Radio
Podcast
Multimedia
Mời các bạn bấm nút nghe nội dung:
Kế hoạch 272 của UBND thành phố Hà Nội về việc triển khai tổ chức, sắp xếp lại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường chuyên biệt công lập trên địa bàn Thủ đô đã đưa ra 3 mô hình: Trường một cấp học đa cơ sở; mô hình nhiều cấp học gồm trường tiểu học và THCS; mô hình trường gồm nhiều cấp học gồm trường tiểu học, THCS và THPT.
Ông Kiều Văn Minh, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cho biết, các phường, xã căn cứ thực tế để triển khai sắp xếp theo mô hình phù hợp.
“Quan điểm xuyên suốt của Hà Nội khi triển khai Kế hoạch 272 là "Linh hoạt, thực tiễn, không áp đặt cơ học và không tạo ra các trường vượt quá năng lực quản trị".
Việc lựa chọn mô hình nào các địa phương hoàn toàn căn cứ và đánh giá của mình tại địa bàn. Từ đó lựa chọn các mô hình phù hợp với thực tiễn của địa phương và đặc biệt là tạo mọi điều kiện thuận lợi cho nhân dân và cho các em học sinh trong quá trình tổ chức các hoạt động dạy học”, ông Minh nhấn mạnh.
Sau sắp xếp, tổng số trường học ở Thủ đô còn 938, gồm 42 trường chất lượng cao và 895 trường đa cơ sở, trường phổ thông có nhiều cấp học, với 1.225 phân hiệu. Như vậy, số trường giảm 1.225, tương ứng 56,6%.
Mục tiêu đặt ra với các phường xã là giảm từ 30% đầu mối và nơi có điều kiện thuận lợi sẽ giảm 50%. Nhưng có những địa phương đã giảm xuống mức tối thiểu, mỗi cấp học chỉ còn 1 trường. Cùng với đó, có những phường, xã chọn mô hình trường nhiều cấp.
Trường học ổn định tổ chức, chuẩn bị khai giảng năm học mới
Phường Tây Hồ chọn thực hiện đồng thời hai mô hình: Một cấp quy mô lớn cho bậc mầm non và mô hình phổ thông nhiều cấp học gồm tiểu học với trung học cơ sở.
Bà Vũ Hạnh Nguyên, Hiệu trưởng trường TH và THCS Chu Văn An cho biết trước năm 1970, hai trường đã từng là một, sau tách thành hai cấp học. Việc nhập lại sẽ tiếp tục viết tiếp lịch sử đồng thời giống như động lực để ban giám hiệu cùng các thầy cô gìn giữ, xây dựng thương hiệu của nhà trường.
Thời điểm từ khi chính thức sáp nhập đến khai giảng chỉ trong khoảng thời gian 3 tuần, bên cạnh công tác kiện toàn bộ máy, vận hành hoạt động chuyên môn theo hướng kết nối thì chuẩn bị cho khai giảng năm học mới theo bà Hạnh Nguyên được xem như nhiệm vụ trọng tâm của ban giám hiệu và các thầy cô.
“Nhà trường trong năm học mới có 93 lớp gồm 53 lớp THCS và 40 lớp tiểu học. Lễ khai giảng, nhà trường tổ chức tại địa điểm từng cơ sở theo lễ khai giảng toàn quốc và lễ đón học sinh lớp 1 và 6 tại cả 2 cơ sở. Sau lễ khai giảng, sẽ có hoạt động chung là hướng dẫn nhiệm vụ năm học và chụp ảnh chung hội đồng sư phạm”, bà Hạnh Nguyên chia sẻ.
Chuẩn bị cho khai giảng năm học mới, nhà trường đầu tư sửa sang, làm mới khuôn viên nhà trường, từng lớp học đồng thời tổ chức tập huấn cho toàn bộ giáo viên hai cấp trong công tác vận hành mô hình trường phổ thông nhiều cấp. Có hai tổ chuyên môn gồm Ngoại ngữ và Năng khiếu được gộp lại bởi đặc thù hoàn toàn có thể sử dụng chung cho cả hai cấp học của nhà trường.
Phường Sơn Tây, Hà Nội chọn sắp xếp, tổ chức lại theo hướng một cấp đa cơ sở. Từ 21 trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở thành 3 trường đa cơ sở, giảm 18 trường, tương đương 85,7% đầu mối.
Ông Đào Hà, Phó trưởng phòng Văn hóa-Xã hội phường Sơn Tây cho biết, UBND phường Sơn Tây xác định đồng thuận là yếu tố đặc biệt quan trọng xắp xếp thành công nên đã tuyên truyền, trao đổi, làm rõ các mục tiêu, sự cần thiết, cách thức tổ chức xắp xếp lại.
