Mạo danh cán bộ thúc ép người dân cài ứng dụng giả

Gần đây, Công an thành phố Cần Thơ đã ghi nhận một số đối tượng gọi điện tới người dân mạo danh Công an phụ trách địa bàn hoặc cán bộ BHXH khu vực thông báo: “người dân nằm trong danh sách cấp thẻ BHYT diện An toàn khu hoặc thuộc diện được nhận tiền hoàn trả BHYT năm 2026”. Kẻ mạo danh còn viện các lý do cấp bách như “hồ sơ định danh điện tử bị lỗi”, “chưa kích hoạt mã đối tượng An toàn khu trên hệ thống VssID”, hoặc “thông tin tài khoản nhận tiền hoàn trả chưa khớp” rồi yêu cầu người dân phải xử lý ngay trong ngày để không bị hủy quyền lợi. Cùng với đó, đối tượng mạo danh đã gửi kết bạn qua Zalo để hướng dẫn làm thủ tục trực tuyến từ xa nhằm tránh phải đi lại vất vả.

Nếu nạn nhân đồng ý kết bạn, đối tượng gửi các đường liên kết (link) dẫn đến trang web có giao diện sao chép "Cổng Dịch vụ công" hoặc gửi tệp tin cài đặt có đuôi định dạng .apk sau đó liên tục hối thúc người dân tải về cài đặt, đồng thời yêu cầu cấp quyền trợ năng trên điện thoại, nhất là những điện thoại chạy hệ điều hành Android.

Ngay khi quyền trợ năng được bật, mã độc chạy ngầm sẽ chiếm quyền kiểm soát toàn bộ thiết bị. Các mã độc này có thể âm thầm theo dõi thao tác màn hình, ghi lại mật khẩu đăng nhập tài khoản ngân hàng số, tự động đọc và vô hiệu hóa tin nhắn chứa mã OTP xác thực. Nguy hiểm hơn, dù điện thoại vẫn ở trên tay nạn nhân, kẻ gian vẫn có thể thực hiện lệnh chuyển toàn bộ số dư trong tài khoản của người dân sang các tài khoản ngân hàng ảo để chiếm đoạt tài sản.

Các đối tượng lừa đảo yêu cầu người dân kết bạn qua Zalo, tải ứng dụng lừa đảo "vssid.apk" để chiếm đoạt tài sản. Ảnh do AI tạo.

Công an tỉnh Hưng Yên cũng đưa ra thông báo, các đối tượng giả danh cán bộ cơ quan BHXH, công an hoặc cán bộ phường/xã, chủ động gọi điện, kết bạn Zalo, nhắn tin thông báo việc khám, chữa bệnh, hưởng chế độ BHXH, BHYT sẽ được liên kết trực tuyến, tích hợp trên ứng dụng VssID, không cần sử dụng thẻ BHYT/sổ BHXH giấy như trước. Người dân cần cập nhật, đồng bộ dữ liệu, xác thực tài khoản ngay trên điện thoại, nếu không sẽ bị gián đoạn quyền lợi tham gia BHXH, BHYT.

Sau đó, chúng gửi đường link hoặc mã QR yêu cầu nạn nhân tải về tệp tin có tên "vssid.apk". Đây không phải ứng dụng VssID chính thức của BHXH Việt Nam mà là phần mềm giả mạo, chỉ giống về giao diện, biểu tượng, tên gọi. Khi người dân cài đặt, ứng dụng sẽ yêu cầu cấp các quyền truy cập nguy hiểm (đọc tin nhắn, danh bạ, điều khiển màn hình từ xa...), từ đó đối tượng có thể chiếm quyền điều khiển điện thoại nạn nhân; đánh cắp thông tin, mã OTP tài khoản ngân hàng rồi chiếm đoạt toàn bộ tiền trong tài khoản.

Xác minh thông tin và bảo vệ tài khoản

Để phòng tránh rủi ro, người dân cần chủ động kiểm chứng thông tin. Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn tự xưng là cán bộ hướng dẫn thủ tục, yêu cầu cập nhật dữ liệu hoặc thông báo hoàn trả tiền BHYT, cần liên hệ cơ quan BHXH trước khi thực hiện. Không làm theo yêu cầu chỉ vì bị thúc ép hoặc đe dọa mất quyền lợi.

Bên cạnh đó, người dân chỉ cài đặt ứng dụng VssID - Bảo hiểm xã hội số từ Google Play hoặc App Store. Không truy cập đường liên kết, quét mã QR hoặc cài đặt tệp .apk do người lạ gửi qua tin nhắn, Zalo, Facebook; không cấp quyền điều khiển điện thoại theo hướng dẫn của người chưa được xác minh danh tính.

Không gửi thông tin, hình ảnh căn cước cho người chưa được xác minh; không cung cấp mật khẩu tài khoản, mã OTP hoặc chuyển tiền theo yêu cầu của người tự xưng là cán bộ BHXH để “xác thực”, “đồng bộ dữ liệu” hay “nhận tiền hoàn trả”.

Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dân cần kịp thời trình báo cơ quan công an nơi gần nhất, đồng thời thông tin tới cơ quan BHXH địa phương để được hỗ trợ. Nếu nghi ngờ tài khoản ngân hàng bị xâm nhập hoặc đã phát sinh giao dịch bất thường, cần liên hệ ngay ngân hàng để được hỗ trợ bảo vệ tài khoản./.