Triển lãm “Những dấu chân nhỏ – mùa 5” diễn ra từ ngày 22 đến 24/5 tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ là nơi trưng bày các dự án thực tế của học sinh Maya School trong suốt năm học 2025-2026.

Học tập qua dự án thực tế

Góc trưng bày của dự án "Sắc màu hy vọng" thu hút khách tham quan, chiêm ngưỡng những sản phẩm tạo hình đầy màu sắc, từ tranh mosaic, tranh giấy, đồ gốm, sản phẩm thủ công… Đây đều là những sản phẩm phục vụ chuỗi workshop dành cho bệnh nhi tại Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Nhi Trung ương.

Chia sẻ lý do thực hiện dự án “Hỗ trợ và nâng đỡ sức khỏe tâm thần cho bệnh nhi thông qua nghệ thuật”, trưởng nhóm Trần Phương Thiên Ngân (học sinh lớp 11 Trường Maya), cho biết: “Việc giữ tinh thần thoải mái sẽ giúp bệnh nhi điều trị tốt hơn. Vì thế, chúng em muốn tạo ra những hoạt động giúp các bạn vui vẻ và được sáng tạo nhiều hơn”.

Từ mô hình lớp học vẽ cố định năm đầu tiên, nhóm chuyển sang tổ chức workshop độc lập theo từng buổi, với khoảng 20 hoạt động, sử dụng nhiều chất liệu khác nhau. Điều này giúp các bệnh nhi mới tham gia được ngay mà không bị “hổng” kiến thức.

“Khi nhìn thấy một em nhỏ không còn tóc, tay cắm đầy kim truyền, phải ngồi xe lăn nhưng vẫn cố gắng vẽ ngôi nhà mơ ước của mình, em cảm thấy dự án thực sự có ý nghĩa”, Ngân nói.

Theo cô Đỗ Thị Thanh Hương, giáo viên hướng dẫn tại xưởng Lea Art Studio, điều đáng quý nhất không chỉ nằm ở sản phẩm mà là sự trưởng thành của học sinh trong quá trình thực hiện 22 buổi workshop tại hai bệnh viện.

“Các bạn phải học cách giao tiếp với bệnh nhi, điều chỉnh giáo án để phù hợp với môi trường bệnh viện, tự gây quỹ bằng việc bán tranh và tự xây dựng toàn bộ kế hoạch workshop. Qua mỗi mùa dự án, học sinh trưởng thành hơn về trách nhiệm và lòng trắc ẩn”, cô Hương nói.

Ở một góc khác của triển lãm là những mô hình đồ chơi, vật dụng gia đình làm từ gỗ tái chế cùng hình ảnh trẻ em vùng cao vui đùa trên cầu trượt, bập bênh trong sân chơi do chính học sinh Maya thực hiện.

Ngô Đặng Hải Phong, học sinh lớp 9 – Trưởng nhóm sản xuất kể, lần đầu đến một trường học ở Sơn La, em và các bạn thấy xung quanh là những bãi đất trống toàn sỏi đá nhưng thoạt nhiên không có hệ vận động ngoài trời. “Thậm chí, trẻ em phải sử dụng các con dốc làm cầu trượt rồi lấy bìa carton trượt xuống”.

Điều đó đã thôi thúc nhóm tạo ra sân chơi cho trẻ em vùng khó. Năm đầu tiên, nhóm nghiên cứu địa hình và vật liệu thiết kế sân chơi. Bước sang các năm tiếp theo, các em triển khai thêm dự án tái chế gỗ thành sản phẩm mới để bán gây quỹ và lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường.

Từ việc học kỹ thuật làm mộc, tái chế gỗ bỏ đi để gây quỹ cho đến trực tiếp dựng sân chơi, hiện nhóm đã hoàn thành 5 sân chơi cho trẻ em vùng cao. Hải Phong cho biết, mục tiêu tiếp theo của dự án là hoàn thiện bộ hồ sơ thiết kế để chuyển giao cho các tổ chức thiện nguyện khác cùng triển khai.