Đặc biệt, việc xắp xếp lại không phải đóng cửa các cơ sở trường học hay làm học sinh phải đi học xa hơn mà mục tiêu tổ chức lại mô hình quản trị để các nguồn lực sử dụng hiệu quả hơn trong khi vẫn duy trì các phân hiệu và đảm bảo hoạt động dạy và học ổn định.
Cấp học mầm non có 7 trường, tiểu học có 7 trường tiểu học, trung học cơ sở có 7 trường. Sau sắp xếp, mỗi trường vẫn duy trì nhiều điểm trường tại vị trí các cơ sở cũ.
Ông Đào Hà cho biết chuẩn bị cho khai giảng đầu tiên từ các điểm trường trên tinh thần ổn định để hòa nhập, hòa nhập để phát triển và lấy học sinh làm trung tâm. Việc bố trí cán bộ dựa trên quan điểm công bằng và ổn định. Mỗi trường có nhiều phân hiệu nhưng không thể vận hành theo nhiều cách mà cần có bộ tiêu chí hoạt động để phối hợp giữa trường chính và các phân hiệu.
“Cá nhân tôi vừa mừng vừa lo. Mừng vì được cấp trên tin tưởng giao nhiệm vụ nhưng lo là làm sao để vận hành mô hình trường mới với quy mô lớn vận hành trơn chu và ngày càng phát triển. Nhờ sự sát sao, đồng hành của Đảng úy, UBND phường Sơn Tây và các ban ngành khác không chỉ ở việc chỉ đạo, định hướng suốt quá trình kiện toàn tổ chức. Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ khó khăn và cần phải xây dựng một văn hóa nhà trường chung sau sáp nhập, đề cao vấn đề đoàn kết", bà Nguyễn Thị Bích Hạnh, Hiệu trưởng trường THCS Sơn Tây sau sáp nhập chia sẻ.
Sau sáp nhập, trường THCS Sơn Tây có 7 đồng chí cán bộ quản lý xuống làm giáo viên, trong đó có 1 hiệu trưởng. Công tác chuẩn bị cho năm học mới đang bước vào những phần việc cuối cùng với những công việc cụ thể về giải quyết thừa thiếu nhân sự cục bộ, xây dựng chương trình khai giảng năm học mới trên tinh thần gắn kết các phân hiệu…
Kinh nghiệm vận hành trường phổ thông công lập liên cấp
Mô hình trường học nhiều cấp hay còn gọi là liên cấp ở Hà Nội và nhiều địa phương hiện nay đã khá phổ biến với khối tư thục. Nhưng với các trường công lập lại hạn chế hơn, do điều kiện cơ sở vật chất, mặt bằng và nhiều những lí do lịch sử để lại.
Trường TH, THCS THPT Thực Nghiệm Khoa học Giáo dục thuộc Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục ban đầu gồm 3 trường thuộc 3 cấp học. Năm 2019, từ thực tiễn tổ chức các hoạt động giáo dục trong các nhà trường đã có đề xuất với Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (nay là Viện Chiến lược và Chính sách giáo dục) để xây dựng mô hình trường liên cấp.
TS Trần Quang Hưng, Hiệu trưởng nhà trường cho rằng mô hình trường liên cấp học có một số thuận lợi trong công tác giáo dục:
Thứ nhất, trường liên cập tạo được tính liên thông trong giáo dục. Nhà trường có thể xây dựng định hướng giáo dục thống nhất từ lớp 1 cho đến lớp 12, giúp học sinh phát triển phẩm chất năng lực một cách liên tục, hạn chế sự đứt gãy khi chuyển cấp.
Thứ hai, sự phối hợp giữa các cấp học được thuận lợi hơn. Giáo viên, cán bộ quản lý có điều kiện trao đổi thường xuyên về các đặc điểm, sự phát triển, nhu cầu của học sinh, đồng thời có thể chia sẻ chương trình, phương pháp, kinh nghiệm giữa các cấp học với nhau. Đặc biệt, công tác quản trị nhà trường khi có 3 cấp học đòi hỏi một sự năng động, quan sát xuyên suốt toàn bộ các cấp học.
Tiếp theo, mô hình trường liên cấp tạo ra một cộng đồng giáo dục thống nhất. Học sinh các lứa tuổi thì có cơ hội giao lưu, hỗ trợ, học hỏi với nhau thông qua các hoạt động trải nghiệm trong và ngoài nhà trường. Học sinh lớp lớn có thể làm hình mẫu, hỗ trợ giúp đỡ cho học sinh nhỏ tuổi. Qua đó phát triển trách nhiệm, năng lực của học sinh.
