Radio
Podcast
Multimedia
Mời các bạn bấm nút nghe nội dung:
Ngày hội Thực tập sinh, một hoạt động thường niên do Trung tâm Đổi mới Sáng tạo và Hướng nghiệp, ĐH Kinh tế Quốc dân tổ chức được xem như cơ hội để Khánh Linh tìm kiếm cơ hội thử sức ở những môi trường làm việc theo chuyên ngành đào tạo.
Năm nay, NEU Internship Day 2026 diễn ra từ ngày 10/8 - 16/8/2026, trở thành điểm hẹn của hơn 10.000 sinh viên và hàng chục doanh nghiệp, góp phần hỗ trợ các bạn sinh viên nhìn nhận những điểm mạnh, chỉ ra những kĩ năng cần bổ sung, các yêu cầu của nhà tuyển dụng để tự tin bước vào thị trường lao động.
Từ năm thứ 2 sinh viên cần tìm việc làm thêm gần với chuyên ngành đào tạo
Dương Khánh Linh, sinh viên năm thứ 3 lớp Kinh tế Quốc tế chất lượng cao 66D, Đại học Kinh tế Quốc dân từng đi làm thêm ngay từ năm thứ nhất. Giống như hầu hết các bạn đồng trang lứa, Khánh Linh chọn công việc gia sư.
“Bước sang năm thứ 3 đại học, em dừng việc làm thêm để tìm công việc gần với chuyên ngành được đào tạo và em cũng đi tìm việc ở một số công ty. Em muốn tích lũy thêm kinh nghiệm để ra trường cơ hội rộng mở hơn. Em tham gia ngày hội thực tập sinh và kết nối với doanh nghiệp, trực tiếp trò chuyện với các anh chị phòng nhân sự và hiểu những yêu cầu mà kể cả khi đăng tin tuyển dụng không ghi rõ và mình biết đâu là công việc phù hợp cho mình và từng vị trí công việc giúp cho mình hoàn thiện được những gì”, Khánh Linh chia sẻ.
Linh cho rằng việc thực tập sinh có sẵn sàng lao động không lương, bỏ những phần việc làm thêm đã và đang đem lại thu nhập cho cuộc sống sinh viên là một đánh đổi có giá trị cho quá trình tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện thêm kỹ năng và đặc biệt hiểu công việc thực tế.
Tuy nhiên, việc thực tập sinh phải nhận những phần việc không liên quan đến chuyên môn cũng được Linh nhìn nhận ở góc độ tích cực.
“Ví dụ khi cần giấy tờ anh chị nhờ in hay có hôm đi mua đồ uống cho mọi người, em chấp nhận bởi điều đó giúp kết nối với mọi người”.
Nguyễn Thị Thảo Nguyên, sinh viên năm 2 ngành Khoa học Dữ liệu từng làm gia sư nhưng chỉ trong một thời gian rất ngắn.
“Em muốn tìm kiếm cơ hội thực tập ở các ngân hàng với nội dung gần gũi với chuyên ngành đào tạo hơn”, Thảo Nguyên cho biết.
Tuy nhiên, cơ hội để tìm việc làm thêm với một sinh viên năm đầu không dễ do các bạn chưa có nhiều kiến thức chuyên ngành. Tham gia Ngày hội Thực tập sinh do nhà trường tổ chức có ý nghĩa khi đem lại cho bạn những suy nghĩ về thị trường lao động, cơ hội việc làm như phong cách ứng xử ở môi trường văn phòng, cách làm CV, thu nhập cho sinh viên từng chuyên ngành khi mới ra trường…
Một kỳ thực tập tốt không chỉ giúp sinh viên có thêm một dòng trong CV
Ths. Nguyễn Phương Linh - Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới Sáng tạo và Hướng nghiệp, Đại học Kinh tế Quốc dân cho biết đi làm thêm giúp sinh viên trải nghiệm và giúp các bạn chủ động hơn về kinh tế trong cuộc sống. Nhưng có lẽ giá trị lớn nhất của việc đi làm sớm không ở thu nhập mà giúp các bạn trẻ bắt đầu hiểu môi trường làm việc thực tế vận hành như thế nào.
“Đi làm giúp chúng ta học những điều rất khó có thể biết được trên giảng đường, chẳng hạn như cách giao tiếp với đồng nghiệp, cách chịu trách nhiệm với một công việc được giao, quản lý thời gian hay xử lý những tình huống phát sinh. Vì vậy, tôi khuyến khích sinh viên nên ưu tiên những công việc không chỉ mang lại thu nhập mà còn giúp mình tích lũy kỹ năng và trải nghiệm có ích cho định hướng nghề nghiệp sau này”.
Qua quá trình làm việc và tiếp xúc với sinh viên, bản thân ông Linh thấy các bạn bắt đầu tiếp cận thị trường lao động từ khá sớm. Nhiều sinh viên ngay từ năm nhất, năm hai đã tìm kiếm công việc làm thêm; sang năm hai, năm ba thì nhu cầu tìm kiếm các vị trí thực tập, cộng tác viên hoặc công việc liên quan trực tiếp đến chuyên ngành trở nên rõ ràng hơn.
“Tuy nhiên, tôi cho rằng không nhất thiết ngay công việc đầu tiên phải đúng hoàn toàn với chuyên ngành. Quan trọng là sau mỗi trải nghiệm, các bạn tích lũy được điều gì. Đến khoảng năm hai, năm ba, sinh viên nên chủ động dịch chuyển dần sang những công việc gần với định hướng nghề nghiệp để khi tốt nghiệp, mình không bắt đầu với một CV hoàn toàn trống về kinh nghiệm”, ông Linh phân tích.
