Nghe bài viết tại đây:

Giúp con nhưng cũng cần giữ sức khỏe cho bản thân

Có bảy người cháu, cả nội và ngoại, bà Nguyễn Thị Thanh Lan, 79 tuổi, ở Hà Nội, vẫn có thời gian đến cơ sở dưỡng lão ban ngày, tối về quây quần bên con cháu. Cháu nhỏ nhất còn đang tuổi ẵm bồng, cháu lớn nhất đã vào đại học. Bà không trực tiếp chăm từng người cháu mà lựa chọn hỗ trợ các con theo sức khỏe và điều kiện của mình.

Sự thảnh thơi ấy đến từ một thỏa thuận mà bà nói rõ với các con trước khi họ lập gia đình: bố mẹ giúp đỡ lúc sinh nở, còn việc chăm sóc, nuôi dưỡng con nhỏ hằng ngày, các con phải chủ động thu xếp. Khi cần, bà góp một phần tiền thuê người giúp việc.

Sau những năm tháng công tác, vun vén gia đình và lo cho các con trưởng thành, bà Lan hiểu sức khỏe của mình không còn cho phép đảm đương mọi việc. Nếu tiếp tục chăm hết cháu này đến cháu khác, bà khó có thời gian nghỉ ngơi và chăm lo cho cuộc sống của bản thân.

“Tôi chỉ giúp đỡ phần nào thì tôi mới được giữ sức khỏe như ngày nay”, bà chia sẻ.

Với bà Lan, hỗ trợ con cháu cần được thu xếp theo từng giai đoạn. Khi các con sinh nở, bà có mặt, chăm sóc cả mẹ và bé trong thời gian đầu. Đến lúc các con trở lại công việc, việc chăm trẻ cần có phương án khác, thay vì mặc nhiên giao toàn bộ cho ông bà.

Ông bà có quyền nghỉ ngơi để đảm sức khỏe thể chất, tinh thần

Bà cũng nhắc lại một tình huống khi bà góp một nửa số tiền thuê người giúp việc. Khoản tiền ấy giúp các con có thêm điều kiện thu xếp người chăm trẻ, đồng thời giảm bớt công việc mà bà phải trực tiếp đảm nhận.

Bà chủ động tìm người hỗ trợ khi biết mình không thể chăm cháu thường xuyên. Một người bạn chưa có cháu từng nhận giúp bà chăm hai cháu tại nhà. Khi cháu đến tuổi đi mẫu giáo, bà yên tâm hơn vì việc chăm sóc đã có cách sắp xếp phù hợp.

Dù có người giúp việc, bà Lan vẫn tham gia công việc gia đình. Bà chuẩn bị cơm nước, đón cháu hoặc chơi với cháu trong lúc chờ bố mẹ đi làm về. Những việc ấy được lựa chọn theo sức khỏe và thời gian của bà, giúp bà duy trì sự gần gũi với con cháu mà không phải trông trẻ từ sáng đến tối.

“Cũng phải lo lấy mình một chút chứ”, bà nói.

Đó cũng là lý do bà đặt việc giữ gìn sức khỏe vào những tính toán của gia đình. Bà muốn giúp các con, nhưng sự giúp đỡ ấy phải nằm trong khả năng của mình. Khi biết rõ phần việc bố mẹ có thể đảm nhận, các con sẽ chủ động hơn trong việc bố trí công việc, thời gian và người chăm trẻ.

Thỏa thuận từ sớm để tránh những mong đợi khác nhau

Điều bà Lan nhấn mạnh là các thành viên cần thống nhất trước về việc chăm cháu. Bà trao đổi với các con từ khi họ chưa kết hôn, thay vì đợi đến lúc có con nhỏ mới nói về giới hạn hỗ trợ của bố mẹ.

Theo cách thu xếp của bà, các con cần hiểu rằng việc lập gia đình cũng đi cùng trách nhiệm tự tổ chức cuộc sống. Ông bà có thể giúp lúc sinh nở, chia sẻ chi phí hoặc hỗ trợ một số công việc, nhưng cha mẹ vẫn phải chủ động tìm phương án chăm sóc con mình.

Cách trao đổi từ sớm giúp mỗi người biết mình có thể trông đợi điều gì ở những thành viên khác. Việc thuê người giúp việc, gửi trẻ hay nhờ người quen hỗ trợ cũng có thể được chuẩn bị theo nhu cầu thực tế, thay vì chỉ xoay xở khi ông bà đã mệt hoặc không thể tiếp tục chăm cháu.

Đồng quan điểm, ông Trần Minh Tuấn, ở Hà Nội, cho rằng góp tiền thuê người giúp việc là một phương án có thể mang lại hiệu quả nếu phù hợp với điều kiện gia đình. Trước khi quyết định, các thành viên cần trao đổi rõ về khoản chi và phần việc mỗi người có thể đảm nhận.

Sự rõ ràng ấy cần bao gồm cả khả năng tài chính và sức khỏe của ông bà. Người có điều kiện có thể tự nguyện góp tiền để giảm bớt công việc chăm trẻ. Người không có khả năng đóng góp cũng cần được nghỉ ngơi, thay vì phải nhận chăm cháu để bù cho khoản tiền mình không thể hỗ trợ.

“Nếu như bố mẹ mà không đủ điều kiện đóng góp chung thì vẫn có quyền được nghỉ ngơi”, ông Tuấn bày tỏ.

Sự hỗ trợ của ông bà xuất phát từ tình cảm và điều kiện thực tế của mỗi người. Vì vậy, gia đình cần trao đổi để tìm phương án phù hợp, tránh tạo thêm áp lực cho người cao tuổi.

Tuổi thơ của ông Tuấn gắn với tình yêu thương và sự dạy dỗ của ông bà. Tuy nhiên, khi nhìn vào việc chăm trẻ trong gia đình hiện nay, ông cho rằng thuê người giúp việc không đồng nghĩa với việc ông bà thiếu trách nhiệm hoặc ít quan tâm đến cháu.

"Cha mẹ vẫn cần dành thời gian cho con và chịu trách nhiệm chính trong việc chăm sóc, nuôi dạy con cái. Người giúp việc hỗ trợ công việc hằng ngày, còn ông bà có thể gần gũi với cháu qua những hoạt động vừa sức như trò chuyện, đọc sách hoặc chơi cùng cháu", ông Tuấn nói.

Khi bố mẹ có điều kiện và tự nguyện góp tiền, đó là một cách chia sẻ với các con, nhưng sự đóng góp ấy cần được nhìn nhận trên tinh thần tự nguyện. Việc bố mẹ giữ được sức khỏe, có cuộc sống vui vẻ cũng là điều con cái mong muốn.

Chăm cháu mang lại niềm vui và sự gắn bó giữa các thế hệ. Tuy nhiên, công việc ấy cũng đòi hỏi sức lực và thời gian. Khi gia đình cùng tính toán để giảm bớt những việc vượt quá khả năng của ông bà, người cao tuổi sẽ có thêm thời gian nghỉ ngơi, chăm sóc sức khỏe và duy trì những sinh hoạt riêng.

Với bà Lan, buổi tối trở về quây quần bên con cháu vẫn là một phần trong cuộc sống của tuổi già. Việc được thu xếp chăm trẻ hợp lý giúp bà giữ được sự gần gũi ấy, đồng thời có những khoảng thời gian thảnh thơi cho chính mình./.