Ý nghĩa đặc biệt của đêm giao thừa năm nay
Theo lịch vạn niên, tháng Chạp năm Ất Tỵ (2025) là tháng thiếu, chỉ có 29 ngày. Do đó, lễ cúng giao thừa (lễ Trừ tịch) sẽ được cử hành vào đêm 29 Tết (tức ngày 16/02/2026 dương lịch).
Đây là thời điểm trời đất giao hòa, cũng là lúc Thiên đình diễn ra cuộc bàn giao giữa các vị quan Hành Khiển. Năm Bính Ngọ 2026 do Tần Vương Hành Khiển cai quản. Việc chuẩn bị tươm tất mâm cúng vào đêm cuối cùng của năm thiếu thể hiện lòng thành kính đặc biệt, mong cầu sự đủ đầy, bù đắp cho những điều còn khuyết thiếu trong năm cũ.
Chuẩn bị lễ vật cúng giao thừa: Nét đẹp văn hóa 3 miền
Tùy theo phong tục tập quán, mâm cúng giao thừa (đặc biệt là mâm cúng trong nhà) tại ba miền Bắc - Trung - Nam sẽ có những nét đặc trưng riêng biệt:
Miền Bắc: Mâm cúng thường quy chuẩn với gà trống luộc (ngậm hoa hồng), xôi gấc đỏ, bánh chưng xanh, và bát canh măng miến.
Miền Trung: Giản dị nhưng thành kính với bánh tét, dưa món, giò bò, và các loại bánh tổ, chè kho.
Miền Nam: Phóng khoáng với thịt kho hột vịt, canh khổ qua (mong cái khổ qua đi), và mâm ngũ quả "Cầu - Dừa - Đủ - Xài".
Văn khấn giao thừa ngoài trời năm Bính Ngọ 2026
(Trích lược theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam - NXB Văn hóa Thông tin)
Nghi thức này nhằm tiễn quan cũ (Ất Tỵ) và đón quan mới (Bính Ngọ) - Tần Vương Hành Khiển. Gia chủ bày mâm lễ ngoài sân hoặc trước cửa chính, thắp hương và đọc văn khấn:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Hoàng Thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
Ngài Cựu niên: Ngô Vương Hành Khiển, Thiên Hao Hành Binh chi thần, Hứa Tào Phán Quan. (Quan cai quản năm cũ Ất Tỵ)
Ngài Đương niên: Tần Vương Hành Khiển, Thiên Mao Hành Binh chi thần, Ngọc Tào Phán Quan. (Quan cai quản năm mới Bính Ngọ)
Các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Táo quân, chư vị Tôn thần.
Nay là phút giao thừa năm Ất Tỵ sang năm Bính Ngọ. Tín chủ (chúng) con là: ..................................
Ngụ tại: .................................
Phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân. Nay Ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng đế, giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều cửa khuyết, lưu phúc lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc.
Nhân buổi tân xuân, tín chủ (chúng) con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dâng Phật Thánh, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên đương cai Thái Tuế, ngài Tân niên đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, các ngài bản gia Táo quân và chư vị Thần linh cai quản ở trong xứ này, cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự tốt lành, bốn mùa tám tiết được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng, bách sự hanh thông, ngày ngày được hưởng ơn Trời, Phật, chư vị Tôn thần.
Chúng con kính cẩn tiến dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện. Cúi xin chín phương trời, mười phương chư Phật cùng chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, cúi lạy).
Văn khấn giao thừa trong nhà năm Bính Ngọ 2026
(Trích lược theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam - NXB Văn hóa Thông tin)
Sau khi hoàn tất lễ ngoài trời, gia chủ vào nhà làm lễ trước bàn thờ gia tiên:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Hoàng Thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
Long mạch, Táo quân, chư vị Tôn thần.
Các cụ Tổ tiên nội ngoại chư vị Tiên linh.
Nay là phút giao thừa năm Ất Tỵ sang năm Bính Ngọ. Tín chủ (chúng) con là: .....................................
Ngụ tại: .................................................
Phút giao thừa vừa điểm, nay theo vận luật, tống cựu nghinh tân, giờ Tý đầu xuân, đón mừng Nguyên đán, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dâng Phật Thánh, dâng hiến Tôn Thần, tiến cúng Tổ tiên, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, ngài Định phúc Táo quân, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, làm chứng tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời: Các cụ Tổ tiên nội ngoại, chư vị Hương linh, cúi xin giáng về linh sàng, thụ hưởng lễ vật.
Cúi xin các vị Tôn thần, Tổ tiên phù hộ độ trì cho gia đình chúng con năm mới Bính Ngọ được bình an, khang thái, vạn sự tốt lành, công việc hanh thông, tài lộc dồi dào, gia đạo hưng long, bốn mùa không hạn ách, tám tiết được hưởng điềm lành.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, cúi lạy).
Lưu ý từ chuyên gia văn hóa
Thời gian: Dù năm thiếu (29 Tết), lễ cúng giao thừa vẫn thực hiện đúng giờ Tý (23h - 1h sáng).
Trình tự: Các chuyên gia phong thủy khuyên nên cúng ngoài trời trước để "nghênh tân", sau đó mới vào nhà khấn gia tiên.
Tâm thế: Quan trọng nhất là lòng thành (Thành tâm), trang phục chỉnh tề, thái độ nghiêm cẩn.
(Tổng hợp)
