Băn khoăn với chứng chỉ tiếng Anh
Tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026, một thí sinh đặt câu hỏi: “Với chứng chỉ ngoại ngữ, em có được miễn thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT hay không?
Chứng chỉ tiếng Anh có được sử dụng để quy đổi sang điểm thi tốt nghiệp? Trong trường hợp em vẫn thi môn Tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, liệu em còn có quyền sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để thay thế, nếu điểm quy đổi theo chứng chỉ cao hơn?
Phản hồi băn khoăn này, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, Bộ GD-ĐT cho biết, thí sinh cần tìm hiểu kỹ chứng chỉ ngoại ngữ nào được Bộ GD-ĐT quy định để miễn thi tốt nghiệp. Tuy nhiên, việc miễn thi chỉ áp dụng để thí sinh được xét tốt nghiệp THPT. Còn việc có được sử dụng chứng chỉ để thay thế môn thi ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hay không còn tùy vào quy định của từng cơ sở giáo dục đại học.
PGS.TS Vũ Thị Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Ngoại Thương tư vấn, hiện nay có trường chấp nhận dùng chứng chỉ ngoại ngữ thay cho môn Tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển. Tuy nhiên, cũng có trường xét chứng chỉ ngoại ngữ và môn tiếng Anh theo những cách thức khác nhau, không chấp nhận thay thế nhau.
Do vậy, bà Hiền cho rằng thí sinh cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường. Các em có thể đăng ký sử dụng chứng chỉ để miễn thi ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp, nhưng vẫn đồng thời dự thi để sử dụng điểm thi xét tuyển đại học để linh hoạt sử dụng tùy theo yêu cầu của mỗi trường.
Bộ GD-ĐT lý giải những điều chỉnh trong quy chế tuyển sinh
GS. Nguyễn Tiến Thảo, cho biết những thay đổi của kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 chủ yếu tập trung ở công tác chuẩn bị của hội đồng. Thí sinh cần tập trung ôn tập thật tốt để lựa chọn các môn thi phù hợp, bên cạnh hai môn bắt buộc là Toán và Văn.
Năm nay, giấy báo dự thi và phiếu đăng ký vào phòng thi sẽ được tích hợp nhằm giảm thiểu các thủ tục hành chính so với việc nhận hai loại giấy như những năm trước.
Bên cạnh đó, quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 có một số điều chỉnh để phù hợp với Luật Giáo dục đại học ban hành ngày 10/12/2025. Năm nay, thí sinh phải đạt tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn Toán và Ngữ văn và một môn khác) tối thiểu 15 theo thang điểm 30.
Về trọng số tính điểm của một tổ hợp xét tuyển, môn Toán và Văn bắt buộc phải chiếm tỷ lệ 1/3 trong tổ hợp xét tuyển.
Chia sẻ băn khoăn của thí sinh trên các diễn đàn: “có phải môn Toán và môn Văn bắt buộc phải đạt tối thiểu 5 điểm?”, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH giải thích: “Thí sinh không nhất thiết phải đạt đúng 5 điểm cho mỗi môn Toán hay Văn, mà chỉ cần trên mức điểm liệt và đạt tổng 15 điểm cho tổ hợp.
Nói thêm về trọng số tính điểm, ông Thảo cho biết, nếu một tổ hợp nào đó xét tuyển môn tiếng Anh nhân hệ số 2 thì thì môn Toán cũng phải nhân 2 để đảm bảo Toán và Văn chiếm trọng số bằng hoặc trên 1/3.
Năm nay, thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng cho tất cả các ngành, trừ khối sư phạm, quân đội và công an. Đối với khối quân đội và công an, thí sinh thường phải đặt là nguyện vọng 1, còn khối sư phạm năm nay cho phép đăng ký từ nguyện vọng 1 đến 5.
Về điểm cộng, dù tối đa vẫn là 3 trên thang điểm 30. Tuy nhiên, Bộ GD-ĐT có những quy định cụ thể hơn mọi năm. Theo đó, điểm thưởng với thí sinh được tuyển thẳng nhưng không dùng là từ 0-3 điểm, tùy mức độ giải. Điểm xét thưởng với thành tích, năng khiếu đặc biệt từ 0-1,5 điểm.
Điểm khuyến khích với chứng chỉ ngoại ngữ và chứng chỉ quốc tế: 0-1,5. Thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế không còn hưởng lợi thế vừa được quy đổi, vừa được cộng điểm ưu tiên như năm ngoái.
“Nếu những năm trước, các trường ĐH có thể ban hành hướng dẫn quy đổi điểm sang các thang khác nhau thì năm nay tất cả hệ thống chuẩn hóa cùng 1 mức, đảm bảo 1 thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ xét tuyển vào trường A, cũng như trường B tương đối giống nhau”.
Các trường sẽ xây dựng thang điểm quy đổi sang thang điểm 10 với 5 mức chênh lệch khác nhau, tương ứng với từng cấp độ chứng chỉ. Thí sinh có thể sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để thay thế môn thi tốt nghiệp hoặc môn xét tuyển ngoại ngữ theo các phương thức khác nhau.
Năm 2026 cũng cho phép thí sinh trung học nghề, trung cấp nghề hoặc thí sinh nước ngoài tham gia xét tuyển chương trình đào tạo khác nhau của các trường đại học.
Mục tiêu của những điều chỉnh này theo GS. Nguyễn Tiến Thảo nhằm tạo ra một mặt bằng chung khách quan, minh bạch và dễ tiếp cận cho mọi thí sinh./.