“Em nhớ nhất khoảnh khắc ngày khánh thành sân chơi. Các em nhỏ mải mê không muốn về nhà. Nhìn các em vui, em thấy rất hạnh phúc”, Hải Phong chia sẻ.

Với dự án "Chuyển nắng thành gió – Đưa nguồn mát cho trẻ em vùng khó", sau thời gian nghiên cứu, khảo sát, cuối tháng 4/2026, nhóm học sinh tại xưởng Tự động hóa Rio đã bắt đầu hành trình đến Sơn La để lắp đặt và bàn giao hệ thống làm mát cho trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Nậm Giôn.

Sau 4 ngày triển khai, 6 phòng nội trú đã được trang bị đầy đủ quạt năng lượng mặt trời cùng hệ hệ thống phun nước mát và bộ tài liệu hướng dẫn sử dụng được trao lại cho nhà trường. Quỹ dự phòng bảo trì 3 năm cũng được thiết lập để đảm bảo tính bền vững. Theo trưởng nhóm Phạm Việt Long (học sinh lớp 11, Trường Maya), với hệ thống làm mát bằng năng lượng mặt trời, mùa hè tại Nậm Giôn sẽ bớt khắc nghiệt hơn để học sinh bán trú yên tâm bám trường, bám lớp.

Không gian triển lãm còn trưng bày những mẫu cây thảo dược, sổ ghi chép thực địa, nhang nụ và xà phòng từ hương nhu...Đây là những sản phẩm được tạo ra trong quá trình thực hiện dự án “Bảo tồn và phát huy tri thức bản địa về thảo mộc” được thực hiện bởi nhóm học trung học, dưới sự hướng dẫn của thầy Lê Xuân Doanh.

Ý tưởng khởi nguồn từ thực tế nhiều tri thức dân gian về cây thuốc ở vùng núi Vua Bà (Thạch Thất, Hà Nội) đang dần biến mất khi người trẻ không còn quan tâm, còn người già không biết truyền lại cho ai.

Học sinh Maya đã đi thực nghiệm khảo sát, ghi chép, phỏng vấn người dân để thu thập thông tin về cây thuốc bản địa. Bên cạnh sản phẩm thực tế, nhóm còn xây dựng các tập tài liệu lưu giữ công dụng và tri thức liên quan đến các loại cây thuốc bản địa.

Những “dấu chân nhỏ” trên hành trình trưởng thành

Mỗi năm học, học sinh Trung học Maya dành 120 giờ học chính thức và khoảng 100 giờ tăng ca tuỳ chọn ở 1 Dự án cộng đồng tại một trong hệ thống Xưởng thực hành, với sự hướng dẫn của các chuyên gia trong các lĩnh vực Công nghệ – Kĩ thuật, Tài chính – Truyền thông, Mĩ thuật, Nông nghiệp, Thủ công, Mộc và Nấu ăn.

Các dự án được thiết kế theo 04 giai đoạn gồm: Khởi tạo, Lập kế hoạch, Thực hiện và Tổng kết. Trong suốt 10 tháng làm việc, học sinh đảm nhiệm các vai trò khác nhau như quản lý, sản xuất, tài chính, truyền thông,… trong môi trường học thật – làm thật – tích luỹ kinh nghiệm thật.

Phát biểu tại triển lãm, cô Nguyễn Thị Thủy – Hiệu trưởng Maya School cho rằng điều quan trọng không chỉ là học kiến thức mà là tạo cơ hội để học sinh được làm thật và trưởng thành qua trải nghiệm thực tế.

“Các em không thể trưởng thành chỉ bằng việc nghe thật nhiều điều đúng, mà cần có cơ hội được làm thật. Chúng tôi tin rằng một đứa trẻ hôm nay biết làm việc, ngày mai sẽ tạo ra giá trị”.

Sau 5 mùa triển lãm, “Những dấu chân nhỏ” không chỉ là nơi trưng bày các dự án cộng đồng mà còn ghi dấu sự trưởng thành của học sinh khi học tập theo dự án và những trải nghiệm thực tế./.