Radio
Podcast
Multimedia
Thói quen tiện lợi nhưng vẫn khiến người dùng lo ngại
“Chụp căn cước gửi qua Zalo cho chị nhé”, “Gửi hộ chiếu qua Messenger để anh kiểm tra thông tin”… Những lời nhắn như vậy ngày càng quen thuộc khi nhiều thủ tục, công việc được giải quyết qua điện thoại.
Quốc Trung, một bạn trẻ ở Hà Nội cho biết chỉ gửi những giấy tờ quan trọng khi thực sự cần thiết và biết rõ người nhận.
Trong khi đó, Mai Hoa, 23 tuổi, cho rằng nguy cơ lộ thông tin cá nhân hiện nay không chỉ đến từ việc gửi qua Zalo hay Messenger mà có thể xuất hiện trong nhiều giao dịch, dịch vụ khác.
“Bây giờ kể cả mình không gửi qua đấy thì thông tin cũng có thể đã bị lộ ở đâu đó. Số điện thoại hàng ngày có rất nhiều số lạ gọi đến”, Hoa chia sẻ.
Những băn khoăn này cho thấy, dù việc gửi giấy tờ qua ứng dụng nhắn tin đã trở nên phổ biến, người dùng vẫn khó biết và kiểm soát hoàn toàn thông tin của mình sẽ được lưu giữ, sử dụng ra sao sau khi bấm nút “gửi”.
Gửi qua nền tảng thứ ba luôn có rủi ro
Theo ông Nguyễn Hải Anh, Trưởng phòng Ứng phó sự cố và Điều tra số, Công ty Cổ phần An ninh mạng Việt Nam VSEC, thành viên Tập đoàn G-Group, xét dưới góc độ bảo mật, người dùng không nên ưu tiên gửi giấy tờ định danh qua các ứng dụng nhắn tin.
“Khi mình gửi ngang qua một nền tảng thứ ba thì sẽ có một rủi ro nhất định. Việc gửi qua Zalo hay Messenger theo góc nhìn về bảo mật, mình nghĩ là không nên”, ông Hải Anh cho biết.
Theo chuyên gia, khi cần cung cấp dữ liệu cá nhân, người dùng nên ưu tiên website, cổng thông tin chính thức của cơ quan Nhà nước hoặc tổ chức có uy tín.
Rủi ro không chỉ nằm ở bản thân Zalo hay Messenger mà còn có thể xuất phát từ thiết bị của người gửi và người nhận. Máy tính, điện thoại có thể nhiễm mã độc, tài khoản có thể bị chiếm quyền kiểm soát hoặc dữ liệu sau khi nhận có thể tiếp tục bị lưu, sao chép và chuyển cho người khác.
“Máy của bạn bè có nhiễm mã độc hay phần mềm ăn cắp dữ liệu cá nhân hay không thì mình không kiểm soát được. Thậm chí máy mình cũng chưa chắc đã sạch. Nên khi gửi qua những nền tảng thứ ba thì luôn luôn có một rủi ro về bảo mật”, ông Hải Anh phân tích.
Căn cước, hộ chiếu nếu rơi vào tay kẻ xấu có thể bị lợi dụng để giả mạo danh tính, mở tài khoản, vay tiền hoặc tìm cách vượt qua các bước xác thực điện tử.
Theo ông Nguyễn Hải Anh, khi giấy tờ đã bị sao chép, phát tán, người dùng gần như không thể kiểm soát chúng sẽ được sử dụng vào mục đích gì. Vì vậy, trước khi gửi cần cân nhắc kỹ người nhận và mức độ cần thiết của việc cung cấp thông tin.
Nếu buộc phải gửi, cần thêm một lớp bảo vệ
Trong thực tế, vẫn có những tình huống người dùng phải gửi giấy tờ qua Zalo hoặc Messenger để phục vụ công việc, thủ tục. Khi đó, chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế gửi trực tiếp tệp dữ liệu ở dạng có thể mở ngay.
Một cách đơn giản là nén tệp, đặt mật khẩu và chuyển mật khẩu cho người nhận qua một kênh khác. Ví dụ, chúng ta có thể nén tệp, đặt mật khẩu rồi gửi qua Zalo. Sau đó gửi mật khẩu này cho người nhận qua Messenger.
Ngoài biện pháp kỹ thuật, người nhận cũng là yếu tố cần đặc biệt lưu ý. Theo chuyên gia, dù nền tảng có các cơ chế bảo mật, người gửi vẫn không thể kiểm soát việc người nhận sẽ làm gì với dữ liệu sau đó.
Vì vậy, trong trường hợp buộc phải gửi, cần xác minh người nhận, chỉ cung cấp những thông tin thực sự cần thiết và áp dụng thêm lớp bảo vệ cho tệp dữ liệu.
Chỉ vài giây để gửi đi căn cước, hộ chiếu hay giấy tờ quan trọng, nhưng hậu quả nếu thông tin bị lộ lọt có thể kéo dài. Thêm một bước kiểm tra trước khi bấm “gửi” cũng là thêm một lớp bảo vệ cho dữ liệu và danh tính của chính mình.
