghề nghiệp hoặc vị trí việc làm.
Cụ thể, theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, khi người học hoàn thành một học phần của một chương trình đào tạo, kết quả được công nhận phục vụ mục đích khác nhau bên cạnh mục tiêu hoàn thành chương trình để được cấp bằng. Người học ở trình độ thấp hơn có cơ hội theo học trình độ cao hơn nếu đáp ứng yêu cầu đầu vào theo luồng học tập quy định tại khung cơ cấu giáo dục quốc dân.
Một sinh viên bậc đào tạo trung cấp có thể học tập chương trình đào tạo trình độ cao đẳng nếu có nguyện vọng và đáp ứng đầu vào chương trình đó. Các học phần đã tích lũy bậc trung cấp được công nhận miễn trừ trong chương trình đào tạo trình độ cao đẳng nếu đáp ứng các nội dung học tập và chuẩn đầu ra của môn học.
Ví dụ, một người học đã hoàn thành một số học phần cơ sở ngành ở trình độ đại học nhưng chưa hoàn thành chương trình đào tạo trình độ đại học mà sau đó chuyển sang học một chương trình cao đẳng phù hợp với nhu cầu nghề nghiệp trước mắt. Dự thảo thông tư đề xuất cơ sở đào tạo có thể xem xét miễn trừ một số học phần tương đương, nhưng người học vẫn phải trúng tuyển hoặc đáp ứng điều kiện đầu vào của chương trình, vẫn phải hoàn thành các học phần còn thiếu, thực hành, thực tập và chuẩn đầu ra của chương trình cao đẳng trước khi được cấp văn bằng.
Như vậy, đây là cơ chế công nhận kết quả học tập, giảm việc học lại nội dung tương đương, qua đó tiết kiệm thời gian học tập nhưng vẫn phải hoàn thành chuẩn đầu ra của chương trình.
Cũng theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, mục tiêu của chính sách là bảo vệ quyền lợi chính đáng của người học, giảm lãng phí trong đào tạo và tạo điều kiện cho học tập suốt đời.
"Trong giáo dục hiện đại, người học có thể học ở nhiều môi trường, nhiều chương trình và nhiều thời điểm khác nhau. Nếu một học phần đã được đánh giá đạt chuẩn thì cần có cơ chế ghi nhận, bảo lưu và sử dụng hợp lý, thay vì buộc người học học lại cùng một nội dung", ông Thảo nói.
Bên cạnh đó, đại diện Bộ GD-ĐT cũng cho biết, cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng quốc tế về công nhận tín chỉ và công nhận kết quả học tập, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người học, đồng thời khuyến khích học tập suốt đời, học tập linh hoạt và dịch chuyển giữa các lộ trình học tập - nghề nghiệp.
Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số, hồ sơ học tập số, dữ liệu tín chỉ và hệ thống bảo đảm chất lượng cho phép việc công nhận kết quả học tập được thực hiện minh bạch, có căn cứ và có thể hậu kiểm.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng công nhận tín chỉ không đồng nghĩa với nới lỏng chuẩn. Ngược lại, quy định này đòi hỏi các cơ sở đào tạo phải đối sánh kỹ hơn về chuẩn đầu ra, nội dung học tập, khối lượng học tập, điều kiện đánh giá và trách nhiệm giải trình.
Không đại trà công nhận kết quả học tập
Khi thông tư được ban hành, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh, các cơ sở đào tạo phải ban hành quy định cụ thể về đào tạo liên thông và công nhận kết quả học tập; công khai điều kiện đầu vào, điều kiện công nhận học phần, tỷ lệ tín chỉ tối đa được xem xét công nhận, trách nhiệm của hội đồng chuyên môn và yêu cầu đầu vào của người học.
Việc công nhận không thực hiện đại trà, không tự động và không chỉ căn cứ vào tên học phần. Mỗi trường hợp phải được xem xét trên hồ sơ học tập, đề cương học phần, khối lượng tín chỉ, thời lượng, nội dung chuyên môn, phương pháp đánh giá và chuẩn đầu ra.
Cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm về chất lượng của quyết định công nhận; người học chịu trách nhiệm hoàn thành các yêu cầu còn lại của chương trình đào tạo. Cơ chế này cần gắn với hồ sơ học tập số, dữ liệu tín chỉ và cơ sở dữ liệu giáo dục để phục vụ lưu trữ, xác minh, hậu kiểm, thanh tra, kiểm tra và đánh giá chất lượng đào tạo.
"Dự thảo hướng tới một cơ chế học tập linh hoạt nhưng có kiểm soát: công nhận những gì mà người học đã thực sự đạt chuẩn, không bắt học lại phần tương đương, đồng thời bảo đảm mọi văn bằng chỉ được cấp khi người học đáp ứng đầy đủ điều kiện đầu vào, yêu cầu đào tạo và chuẩn đầu ra của chương trình", Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học nhấn mạnh.
