Radio
Podcast
Multimedia
Chiều 12/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.
Một trong những định hướng lớn của dự thảo luật là chuyển từ cơ chế cấp phép, xác nhận sang tự công bố; đồng thời tăng cường phân cấp và quản lý bằng hậu kiểm. Đây được xem là bước cải cách cần thiết nhằm giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân. Tuy nhiên, với những sản phẩm tác động trực tiếp đến chất lượng nông sản và sức khỏe cộng đồng, giảm tiền kiểm phải đi cùng một cơ chế hậu kiểm thực chất.
Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi, Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long ủng hộ việc chuyển từ cơ chế cấp phép, xác nhận sang tự công bố, qua đó giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh.
Tuy nhiên, đại biểu lưu ý vật tư nông nghiệp là nhóm hàng hóa tác động trực tiếp đến thu nhập của hàng triệu nông dân và chất lượng sản phẩm đưa ra thị trường. Nếu buông lỏng hậu kiểm, người nông dân có thể chịu thiệt hại do giống giả, phân bón giả và vật tư kém chất lượng. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi không bảo đảm chất lượng cũng có thể ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng.
Vì vậy, đại biểu đề nghị khi giảm tiền kiểm phải đồng thời tăng cường hậu kiểm thực chất; quy định rõ trách nhiệm và chế tài đủ sức răn đe đối với tổ chức, cá nhân tự công bố thông tin sai sự thật.
Cơ quan quản lý cần được bố trí đủ nhân lực, trang thiết bị và công cụ kiểm tra. Thông tin tự công bố phải được công khai, gắn với cơ chế truy xuất nguồn gốc để người dân, hiệp hội ngành hàng và người tiêu dùng có thể tham gia giám sát.
Cùng quan tâm đến cơ chế tự công bố, đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú, Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An cho rằng quyền chủ động của doanh nghiệp phải đi cùng trách nhiệm pháp lý tương xứng.
Theo đại biểu, đối với sản phẩm thức ăn chăn nuôi, các hệ thống dữ liệu cần được kết nối, chia sẻ để doanh nghiệp không phải kê khai lại những thông tin cơ quan nhà nước đã có. Tuy nhiên, tổ chức, cá nhân tự công bố phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính đầy đủ, chính xác và kịp thời của thông tin.
Việc hậu kiểm cần được thực hiện theo mức độ rủi ro, khả năng truy xuất nguồn gốc và lịch sử chấp hành pháp luật của doanh nghiệp. Đơn vị tự công bố cũng phải lưu giữ hồ sơ, cập nhật thông tin khi có thay đổi; chủ động khắc phục, thu hồi sản phẩm nếu không còn đáp ứng nội dung đã công bố.
Thức ăn chăn nuôi là một trong những đầu vào của chuỗi sản xuất thực phẩm. Vì vậy, nếu sản phẩm không bảo đảm chất lượng, ảnh hưởng có thể không chỉ dừng lại ở vật nuôi mà còn tác động đến chất lượng thịt, trứng, sữa khi đến tay người tiêu dùng.
Ở góc độ quản lý sản xuất, đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai đề nghị tiếp tục chuyển từ quản lý bằng thủ tục sang quản lý dựa trên dữ liệu, tiêu chuẩn và mức độ rủi ro.
Theo đại biểu, những cơ sở đã đạt các tiêu chuẩn như GMP, HACCP hoặc hệ thống quản lý chất lượng tương đương không nên phải đánh giá lại nhiều lần đối với cùng một điều kiện. Việc kế thừa kết quả đánh giá sẽ giúp giảm thủ tục cho doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý tập trung nguồn lực cho hậu kiểm và giám sát chất lượng sản phẩm.
Đại biểu cũng lưu ý, đối với các mô hình chăn nuôi công nghệ cao, việc quản lý không thể chỉ dựa vào diện tích đất. Một cơ sở chăn nuôi nhiều tầng có thể hình thành quy mô đàn rất lớn trên diện tích không rộng. Do đó, việc xác định mật độ chăn nuôi cần tính đến tổng đàn, công nghệ chuồng trại, năng lực xử lý chất thải, phát thải, khoảng cách an toàn và sức chịu tải của môi trường.
Nếu không kiểm soát đầy đủ những yếu tố này, hoạt động chăn nuôi tập trung có thể gây ô nhiễm nguồn nước, không khí và ảnh hưởng đến đời sống của cộng đồng dân cư xung quanh.
Giải trình tại hội trường, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng khẳng định, việc bãi bỏ điều kiện đầu tư, kinh doanh phân bón và giống cây trồng không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý Nhà nước. Tổ chức, cá nhân kinh doanh vẫn có nghĩa vụ cung cấp chứng từ hợp pháp để truy xuất nguồn gốc, đồng thời chấp hành việc thanh tra, kiểm tra của cơ quan có thẩm quyền.
Theo Bộ trưởng, dự thảo luật quy định tổ chức, cá nhân tự công bố lưu hành giống cây trồng phải chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác của thông tin; lưu giữ hồ sơ, tài liệu chứng minh và cung cấp khi được yêu cầu. Đây là cơ sở để tra cứu, giám sát và phục vụ hoạt động hậu kiểm.
Đối với thức ăn chăn nuôi, hồ sơ công bố phải có thông tin về điều kiện sản xuất, chất lượng, tiêu chuẩn áp dụng và nguồn gốc sản phẩm. Doanh nghiệp cũng phải cập nhật thông tin khi có thay đổi. Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh các quy định để vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa nâng cao hiệu quả quản lý.
