Giang mai ở người trẻ gia tăng, đừng bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo sớm

Vì sao giang mai ngày càng gia tăng trong giới trẻ?

Giang mai từng được xem là căn bệnh đã được kiểm soát nhờ sự ra đời của kháng sinh, thì nay đang có xu hướng gia tăng trở lại ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Thống kê của Bệnh viện Da liễu Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy, chỉ trong vòng 5 năm qua, số ca mắc giang mai tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tăng gấp đôi, từ gần 4.900 ca năm 2020 lên đến hơn 9.500 ca năm 2025.

Điều đáng lo ngại là ngày càng nhiều ca mắc được ghi nhận ở người trẻ, kéo theo nguy cơ lây lan trong cộng đồng và những biến chứng nặng nề nếu không được phát hiện điều trị kịp thời. Bác sĩ Hà Ngọc Mạnh, Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Việt Bỉ cho biết số bệnh nhân mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục nói chung và giang mai nói riêng đang tăng đáng kể. Điều đáng nói là nhiều người trẻ thường chỉ lo ngại về HIV hoặc sùi mào gà mà chưa nhận thức đầy đủ mức độ nguy hiểm của giang mai.

"Giang mai là bệnh khá hay gặp và có nhiều tai biến, biến chứng đáng kể mà chúng ta cần biết để phòng tránh", bác sĩ Hà Ngọc Mạnh nhấn mạnh.

Theo bác sĩ Hà Ngọc Mạnh, xu hướng quan hệ tình dục sớm và cởi mở hơn là một trong những nguyên nhân khiến giang mai gia tăng ở người trẻ.

Nếu trước đây phần lớn thanh niên bắt đầu quan hệ tình dục ở độ tuổi trưởng thành thì hiện nay, nhiều người có quan hệ sớm hơn, đồng thời có nhiều bạn tình trong thời gian ngắn. Điều này làm tăng đáng kể nguy cơ lây truyền các bệnh qua đường tình dục.

Một yếu tố khác là ở nhóm có hành vi tình dục nguy cơ cao, đặc biệt nam quan hệ tình dục đồng giới, việc sử dụng biện pháp bảo vệ vẫn còn hạn chế.

“Mặc dù thông tin về phòng chống bệnh lây truyền qua đường tình dục được truyền thông khá nhiều, nhưng trên thực tế, phần lớn người trẻ vẫn chưa biết cách bảo vệ bản thân. Không ít người đặt niềm tin vào bạn tình mới quen mà không chủ động xét nghiệm trước khi quan hệ”, bác sĩ Mạnh bày tỏ sự lo ngại.

Cũng theo bác sĩ Mạnh, việc khám và sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường tình dục trước khi quyết định quan hệ không chỉ giúp bảo vệ chính mình mà còn giảm nguy cơ lây bệnh cho bạn tình.

Những hiểu lầm khiến bệnh giang mai âm thầm lây lan

Bác sĩ Hà Ngọc Mạnh cho biết, nhiều người cho rằng chỉ quan hệ tình dục qua đường âm đạo mới có nguy cơ lây bệnh. Tuy nhiên, xoắn khuẩn giang mai có thể lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ các vết tổn thương, lở loét trên da hoặc tổn thương niêm mạc ở cơ quan sinh dục, miệng và họng. Vì vậy, quan hệ bằng đường miệng hoặc tiếp xúc trực tiếp với vùng tổn thương đều có nguy cơ lây nhiễm.

Đáng lo ngại, săng giang mai thường chỉ là những vết loét nhỏ, không gây đau nên rất dễ bị bỏ qua. Đây lại là giai đoạn người bệnh có khả năng lây truyền cao nhất. Chính sự chủ quan với những biểu hiện ban đầu đã khiến nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã bước sang giai đoạn muộn.

Theo bác sĩ Hà Ngọc Mạnh, dấu hiệu điển hình đầu tiên là xuất hiện các vết lở loét trên da sau khoảng 10-90 ngày kể từ khi tiếp xúc với nguồn lây.

Các vết loét thường xuất hiện ở cơ quan sinh dục hoặc vùng miệng, họng; không gây đau và có thể tự biến mất sau 3-6 tuần khiến người bệnh lầm tưởng đã khỏi. Người bệnh cũng có thể nổi hạch gần vị trí tổn thương hoặc sốt nhẹ.

