Radio
Podcast
Multimedia
Trước đây, với nhiều trẻ mắc ung thư xương, mục tiêu lớn nhất của điều trị là cứu sống người bệnh. Việc phải cắt bỏ một phần chi thể gần như không thể tránh khỏi, để lại khiếm khuyết và mặc cảm kéo dài suốt cuộc đời. Những năm gần đây, cùng với sự đầu tư phát triển chuyên sâu của ngành y tế Thủ đô, nhiều kỹ thuật khó trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình đã được triển khai thành công. Theo Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, đây hiện là đơn vị duy nhất tại miền Bắc thực hiện phẫu thuật bảo tồn chi cho trẻ mắc ung thư xương.
Vừa loại bỏ khối u, vừa giữ lại đôi chân
Một trong những bệnh nhi được hưởng lợi từ bước tiến này là K., quê Ninh Bình. Từ một cậu bé khỏe mạnh, lanh lợi, sau một trận bóng, K. bị đau và sưng vùng đầu gối. Gia đình đưa em đi khám tại bệnh viện gần nhà, sau đó em được chuyển lên Bệnh viện Nhi Trung ương vì nghi ngờ ung thư xương.
Mẹ của K. nhớ lại: “Xem phim chụp xong, các bác cho cháu xuống tầng 2 mổ cấp cứu ngay trong đêm. Khi mổ, các bác sĩ lấy một phần khối u đi sinh thiết. Biết tin cháu có khối u ác tính, gia đình quá sốc”.
Sau 18 đợt hóa trị, khối u đáp ứng tốt với điều trị. Đây cũng là thời điểm K. được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn để đánh giá khả năng bảo tồn chi.
Khối u của K. đã xâm lấn vùng khớp gối. Điều đó đồng nghĩa, nếu cắt bỏ hoàn toàn tổn thương, em sẽ mất toàn bộ khớp gối. Thách thức đặt ra với các bác sĩ là vừa phải tuân thủ nguyên tắc điều trị ung thư, vừa tìm cách tái tạo phần xương và khớp đã mất để giữ lại chức năng vận động cho trẻ.
Theo BS Nguyễn Minh Đức, Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình chi dưới và Chỉnh hình Nhi, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, sau khi cắt bỏ toàn bộ khối u, các bác sĩ đã ghép xương đồng loại để tái tạo vùng tổn thương. Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, giúp bệnh nhi giữ lại được chân phải và mở ra cơ hội phục hồi chức năng. Đến nay, K. đã có thể tiếp tục đi học, vui chơi và hòa nhập với bạn bè. “Con đi học bình thường, không còn tự ti với các bạn nữa”, em chia sẻ.
70-80% bệnh nhi có cơ hội giữ lại chi thể
Mỗi năm, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn tiếp nhận khoảng 50-60 bệnh nhi ung thư xương mới. Nhiều trường hợp được chuyển đến sau khi hoàn thành điều trị hóa chất tại Bệnh viện Nhi Trung ương hoặc Bệnh viện K.
BS Nguyễn Trọng Quỳnh, Khoa Chấn thương chỉnh hình chi dưới và Chỉnh hình Nhi, cho biết trước đây, nhắc đến ung thư xương, hầu hết mọi người đều nghĩ đến việc phải cắt cụt chi. “Hiện nay, chúng ta không chỉ cứu được tính mạng mà còn có thể cứu được chi thể của bệnh nhân và giữ được chức năng tốt cho chi thể”, BS Quỳnh nói.
Hiện khoảng 70-80% bệnh nhi ung thư xương có thể được phẫu thuật bảo tồn chi. Tuy nhiên, cơ hội này phụ thuộc rất lớn vào việc người bệnh được chẩn đoán đúng và chuyển đến cơ sở có khả năng điều trị ngay từ đầu. “Quy trình chẩn đoán phải rất chặt chẽ. Sinh thiết đúng cách sẽ giúp phẫu thuật sau này tốt hơn, còn nếu sinh thiết sai cách sẽ làm giảm rất nhiều cơ hội bảo tồn chi cho bệnh nhân”, BS Quỳnh lưu ý.
Để thực hiện thành công những ca phẫu thuật phức tạp này, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn phối hợp chặt chẽ với Bệnh viện Nhi Trung ương và Bệnh viện K trong điều trị hóa chất trước phẫu thuật. Các ê-kíp chẩn đoán hình ảnh, gây mê hồi sức, thay khớp, vi phẫu và phục hồi chức năng cùng tham gia vào từng ca bệnh, nhằm lựa chọn phương án tái tạo phù hợp nhất sau khi cắt bỏ khối u.
Bên cạnh đó, nhiều kỹ thuật chỉnh hình Nhi tại bệnh viện đã được thực hiện thường quy theo hướng xâm lấn tối thiểu. BS Nguyễn Minh Đức cho biết: “Hiện nay, các kỹ thuật cắt xương có thể thực hiện hoàn toàn qua da dưới hướng dẫn của màn hình tăng sáng, không cần mở rộng như trước, tất nhiên kế hoạch trước mổ phải được tính toán hết sức cẩn thận”.
Mỗi ca phẫu thuật bảo tồn chi thành công không chỉ là một thành tựu y học mà còn thể hiện sự thay đổi trong quan điểm điều trị. Nếu trước đây mục tiêu là cứu sống người bệnh, thì nay các bác sĩ còn hướng tới đích đến cao hơn: giúp trẻ giữ lại chi thể, phục hồi vận động và có một tương lai trọn vẹn hơn sau căn bệnh ung thư.
