Việc xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai lâu nay vẫn là một trong những khâu khiến người dân và doanh nghiệp mất nhiều thời gian, công sức, do phải qua nhiều vòng luân chuyển hồ sơ giữa cơ quan đăng ký đất đai và cơ quan thuế. Trong bối cảnh chuyển đổi số được đẩy mạnh, việc liên thông dữ liệu điện tử giữa hai cơ quan này được kỳ vọng sẽ giải quyết “nút thắt” đã tồn tại nhiều năm.
Ngày 7/1, Cục Thuế và Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ký Quy chế phối hợp về trao đổi thông tin theo hình thức điện tử để xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chuẩn hóa quy trình, tăng cường phối hợp liên ngành và cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai - thuế.
Không phải chủ trương mới, nhưng là bước triển khai đồng bộ
Theo ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, việc trao đổi thông tin điện tử trong xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai đã được triển khai từng bước từ năm 2015 trên cơ sở Luật Quản lý thuế và Luật Đất đai. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mức độ áp dụng giữa các địa phương chưa đồng đều, quy trình còn khác nhau, khiến người dân ở nhiều nơi vẫn phải nộp bổ sung giấy tờ hoặc chờ đợi kéo dài.
Đến nay, 325/350 thuế cơ sở đã thực hiện trao đổi thông tin điện tử với cơ quan quản lý đất đai, tương ứng 33/34 thuế tỉnh, thành phố; số còn lại dự kiến hoàn thành trong quý I/2026. Việc ký Quy chế lần này được kỳ vọng tạo ra một khung phối hợp thống nhất, để liên thông dữ liệu không còn là “mạnh ai nấy làm”.
Người dân được lợi gì?
Lợi ích lớn nhất khi hai cơ quan triển khai Quy chế trao đổi thông tin với người dân và doanh nghiệp là giảm thời gian và số lần đi lại. Khi dữ liệu đất đai và thông tin nghĩa vụ tài chính được kết nối trực tiếp giữa các cơ quan, hồ sơ không còn phải “chạy giấy” qua nhiều khâu như trước. Thời gian luân chuyển hồ sơ được rút ngắn, hạn chế tình trạng chậm trễ do thiếu thông tin hoặc sai sót khi nhập liệu thủ công.
Bên cạnh đó, việc xử lý hồ sơ trên nền tảng điện tử giúp tăng tính minh bạch. Người dân có thể theo dõi tiến độ giải quyết, biết rõ hồ sơ đang ở khâu nào, tránh tâm lý chờ đợi mơ hồ. Với cơ quan quản lý, dữ liệu được chuẩn hóa cũng giúp giảm rủi ro sai sót trong xác định nghĩa vụ tài chính - một khâu vốn dễ phát sinh khiếu nại nếu số liệu không rõ ràng.
Về lâu dài, việc tái sử dụng dữ liệu số hóa còn tạo nền tảng để đơn giản hóa các thủ tục liên quan đến chuyển nhượng, cấp giấy chứng nhận, hay thực hiện nghĩa vụ tài chính bổ sung khi có biến động về đất đai.
Người dân cần lưu ý gì?
Dù quy trình được liên thông, người dân vẫn cần chủ động kiểm tra tính chính xác của thông tin đất đai và nhân thân đã được cập nhật trong hồ sơ. Việc xử lý điện tử giúp nhanh hơn, nhưng nếu dữ liệu đầu vào chưa chính xác, sai sót vẫn có thể xảy ra và việc điều chỉnh sau đó sẽ mất thời gian hơn.
Ngoài ra, trong giai đoạn đầu triển khai đồng bộ, có thể phát sinh sự không thống nhất tạm thời giữa các địa phương về hạ tầng kỹ thuật hoặc cách vận hành. Người dân cần nắm rõ hướng dẫn của cơ quan thuế và cơ quan đăng ký đất đai tại địa phương để tránh hiểu nhầm rằng mọi thủ tục đều được tự động hóa hoàn toàn.
Quy chế phối hợp đã đặt ra yêu cầu chặt chẽ về trách nhiệm bảo đảm an toàn thông tin, nhưng người dân cũng cần ý thức cung cấp thông tin đúng kênh, đúng quy định, tránh thông qua các dịch vụ trung gian không chính thức.
Việc liên thông dữ liệu đất đai - thuế không chỉ là một bước tiến về công nghệ, mà còn cho phép người dân đánh giá về kỷ luật phối hợp và trách nhiệm hành chính giữa hai cơ quan. Liên thông điện tử góp phần giảm thời gian luân chuyển hồ sơ, tăng tính chính xác trong xử lý dữ liệu và minh bạch thời gian xử lý hồ sơ, đặc biệt mang lại hiệu quả trong công tác phối hợp giải quyết thủ tục hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp như hiện nay. Dữ liệu được kết nối, không chỉ giúp người dân bớt phiền hà, mà còn góp phần tạo dựng một quy trình minh bạch, công bằng hơn trong quản lý đất đai - lĩnh vực vốn nhạy cảm và dễ phát sinh tranh chấp./.
