Kỳ thi Đánh giá năng lực học sinh trung học phổ thông (High-school Student Assessment - HSA) do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức đã trở thành một trong những phương thức xét tuyển đại học quan trọng tại Việt Nam. Bước sang năm 2026, kỳ thi tiếp tục được vận hành trên tinh thần đánh giá năng lực tư duy cốt lõi, phù hợp với sự đổi mới của Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018.
Tính khoa học và độ tin cậy của kỳ thi chuẩn hóa
Kỳ thi HSA được xây dựng và tổ chức bởi Viện Đào tạo số và Khảo thí, đơn vị được thành lập trên cơ sở hợp nhất Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục và Trung tâm Khảo thí ĐHQGHN. Tính tin cậy của kỳ thi được khẳng định qua hệ thống quản trị chuyên nghiệp và công nghệ hiện đại.
Hệ thống đề thi của HSA được xây dựng từ ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa với quy mô trên 17.000 câu hỏi. Các câu hỏi được thiết kế để đánh giá ba nhóm năng lực chính: Giải quyết vấn đề và sáng tạo; Giao tiếp và hợp tác; Tự chủ và tự học. Việc ứng dụng lý thuyết đo lường hiện đại (IRT) giúp đảm bảo các mã đề thi có độ khó tương đương, tạo sự công bằng tuyệt đối cho mọi thí sinh dù dự thi ở các đợt khác nhau.
Bên cạnh đó, quy trình thi trên máy tính (CBT) cho phép thí sinh biết điểm ngay sau khi kết thúc bài làm, loại bỏ hoàn toàn các yếu tố can thiệp chủ quan. Hiện nay, kết quả thi HSA được sử dụng rộng rãi không chỉ bởi các đơn vị thành viên ĐHQGHN mà còn bởi hơn 100 trường đại học trên cả nước.
Những điểm mới trọng tâm trong năm 2026
Năm 2026, kỳ thi HSA có hai điều chỉnh thí sinh cần quan tâm để đảm bảo quyền lợi trong việc xét tuyển đại học:
Một là, phân định hai lựa chọn mã bài thi chính thức. Theo đó, thí sinh sẽ lựa chọn một trong hai mã bài thi là HSA hoặc HSA-F. Trong đó, mã HSA dành cho thí sinh chọn Phần 3 là các chủ đề Khoa học (Vật lí, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lí). Mã HSA-F dành cho thí sinh chọn Phần 3 là Tiếng Anh. Đây chỉ là sự điều chỉnh về mặt nhận diện, chứ không thay đổi về dạng thức và cấu trúc đề thi. Điều này nhằm cung cấp dữ liệu nhận diện cho các trường đại học tuyển sinh các ngành có đòi hỏi năng lực ngoại ngữ ở các cấp độ khác nhau.
Hai là, ứng dụng định danh điện tử trong xác thực tài khoản đăng ký thi. Để tăng cường tính chính xác và bảo mật, hệ thống bắt buộc thí sinh sử dụng dữ liệu định danh điện tử hoặc ảnh CCCD chính xác khi đăng ký tài khoản. Điều này giúp loại bỏ tình trạng “tài khoản ảo” và sai sót thông tin cá nhân thường gặp trong các năm trước.
Cấu trúc bài thi và quy trình thực hiện
Bài thi HSA 2026 duy trì tổng điểm 150 với thời gian làm bài 195 phút (không kể thời gian câu hỏi thử nghiệm). Cấu trúc cụ thể bao gồm:
Phần 1 (Toán học và Xử lý số liệu): 50 câu hỏi, thời gian 75 phút. Phần này gồm 35 câu trắc nghiệm và 15 câu điền đáp án số.
Phần 2 (Văn học - Ngôn ngữ): 50 câu hỏi trắc nghiệm, thời gian 60 phút. Ngữ liệu được lấy đa dạng từ nhiều lĩnh vực trong đời sống và nghệ thuật, không giới hạn trong sách giáo khoa.
Phần 3 (Tự chọn Khoa học hoặc Tiếng Anh): 50 câu hỏi, thời gian 60 phút. Ở lựa chọn Khoa học, thí sinh chọn 3 trong 5 chủ đề. Ở lựa chọn Tiếng Anh, bài thi đánh giá qua các phần từ vựng, ngữ pháp, đọc hiểu và suy luận tình huống.