Do đó, bác sĩ Hà Ngọc Mạnh khuyến cáo, bất kỳ ai có quan hệ tình dục không an toàn và xuất hiện các dấu hiệu trên đều nên đến cơ sở y tế để được xét nghiệm và phát hiện sớm bệnh giang mai.

Nếu không được điều trị, bệnh sẽ tiếp tục tiến triển qua nhiều giai đoạn và gây tổn thương ở nhiều cơ quan. Ở giai đoạn muộn, người bệnh có thể gặp các biến chứng tim mạch như phình động mạch, tổn thương van tim; nguy hiểm hơn là biến chứng thần kinh như viêm não, tổn thương hệ thần kinh trung ương, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.

Đối với phụ nữ mang thai, giang mai còn có thể truyền sang thai nhi, gây giang mai bẩm sinh với nhiều hậu quả nặng nề như viêm gan, thiếu máu hoặc tổn thương thần kinh ở trẻ sơ sinh.

Đáng lưu ý, nhiều trẻ mắc giang mai bẩm sinh không có biểu hiện rõ ràng ngay sau sinh. Khi đó, để đánh giá đầy đủ mức độ tổn thương, trẻ có thể phải thực hiện nhiều kỹ thuật chuyên sâu nhằm kiểm tra gan, thận, hệ bạch huyết và hệ thần kinh trung ương.

Vì việc chẩn đoán, điều trị cho trẻ sơ sinh rất phức tạp nên bác sĩ Hà Ngọc Mạnh khuyên phụ nữ nên sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường tình dục trước khi mang thai hoặc ngay trong thai kỳ để điều trị kịp thời.

Điều trị sớm giúp ngăn ngừa biến chứng

Theo bác sĩ Hà Ngọc Mạnh, các bạn trẻ không nên đợi đến khi xuất hiện triệu chứng mới đi khám. Có ba nhóm đối tượng nên chủ động xét nghiệm giang mai và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Nhóm thứ nhất là những người chuẩn bị có quan hệ tình dục. Việc sàng lọc giúp bảo vệ bản thân cũng như bạn tình trước khi bước vào đời sống tình dục.

Nhóm thứ hai là các cặp đôi chuẩn bị kết hôn hoặc có kế hoạch sinh con. Xét nghiệm trước khi mang thai góp phần giảm nguy cơ giang mai bẩm sinh và bảo vệ sức khỏe thai nhi.

Nhóm cuối cùng là những người có hành vi tình dục nguy cơ cao, bao gồm người có nhiều bạn tình hoặc nam quan hệ tình dục đồng giới. Với nhóm này, bác sĩ khuyến cáo nên xét nghiệm định kỳ 3 đến 6 tháng một lần để kịp thời phát hiện và điều trị nếu mắc bệnh.

Việc phát hiện sớm không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn góp phần hạn chế nguồn lây trong cộng đồng

Bác sĩ Hà Ngọc Mạnh cũng cho biết, giang mai hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và tuân thủ đúng phác đồ. Người bệnh cần điều trị bằng kháng sinh theo hướng dẫn của bác sĩ, tái khám định kỳ để đánh giá đáp ứng và xử trí các biến chứng nếu có. Việc tự ý ngừng điều trị hoặc bỏ dở liệu trình có thể làm tăng nguy cơ kháng thuốc, khiến việc chữa bệnh kéo dài và tốn kém hơn.

Ngay cả sau khi điều trị khỏi, người bệnh vẫn có nguy cơ tái nhiễm nếu tiếp tục quan hệ tình dục không an toàn. Vì vậy, sử dụng bao cao su, xét nghiệm định kỳ ở nhóm nguy cơ cao và chủ động khám khi có dấu hiệu bất thường vẫn là những biện pháp cần thiết để bảo vệ sức khỏe.

Giang mai không còn là căn bệnh hiếm gặp và cũng không chỉ xuất hiện ở những nhóm nguy cơ đặc biệt. Trong bối cảnh đời sống tình dục ngày càng cởi mở, mỗi người cần trang bị kiến thức đúng, thực hành tình dục an toàn và chủ động xét nghiệm khi có nguy cơ. Sự chủ động hôm nay không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của bản thân mà còn góp phần ngăn chặn sự lây lan của các bệnh lây truyền qua đường tình dục trong cộng đồng.