Ngày 15/3 tới đây sẽ là một ngày hội lớn của toàn dân - ngày cử tri cả nước đi bỏ phiếu bầu ra những đại diện ưu tú nhất vào Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đây là sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, nơi quyền làm chủ của nhân dân được gửi gắm qua từng lá phiếu.
Theo PGS.TS Phạm Ngọc Trung, nguyên Trưởng khoa Văn hóa và Phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Quốc hội Việt Nam là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, nơi hội tụ trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm của những người được cử tri tin tưởng lựa chọn. Vì thế, chất lượng đại biểu Quốc hội không chỉ thể hiện ở trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống, mà còn ở tinh thần dấn thân, gần dân, hiểu dân và vì lợi ích của nhân dân.
"Bước vào giai đoạn vươn mình của dân tộc, Đảng đã chỉ ra nhiều vấn đề, nhiệm vụ của Chính phủ cũng như các cơ quan nhà nước cần thực hiện: mô hình tăng trưởng mới, mục tiêu phát triển trong 5 năm và 20 năm tới để đất nước tăng trưởng hai con số, trở thành quốc gia có thu nhập cao, đời sống nhân dân trở nên giàu có trong khu vực và trên thế giới. Song song với đó, quá trình đổi mới, công nghiệp hóa, đô thị hóa... đã bước sang giai đoạn mới và bước vào kỷ nguyên số hóa. Với môi trường như vậy rất cần đội ngũ đại biểu không chỉ có phẩm chất chính trị tốt mà còn cần năng lực chuyên môn vững vàng, kỹ năng hoạt động trong môi trường số hóa, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới của đất nước", PGS.TS Phạm Ngọc Trung phân tích.
Cũng theo PGS.TS Phạm Ngọc Trung, trong bối cảnh hiện nay, tiêu chuẩn ưu tiên hàng đầu để định nghĩa một đại biểu "chất lượng" cho khóa 16 gồm: tinh thần yêu nước nồng nàn, có khát vọng cống hiến cho Tổ quốc, cho nhân dân, có chuyên môn nghiệp vụ để đại biểu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao vì trong nhiệm kỳ khóa 16, tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị của đại biểu có nhiều khác biệt so với các nhiệm kỳ trước.
"Chúng ta bàn nhiều về “cơ cấu” và “chất lượng” đại biểu, nhưng chất lượng đó không tự nhiên hình thành mà bắt đầu từ khâu lựa chọn, từ tinh thần dấn thân của người ứng cử và sự sáng suốt của cử tri. Quốc hội khóa 16 được kỳ vọng sẽ là một nhiệm kỳ đổi mới, chuyên nghiệp, hành động và kiến tạo. Mỗi đại biểu không chỉ là người đại diện cho cử tri, mà còn là người góp phần định hình tương lai đất nước bằng những quyết sách mang tầm chiến lược. Vì thế, chất lượng đại biểu, không phải là câu chuyện của riêng một kỳ bầu cử mà là quá trình lâu dài, bắt đầu từ khâu lựa chọn, được bồi đắp bằng rèn luyện, trách nhiệm và sự giám sát của nhân dân".
Trên thực tế, nhiều ứng viên hứa rất hay khi vận động bầu cử nhưng khi đã trúng cử rồi thì lời hứa có thành hiện thực hay không - cử tri rất khó theo dõi. Vì thế, theo PGS.TS Phạm Ngọc Trung, nếu có thể thiết lập một hệ thống “KPI” hoặc cơ chế công khai để cử tri giám sát lời hứa của đại biểu xuyên suốt nhiệm kỳ là điều rất tốt. Nhưng trước khi làm được điều này, cần tăng cường chất lượng các cuộc tiếp xúc cử tri một cách thường xuyên hơn, dân chủ hơn để cử tri đặt câu hỏi, giám sát hoạt động của các Đại biểu Quốc hội.
Nếu coi Quốc hội là một cỗ máy vận hành đất nước, thì mỗi đại biểu chính là một linh kiện quyết định độ bền và sự chính xác của cỗ máy đó. Vì vậy, nâng cao chất lượng đại biểu không chỉ là yêu cầu trước mắt của kỳ bầu cử mà còn là nhiệm vụ lâu dài, có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả hoạt động của Quốc hội Việt Nam và sự phát triển bền vững của đất nước.
Mỗi đại biểu Quốc hội cần thực sự là người đại diện cho trí tuệ, ý chí và nguyện vọng của nhân dân; có bản lĩnh, trách nhiệm, tâm huyết và không ngừng rèn luyện để xứng đáng với niềm tin của cử tri. Bên cạnh đó, sự chủ động, sáng suốt và trách nhiệm của mỗi cử tri trong việc lựa chọn người đại diện cũng chính là yếu tố quan trọng góp phần quyết định chất lượng của Quốc hội trong nhiệm kỳ mới./.