Khái niệm “thực tập sinh” hiện nay đã thay đổi ở Việt Nam. Trước đây, chúng ta thường nghĩ đến thực tập như một học phần vào cuối khóa: sinh viên đến một cơ quan hoặc doanh nghiệp trong một khoảng thời gian, tìm hiểu hoạt động rồi hoàn thành báo cáo thực tập. Nhưng hiện nay, đặc biệt ở các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp nước ngoài hay các tập đoàn đa quốc gia, internship đã trở thành một phần trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực trẻ.
Sinh viên thực tập được giao công việc thực tế, tham gia vào dự án, có KPI hoặc yêu cầu đầu ra, được đào tạo, hướng dẫn và nhiều vị trí có chế độ hỗ trợ hoặc thu nhập. Vì vậy, ông Linh thường khuyên sinh viên cần coi kỳ thực tập như công việc đầu tiên trong sự nghiệp của mình, không đơn thuần là một yêu cầu để hoàn thành chương trình đào tạo.
Bên cạnh đó, thực tập sinh còn tạo cơ hội để sinh viên tiếp cận công việc đúng chuyên ngành và không còn chỉ dành cho sinh viên năm cuối. Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng tiếp nhận sinh viên năm hai, năm ba vào các vị trí thực tập sinh, cộng tác viên hoặc các chương trình phát triển tài năng trẻ.
Điều này ông Linh cho rằng rất có lợi cho sinh viên bởi các bạn có thêm thời gian để “thử nghề”. Một bạn học Marketing có thể trải nghiệm Content, Digital Marketing, Brand hay Research trước khi xác định mình phù hợp nhất với lĩnh vực nào.
Việc tham gia thực tập sinh sẽ tùy từng đơn vị, doanh nghiệp, có những chương trình chỉ kéo dài hai hoặc ba tháng, nhưng cũng có trường hợp sinh viên tiếp tục làm part-time, cộng tác viên hoặc chuyển sang một vị trí khác sau kỳ thực tập. Điều quan trọng không phải là kéo dài bao lâu mà là công việc đó có tiếp tục tạo ra giá trị cho quá trình phát triển nghề nghiệp của các bạn hay không.
“Tôi cũng lưu ý sinh viên một nguyên tắc: đi làm sớm nhưng không được để việc làm phá vỡ việc học. Mục tiêu tốt nhất là hai quá trình bổ trợ cho nhau: kiến thức trên giảng đường giúp mình làm việc tốt hơn, còn trải nghiệm tại doanh nghiệp giúp mình hiểu sâu hơn những gì đang học”.
Không ít sinh viên đã trở thành nhân viên sau khi kết thúc quá trình học ở đại học nhờ vào một khoảng thời gian thực tập khi doanh nghiệp hoặc đơn vị tuyển dụng quan sát một ứng viên: năng lực chuyên môn ra sao, thái độ thế nào, khả năng học hỏi và thích nghi với văn hóa doanh nghiệp có phù hợp không.
Cũng theo ông Phương Linh, một môi trường làm việc chuyên nghiệp cần đánh giá thực tập sinh dựa trên tinh thần trách nhiệm, khả năng học hỏi và kết quả công việc chứ không phải việc bạn ấy có pha trà hay rửa cốc cho mọi người hay không.
Còn người trẻ mới bước vào môi trường làm việc nên chủ động, khiêm tốn và sẵn sàng hỗ trợ công việc chung. Có những việc rất nhỏ nhưng nếu tập thể cùng làm thì mình cũng không nên đứng ngoài.
Sinh viên vừa học vừa làm đúng chuyên ngành trưởng thành như thế nào?
Thực tế quan sát sinh viên nhiều khóa của nhà trường, ông Linh thấy sự trưởng thành rõ nhất nằm ở ba điểm.
Thứ nhất các bạn hiểu nghề hơn. Có những điều trên giảng đường chúng ta hiểu về mặt lý thuyết, nhưng khi bắt tay vào công việc mới biết doanh nghiệp thực sự yêu cầu gì.
Thứ hai, các bạn trưởng thành về kỹ năng và thái độ: biết quản lý thời gian, làm việc nhóm, giao tiếp, chịu trách nhiệm và đặc biệt là biết tiếp nhận phản hồi.
Và thứ ba, cũng rất quan trọng, là các bạn hiểu chính mình hơn: mình giỏi gì, thiếu gì, có thực sự phù hợp với nghề mình đang lựa chọn hay không.
Vì thế, một kỳ thực tập tốt ông Linh cho rằng không chỉ giúp sinh viên có thêm một dòng trong CV, mà quan trọng hơn là giúp các bạn biết mình cần đi đâu và cần chuẩn bị gì cho con đường đó. Đồng thời, các bạn đừng đợi đến năm cuối mới nghĩ về việc làm.
“Tôi vẫn cho rằng đại học là một giai đoạn rất phù hợp để chúng ta được phép thử, được phép chưa giỏi và thậm chí được phép lựa chọn chưa đúng. Thử sớm thì chúng ta hiểu mình sớm; hiểu mình sớm thì sẽ có nhiều thời gian hơn để lựa chọn đúng con đường nghề nghiệp”.
Các bạn trẻ đừng quá đặt nặng việc kỳ thực tập đầu tiên phải ở một doanh nghiệp thật lớn hay một vị trí thật đẹp. Điều quan trọng hơn lại ở việc mỗi thực tập sinh được làm thật, học thật và trưởng thành thật.
