Luật sư Nguyễn Văn Hưng, Giám đốc Công ty luật Phúc Khánh Hưng thông tin các quy định pháp luật hiện nay về hành vi truyền bá, tổ chức hành nghề mê tín dị đoan:
Theo Luật sư Nguyễn Văn Hưng, căn cứ Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016, tín ngưỡng là niềm tin của con người được thể hiện thông qua các nghi lễ gắn với phong tục, tập quán, truyền thống, nhằm mang lại sự bình an về tinh thần cho cá nhân và cộng đồng. Hoạt động tín ngưỡng thường gắn với việc tưởng niệm, tôn vinh những người có công với đất nước, với cộng đồng; thể hiện giá trị lịch sử, văn hóa và tinh thần đoàn kết xã hội.
Các cơ sở tín ngưỡng như đình, đền, chùa, miếu, nhà thờ họ là không gian sinh hoạt văn hóa tâm linh được Nhà nước tôn trọng và bảo vệ.
Trong khi đó, mê tín dị đoan là việc thể hiện niềm tin mù quáng vào những điều mơ hồ, không có cơ sở khoa học, do cá nhân bịa đặt, tưởng tượng ra, nhằm dẫn dắt, chi phối tâm lý người khác, thậm chí để trục lợi. Đây là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm.
Luật sư Nguyễn Văn Hưng cho rằng, dấu hiệu quan trọng để phân biệt là hoạt động tín ngưỡng hợp pháp được Nhà nước công nhận và quản lý theo quy định pháp luật, còn hoạt động mê tín dị đoan diễn ra ngoài khuôn khổ pháp luật. Thực tế cho thấy, nhiều hành vi mê tín dị đoan thường ẩn dưới vỏ bọc lễ hội, hoạt động tâm linh, đặc biệt vào dịp đầu năm, dễ khiến người dân nhầm lẫn.
Đối với hành vi hành nghề mê tín dị đoan nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, pháp luật quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo.
Theo đó, cá nhân thực hiện hành vi hành nghề mê tín dị đoan có thể bị phạt tiền từ 15 triệu đồng đến 20 triệu đồng; nếu là tổ chức thì mức phạt gấp đôi. Đây là chế tài mang tính răn đe, phòng ngừa, áp dụng đối với những trường hợp vi phạm ở mức độ chưa nghiêm trọng.
Luật sư Nguyễn Văn Hưng nhấn mạnh, trường hợp hành vi có tính chất nghiêm trọng hơn, người vi phạm có thể bị xử lý theo quy định tại Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Pháp luật quy định, người dùng bói toán, đồng bóng hoặc các hình thức mê tín dị đoan khác, đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã bị kết án về hành vi này mà chưa được xóa án tích nhưng vẫn tiếp tục vi phạm, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Ở khung cơ bản, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.
Trong trường hợp có tình tiết tăng nặng như làm chết người, thu lợi bất chính từ 200 triệu đồng trở lên hoặc gây ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội, mức hình phạt có thể lên tới 10 năm tù. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng./.