Trong quá trình thí sinh làm bài, hệ thống sẽ tự động chuyển phần khi hết thời gian quy định cho mỗi phần và thí sinh không thể quay lại phần đã hoàn thành trước đó.
Lịch trình đăng ký và tổ chức thi
Viện Đào tạo số và Khảo thí dự kiến tổ chức 06 đợt thi từ tháng 3 đến tháng 5 năm 2026. Thí sinh cần tuân thủ lộ trình sau:
- Từ 25/11/2025 đến hết 31/01/2026, thí sinh đăng ký tạo tài khoản dự thi tại địa chỉ khaothi.vnu.edu.vn hoặc hsa.edu.vn.
Thí sinh đã đăng ký tài khoản cần hoàn thành việc xác thực email để chính thức hoàn tất thủ tục đăng ký tài khoản trước ngày 01/02/2026. Đây là điều kiện bắt buộc để hệ thống cho phép tài khoản đăng nhập và thực hiện thao tác đăng ký ca thi ngay khi cổng đăng ký mở. Thí sinh nên hoàn thiện hồ sơ sớm để tránh các sự cố nghẽn mạng do lượng truy cập lớn vào thời điểm bắt đầu đăng ký.
- Từ 09h00 ngày 01/02/2026 đến 16h30 ngày 07/02/2026: thí sinh thực hiện đăng ký ca thi trên hệ thống.
- Từ 09h00 ngày 08/02/2026 đến 09h00 ngày 14/02/2026: Thí sinh đăng ký ca thi đợt 2 (nếu còn chỉ tiêu theo quy mô của kỳ thi)
Mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 02 lượt thi mỗi năm và hai đợt thi phải cách nhau ít nhất 28 ngày. Lệ phí đăng ký dự thi là 600.000 đồng/lượt.
Lời khuyên ôn tập và chiến lược làm bài hiệu quả
Để đạt kết quả cao, thí sinh nên áp dụng các phương pháp học tập khoa học thay vì học thuộc lòng. Có thể tham khảo 1 số phương pháp sau:
- Kỹ thuật truy xuất kiến thức chủ động: Thay vì đọc lại sách nhiều lần, hãy tự đặt câu hỏi về bản chất các hiện tượng, thí nghiệm và tự trả lời để củng cố tư duy phản biện.
- Học tập qua dữ liệu: Làm quen với việc phân tích thông tin thô từ các biểu đồ, niên giám thống kê vì đề thi HSA có nhiều câu hỏi đánh giá kỹ năng đọc hiểu dữ liệu.
- Đọc mở rộng: Tích lũy vốn từ và tư duy ngôn ngữ bằng cách đọc các bài xã luận, tạp chí khoa học uy tín khoảng 10-15 phút mỗi ngày để không bị bỡ ngỡ trước các văn phong lạ trong đề thi.
Về chiến thuật làm bài thi, vì câu trả lời sai không bị trừ điểm, thí sinh tuyệt đối không để trống đáp án. Nên ưu tiên giải quyết nhanh các câu hỏi dễ để dành thời gian cho các câu khó và câu điền đáp án số.
Các lưu ý về kỷ luật phòng thi
Kỳ thi HSA có quy chế nghiêm ngặt. Thí sinh chỉ được mang vào phòng thi CCCD và máy tính cầm tay nằm trong danh sách cho phép (không có chức năng soạn thảo văn bản, không thẻ nhớ). Việc mang điện thoại di động vào khu vực thi, dù đã tắt nguồn, sẽ bị đình chỉ thi và hủy toàn bộ kết quả thi trong năm. Hội đồng thi sử dụng thiết bị dò kim loại và thiết bị điện tử để đảm bảo an ninh phòng thi.
Kỳ thi HSA 2026 là cơ hội để thí sinh thể hiện năng lực tư duy toàn diện. Việc nắm vững cấu trúc đề thi, quy trình đăng ký và áp dụng phương pháp ôn tập đúng đắn sẽ giúp các em tự tin chinh phục mục tiêu xét tuyển vào các trường đại học mong muốn.
