Khi bạn trẻ chọn lối đi riêng

Lê Thảo Uyên ở Hưng Yên, chọn học Địa chất, một ngành mà nhiều người nghĩ là nặng nhọc, nhất là với nữ giới. Nhưng càng tìm hiểu, Uyên càng thấy đây là lĩnh vực mình thực sự muốn gắn bó, dù em hiểu rõ đặc thù của ngành là kiến thức khó, phải đi thực địa nhiều và không ít vất vả.

Minh Thu ở Quảng Ninh cũng không có được sự ủng hộ trọn vẹn của gia đình khi chọn ngành Thủy sản. Gia đình lo con gái theo ngành này sẽ khó xin việc, tương lai nhiều nhọc nhằn. Tuy vậy, Thu vẫn tin rằng nếu mình có năng lực và thật sự yêu thích thì vẫn có thể theo đuổi.

Trong khi đó, Mạnh Hiếu ở Hà Nội chọn ngành Lâm nghiệp, dù phải đối diện với không ít lời can ngăn. Với Hiếu, điều quan trọng là chọn thứ mình thích và sẵn sàng chấp nhận cả những khó khăn đi kèm.

Vì sao người trẻ dễ chông chênh khi chọn khác số đông?

Theo TS. Phạm Văn Tư, Phó Trưởng khoa Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, sự chông chênh ấy thường đến từ hai phía. Một là nhiều bạn trẻ chưa thực sự hiểu mình, chưa biết rõ mình hợp với điều gì, có khả năng gì và ngành nghề mình muốn chọn có triển vọng ra sao. Khi thiếu thông tin về bản thân và nghề nghiệp, các em rất dễ dao động.

Hai là áp lực từ bên ngoài. Những nhận xét như nghề này không sang, thu nhập thấp, khó xin việc… dễ khiến các bạn lung lay, nhất là khi lựa chọn của mình không trùng với số đông. Trong khi đó, theo chuyên gia, sở thích lại là một nền tảng rất quan trọng để kiến tạo sự nghiệp lâu dài.

TS. Phạm Văn Tư cũng cho rằng hiện nay nhiều học sinh và phụ huynh vẫn tìm hiểu nghề chủ yếu qua thông tin trên mạng hoặc qua những nhận định truyền miệng, nên dễ hiểu sai về ngành học. Có những ngành còn khá mới, nhưng nhu cầu xã hội lại lớn và cơ hội việc làm không hề hẹp như nhiều người lầm tưởng.

Muốn bớt hoang mang, người trẻ cần hiểu mình và hiểu nghề

Theo TS. Phạm Văn Tư, để chọn đúng hơn, học sinh cần sớm trả lời câu hỏi: “Tôi là ai trong thế giới nghề nghiệp?”. Từ đó mới có thể đối chiếu xem nghề nào phù hợp với sở thích, tính cách, năng lực và điều kiện của bản thân. Việc chọn nghề, theo ông, không nên chỉ nhìn ở góc độ kiếm sống, mà cần được xem như bước đầu để kiến tạo sự nghiệp.

Bên cạnh đó, người trẻ cũng cần tìm hiểu nghề một cách thực tế hơn, không chỉ đọc thông tin chung chung mà nên chủ động trải nghiệm, gặp gỡ những người đang học hoặc đang làm trong lĩnh vực mình quan tâm để có hình dung rõ hơn về chương trình đào tạo, môi trường học tập và cơ hội nghề nghiệp.

Với những ngành học khó hoặc nhiều thử thách, TS. Phạm Văn Tư cho rằng chính sự yêu thích sẽ giúp người trẻ có thêm động lực để đi qua những trở ngại ban đầu. Khó khăn không chỉ là áp lực, mà đôi khi còn là cơ hội để rèn sự kiên trì, bản lĩnh và khả năng thích nghi.

Khác với số đông chưa hẳn là chọn sai. Nhưng để vững vàng với lựa chọn ấy, người trẻ cần hiểu mình, hiểu nghề và bình tĩnh trước những tác động xung quanh. Khi có đủ thông tin và một cái nhìn rõ ràng hơn, các bạn sẽ bớt hoang mang và tự tin hơn với con đường mình chọn.