Trekking, khám phá gành đá hay tìm một góc đẹp để chụp ảnh có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt tại những khu vực địa hình hiểm trở, sát biển, nơi chỉ một con sóng bất ngờ hay một cú trượt chân cũng có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng.

Sáng 8/8, trong lúc cùng nhóm bạn ra Mũi Nghê, bán đảo Sơn Trà chụp ảnh, chị P. và nhóm bạn bị sóng lớn cuốn ra biển. Dù không biết bơi, chị P vẫn cố gắng giữ bình tĩnh, thả lỏng cơ thể, nằm ngửa để duy trì hơi thở. Sau khoảng một giờ lênh đênh, chị may mắn gặp một chiếc phao tự chế từ hai chai nhựa, kê dưới cổ để giữ đầu nổi trên mặt nước. Nhờ đó, chị cầm cự gần 8 giờ trước khi được tàu 629 thuộc Vùng 3 Hải quân phát hiện và cứu sống.

Câu chuyện sinh tồn đặc biệt ấy cũng đặt ra một câu hỏi quan trọng: Nếu chẳng may bị sóng cuốn ra xa bờ, chúng ta nên làm gì để tăng cơ hội sống sót?

Bình tĩnh, giữ nổi để tăng cơ hội sống sót

Trung tá Nguyễn Văn La, Chính trị viên phó Hải đội 31, Lữ đoàn 161, Vùng 3 Hải quân, người có mặt trên tàu 629 cho biết, khi lực lượng trên tàu phát hiện nạn nhân, chị P. vẫn tỉnh, đang ở trạng thái thả nổi và bám vào một vật nổi trên biển. Khi thấy tàu, chị cố gắng ra tín hiệu cầu cứu.

Theo Trung tá Nguyễn Văn La, một trong những yếu tố đặc biệt quan trọng giúp chị P. sống sót là dù không biết bơi nhưng vẫn giữ được bình tĩnh, biết thả lỏng cơ thể. Khi gặp được vật nổi, chị giữ chiếc phao dưới vùng cổ, giúp mặt hướng lên trên để duy trì đường thở trong suốt thời gian trôi dạt.

Trung tá Phạm Trung Hiếu, Hải đội trưởng Hải đội Biên phòng 2, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Đà Nẵng cũng cho rằng, một người không biết bơi vẫn có khả năng duy trì sự sống trong nhiều giờ trên biển nếu hội đủ một số điều kiện.

Quan trọng nhất là không hoảng loạn ngay từ những giây phút đầu tiên. Sau đó, người gặp nạn cần biết thả lỏng để tận dụng sức nổi tự nhiên của cơ thể, tốt nhất là ở tư thế nằm ngửa, giữ đường thở trên mặt nước và tiết kiệm sức tối đa. Khả năng sống sót còn phụ thuộc vào điều kiện thực tế như dòng nước, sóng và việc người gặp nạn có được cuốn tới vùng nước ổn định hơn hay không.

Khi đã bị sóng cuốn, đừng cố “thắng” biển

Phản xạ của nhiều người khi bị sóng cuốn là cố vùng vẫy hoặc bơi thật nhanh trở lại bờ. Nhưng đây lại có thể là điều khiến nạn nhân nhanh chóng kiệt sức.

Theo Trung tá Phạm Trung Hiếu, khi bất ngờ bị cuốn đi, ưu tiên đầu tiên không phải bằng mọi giá quay lại bờ, mà là duy trì sự sống.

Người gặp nạn cần cố gắng bình tĩnh, thả lỏng, để cơ thể nổi và trôi theo dòng nước thay vì dùng toàn bộ sức lực chống lại dòng chảy. Khi duy trì tư thế nổi, nên nằm ngửa, đầu ngửa về phía sau, không cố ngóc đầu quá cao. Mục tiêu quan trọng nhất là giữ mũi và miệng trên mặt nước để có thể hô hấp bình thường.

Khi đã trôi tới vùng nước tương đối ổn định, người gặp nạn nên quan sát xung quanh để tìm cơ hội thoát hiểm: xác định hướng trôi của dòng nước, tìm phao hoặc những vật có khả năng nổi để bám vào, đồng thời chú ý người và tàu thuyền xung quanh để phát tín hiệu cầu cứu.

Với người có kỹ năng bơi tương đối tốt và xác định mình đang bị dòng chảy xa bờ cuốn đi, Trung tá Phạm Trung Hiếu khuyến cáo có thể bơi song song với bờ để thoát khỏi vùng dòng chảy mạnh, sau đó lợi dụng hướng sóng để tìm đường trở lại khu vực an toàn.

Người bị nạn tuyệt đối không hoảng loạn, vùng vẫy chống lại dòng nước hay cố bám vào ghềnh đá, bởi những phản xạ này có thể khiến cơ thể nhanh kiệt sức và tăng nguy cơ đuối nước.

Áo phao quan trọng, nhưng kiến thức an toàn phải có trước

Những tình huống nguy hiểm trên biển cho thấy kỹ năng xử lý sự cố là cần thiết, nhưng quan trọng hơn vẫn là chủ động phòng tránh từ đầu.

Theo Trung tá Phạm Trung Hiếu, các khu vực gành đá, ven biển không được chỉ định làm điểm du lịch, thiếu điều kiện an toàn và lực lượng cứu hộ không nên trở thành nơi vui chơi, chụp ảnh hay trekking tự phát. Khi đến một khu vực mới, cần tìm hiểu trước về địa hình, sóng, thời tiết, thủy triều, các nguy cơ có thể xảy ra và số điện thoại cứu hộ tại địa phương.

Về trang bị, nên ưu tiên áo phao hoặc balô cứu sinh, giày có độ bám tốt, đèn pin chống nước, còi, túi chống nước cho điện thoại, nước uống và dụng cụ sơ cứu cơ bản.

Trước khi xuống gần mép nước, cần quan sát các dấu hiệu nguy hiểm như sóng lớn, sóng dồn bất thường, dòng nước kéo mạnh ra xa bờ, đá ướt hoặc phủ rêu, nước dâng nhanh, gió mạnh, mưa dông. Nếu có biển cảnh báo, rào chắn hoặc khuyến cáo của cơ quan chức năng thì phải tuân thủ.

Đặc biệt, không nên quay lưng về phía biển ở khu vực có nguy cơ sóng lớn. Việc mải tạo dáng, chụp ảnh có thể khiến chúng ta không kịp nhận ra một con sóng bất ngờ hay nguy cơ trượt ngã.

Với biển và gành đá, một bức ảnh đẹp không đáng để đánh đổi bằng sự an toàn. Tuân thủ cảnh báo, quan sát sóng, địa hình và luôn để ý những nguy cơ xung quanh là cách để mỗi chuyến đi kết thúc an toàn.