Ngày 22/10, tại Hà Nội, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương tổ chức hội thảo khoa học “Giám sát và xét nghiệm vi rút hợp bào hô hấp (RSV) tại Việt Nam: Thực trạng, khoảng trống và định hướng tăng cường”.

RSV là một trong những tác nhân gây bệnh đường hô hấp có gánh nặng đáng kể ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi. Theo các số liệu được trình bày tại hội thảo, trên thế giới, RSV gây khoảng 3,6 triệu ca nhập viện mỗi năm ở trẻ dưới 5 tuổi và khoảng 100.000 ca tử vong mỗi năm trong nhóm tuổi này. Đáng chú ý, trẻ nhỏ mắc RSV có thể không sốt, khiến một số trường hợp dễ bị bỏ sót nếu áp dụng định nghĩa ca bệnh chỉ dựa trên các triệu chứng điển hình.

Tại Việt Nam, giai đoạn 2016–2018, hệ thống giám sát bệnh nặng đường hô hấp cấp tính (SARI) được triển khai tại 14 điểm giám sát với sự hỗ trợ của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC Hoa Kỳ). Trong giai đoạn này, RSV là một trong 7 virus ngoài cúm được đưa vào xét nghiệm.

Tại hội thảo, các chuyên gia nhấn mạnh cần tận dụng hệ thống giám sát cúm hiện có để tích hợp giám sát RSV và các tác nhân đường hô hấp khác, qua đó sử dụng hiệu quả nhân lực, phòng xét nghiệm, biểu mẫu và hệ thống báo cáo. Định hướng chuyên môn đặt trọng tâm vào giám sát quanh năm, ưu tiên trẻ dưới 2 tuổi, lựa chọn định nghĩa ca bệnh phù hợp với mục tiêu giám sát và tăng cường xét nghiệm sinh học phân tử đa mồi để phát hiện đồng thời nhiều tác nhân.

Các đại biểu tham dự hội thảo khoa học "Giám sát và xét nghiệm vi rút hợp bào hô hấp RSV tại VN: thực trạng, khoảng trống và định hướng tăng cường"

Bên cạnh đó, cần chuẩn hóa quy trình lấy, bảo quản và vận chuyển bệnh phẩm; nâng cao chất lượng dữ liệu, thực hiện định típ RSV-A/RSV-B và giải trình tự một phần mẫu dương tính khi có điều kiện. Các dữ liệu về số ca mắc, nhập viện, bệnh nặng và tử vong cần được kết nối với kết quả xét nghiệm để đánh giá xu hướng lưu hành, nhận diện nhóm nguy cơ và hỗ trợ xây dựng chính sách dự phòng.

Theo định hướng được Cục Phòng bệnh trình bày tại hội thảo, Việt Nam tiếp tục thực hiện giám sát ca bệnh RSV thường xuyên và giám sát dựa vào sự kiện nhằm phát hiện các chùm ca bệnh, trường hợp tử vong, tình trạng quá tải hoặc diễn biến bất thường cần đáp ứng. Đối với giám sát trọng điểm tích hợp các bệnh đường hô hấp, Bộ Y tế đang giao Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và các viện xây dựng kế hoạch giám sát phục vụ Chương trình mục tiêu quốc gia.

Tăng cường giám sát và xét nghiệm RSV không chỉ giúp nhận diện sát hơn tình hình dịch tễ mà còn tạo cơ sở khoa học để xác định nhóm cần ưu tiên bảo vệ, lựa chọn thời điểm triển khai các biện pháp dự phòng và đánh giá hiệu quả can thiệp trong thời gian tới.