Theo ông Hưng, mô hình trường liên cấp đặc biệt thuận lợi cho công tác nghiên cứu và thực nghiệm giáo dục do được triển khai, quan sát và đánh giá xuyên suốt toàn bộ quá trình phát triển của học sinh từ lớp 1 đến lớp 12.
Phía nhà trường tận dụng được cơ sở vật chất, đặc biệt cho công tác giáo dục toàn diện như sân trường, nhà thể chất…
“Theo tôi, để một trường liên cấp thực sự trở thành một chỉnh thể thống nhất, điều quan trọng là chúng ta phải xác định được những nguyên tắc giáo dục chung, đồng thời tôn trọng đặc điểm phát triển của học sinh từng cấp học. Trường Thực nghiệm chúng tôi có một slogan gần 50 năm nay, theo đuổi triết lý đem lại hạnh phúc cho học sinh, tôn trọng sự khác biệt của từng em”, TS Trần Quang Hưng phân tích.
Trước hết, nhà trường thống nhất các mục tiêu, giá trị cốt lõi, văn hóa và những chuẩn vực chung cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12. Ví dụ như các giá trị thân thiện, trung thực, tự tin, trách nhiệm, sáng tạo được thể hiện khác nhau ở từng độ tuổi nhưng cùng hướng tới một hình mẫu học sinh trong nhà trường.
Trong tổ chức dạy học và giáo dục, hiệu trưởng cần phân quyền, trao quyền rõ cho từng cấp học. Ban giám hiệu thống nhất những vấn đề mang tính chiến lược. Các thầy cô, các tổ nhóm chuyên môn từng cấp chủ động lựa chọn những cách thức triển khai phù hợp với đặc điểm, tâm sinh lý và chương trình cũng như nhu cầu của học sinh.
Một yếu tố quan trọng nữa theo thầy Quang Hưng là phải tạo ra những không gian giao thoa giữa các cấp học thông qua các hoạt động chung, các hoạt động trải nghiệm, các hoạt động thể dục thể thao, âm nhạc, nghệ thuật, hội họa, các CLB và các dự án trải nghiệm.
Ở mô hình trường liên cấp, vai trò quản lý phải chuyển sang quản trị. Cụ thể, BGH phải thay đổi từ xử lý công việc theo từng bộ phận sang quản trị dựa trên mục tiêu, dữ liệu và hiệu quả đầu ra.
“Nhà trường hướng tới một hệ thống quản trị thống nhất. Trong đó, BGH quản trị theo mục tiêu và chiến được chung. Các cấp học, tổ chuyên môn và các cá nhân được trao quyền chủ động trong tổ chức thực hiện. Chính khi đó, các thầy cô sẽ có những sáng tạo phù hợp với từng cấp học”, TS Trần Quang Hưng nhấn mạnh.
Nhưng quản lý hay quản trị, thầy Hưng cho rằng vẫn nằm vào yếu tố con người. Mục tiêu cuối cùng, trường liên cấp tinh gọn, minh bạch và có khả năng phối hợp tốt, nhưng vẫn đủ linh hoạt để đáp ứng những đặc thù riêng của tầng cấp học.
Để tổ chức khai giảng cho mô hình trường học liên cấp thực sự thành ngày hội của học sinh, từ kinh nghiệm sẵn có, thầy Quang Hưng cho biết, trường TH, THCS &THPT Thực Nghiệm KHGD có một chuỗi hoạt động mang tên “Phá băng” để chào đón và giúp học sinh đầu cấp, đặc biệt các em từ các trường khác chuyển về có cơ họi hòa nhập, làm quen, giao lưu, thể hiện năng lực của mình.
Trường liên cấp gồm 3 cấp học, học sinh khi gắn bó suốt 12 năm sẽ góp phần hình thành những giá trị, bản sắc riêng ở môi trường mà các em gắn bó. Bản thân các em cũng là những người xây dựng văn hóa cho nhà trường.
“Tuy nhiên, tôi cho rằng với các em học sinh, việc được tiếp cận với nhiều môi trường khác nhau cũng là cần thiết. Bởi vì khi đấy sẽ hình thành cho các em sự linh hoạt trong cách tiếp cận với vấn đề cuộc sống”.
Theo thầy Quang Hưng, việc được học liên cấp bậc TH và THCS, sau đó thi vào một trường THPT khác cũng rất tốt cho học sinh để có được tư duy phản biện, khả năng thích ứng với môi trường mới. Và điều này rất cần thiết cho hành trình trưởng thành của học sinh.
