Radio
Podcast
Multimedia
Tại phiên thảo luận, nhiều đại biểu cho rằng muốn văn hóa trở thành nền tảng tinh thần của xã hội và nguồn lực nội sinh cho phát triển đất nước, cần bắt đầu từ việc đầu tư cho con người, từ khâu phát hiện tài năng, chăm lo đội ngũ làm văn hóa đến củng cố hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở.
Phát biểu tại hội trường, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh) nhấn mạnh con người là chủ thể sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa. Vì vậy, chính sách phát triển nhân lực và tài năng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật cần được xem là nội dung then chốt của nghị quyết.
Đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế ưu tiên đầu tư xây dựng các trung tâm phát hiện, đào tạo, ươm mầm và phát triển năng khiếu văn hóa, nghệ thuật cho thanh thiếu nhi tại các địa phương theo hướng bài bản, chuyên sâu.
Theo đại biểu, thực tiễn cho thấy nhiều tài năng bộc lộ từ rất sớm nhưng chưa được phát hiện kịp thời hoặc thiếu môi trường đào tạo phù hợp nên dần mai một.
Bên cạnh đó, đại biểu cho rằng các cơ sở năng khiếu hiện nay còn nhỏ lẻ, phân tán, thiếu đầu tư đồng bộ và khoảng cách tiếp cận giữa các vùng miền vẫn lớn, nhất là vùng sâu, vùng xa. Nếu không có chiến lược dài hạn, nhiều nguồn lực sáng tạo của đất nước sẽ bị bỏ lỡ.
Đối với học sinh có năng khiếu nghệ thuật, thể thao, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà kiến nghị xây dựng cơ chế học tập linh hoạt theo hướng giảm tải chương trình phổ thông, tạo điều kiện để các em có thêm thời gian rèn luyện chuyên môn.
Theo đại biểu, việc vừa theo đuổi năng khiếu chuyên sâu, vừa học chương trình đại trà đang tạo áp lực lớn về thời gian, thể lực và tâm lý cho nhiều em.
Đại biểu cũng đề xuất có chính sách đủ mạnh để khuyến khích nghệ nhân, nghệ sĩ giàu kinh nghiệm tham gia giảng dạy trong trường học. Đây là cách huy động hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao trong xã hội, đồng thời truyền cảm hứng và nuôi dưỡng tình yêu văn hóa cho thế hệ trẻ.
Ở góc độ tổ chức không gian văn hóa cơ sở, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy (Đoàn Đại biểu Quốc hội TP.HCM) phản ánh nhiều trung tâm cung ứng dịch vụ công cấp xã sau sắp xếp bộ máy chưa hoạt động hiệu quả do thiếu cơ sở vật chất, kinh phí và nhân lực chuyên môn.
Theo đại biểu, tại nhiều nơi, các thiết chế văn hóa trước đây như trung tâm văn hóa, nhà thiếu nhi, nhà văn hóa phường xã đã được sắp xếp lại, nhưng mô hình mới chưa phát huy đầy đủ vai trò phục vụ đời sống tinh thần của người dân. Không ít cơ sở xuống cấp, nằm rải rác, xa khu dân cư hoặc thiếu cán bộ có chuyên môn văn hóa, thể thao.
Đại biểu Trần Thị Diệu Thúy bày tỏ lo ngại không gian sinh hoạt cộng đồng đang bị thu hẹp, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, khu vực xa trung tâm. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp tới mục tiêu nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của người dân như Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị đã đặt ra.
Từ thực tế đó, đại biểu Trần Thị Diệu Thúy đề xuất bổ sung cơ chế thành lập các đơn vị đa chức năng thay thế mô hình cũ, tích hợp chức năng của trung tâm văn hóa, nhà thiếu nhi, điểm sinh hoạt cộng đồng… phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Đại biểu cũng kiến nghị quy định mức đầu tư tối thiểu cho thiết chế văn hóa cấp xã tính theo đầu dân để bảo đảm nguồn lực vận hành thường xuyên, đồng thời cho phép thành lập thêm các điểm sinh hoạt cộng đồng ở địa bàn rộng, dân cư phân tán. Theo đại biểu, muốn văn hóa lan tỏa, trước hết phải giữ được mạng lưới cơ sở gần dân nhất.
Quan tâm đến đội ngũ hoạt động nghệ thuật, đại biểu Cà Thị Thắm (Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu) cho rằng hiện nay chúng ta có nhiều danh hiệu cao quý như Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú, Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú... nhưng cơ chế đãi ngộ chưa tương xứng.
Đại biểu nêu thực tế không ít nghệ sĩ sau khi được phong tặng danh hiệu vẫn gặp khó khăn về đời sống, nhất là khi không còn khả năng biểu diễn. Theo đại biểu, đây là nghịch lý khi xã hội tôn vinh cao nhưng chính sách bảo đảm cuộc sống còn hạn chế.
Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế phụ cấp nghề nghiệp đặc thù hằng tháng cho các nghệ sĩ có danh hiệu, được hưởng ổn định kể cả sau khi nghỉ hưu. Đây không chỉ là hỗ trợ vật chất mà còn là thông điệp thể hiện sự trân trọng của Nhà nước đối với những người cống hiến cho văn hóa dân tộc.
Ngoài ra, đại biểu Cà Thị Thắm kiến nghị mở rộng cơ chế tuyển dụng đặc cách đối với tài năng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao mà không phân biệt được đào tạo bằng ngân sách nhà nước hay tự túc. Theo đại biểu, năng lực chuyên môn và thành tích mới phải là thước đo chính trong thu hút nhân tài.
Đại biểu cũng đề xuất miễn phí các dịch vụ văn hóa, thể thao công lập trong Ngày Văn hóa Việt Nam để khuyến khích người dân tham gia và tăng khả năng tiếp cận các giá trị văn hóa./.
