Sáp nhập các trường học giải quyết được 25% số lượng giáo viên thiếu hụt

Mời các bạn bấm nút nghe nội dung:

Ngày 20/7, Trong công văn 814/TTg-TCCV, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các địa phương tập trung rà soát, thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục công lập từ mầm non đến hết THPT trên địa bàn theo hướng: Mỗi đơn vị hành chính cấp xã phải đảm bảo tối thiểu 1 cơ sở giáo dục mầm non, 1 cơ sở giáo dục phổ thông cung ứng đủ cấp tiểu học và THCS, đảm bảo linh hoạt theo lộ trình, phù hợp tình hình thực tế địa phương nhằm mục tiêu giảm bớt 30% đầu mối, nơi có điều kiện thuận lợi giảm 50% đầu mối so với thời điểm ngày 1 tháng 7 năm 2025, hoàn thành trước ngày 30/8/2026.

Hiện nay, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đang tập trung chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập trên địa bàn trước ngày 30 tháng 8 năm 2026 và chuẩn bị tốt các điều kiện bảo đảm cho năm học 2026 - 2027 theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Kết luận số 105-TB/VPTW và hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trường dạy nghề trong Quý III năm 2026 theo tiến độ tại Nghị quyết số 105/NQ-CP.

Hà Nội chuẩn bị cho năm học mới đồng thời thực hiện việc sắp xếp các cơ sở giáo dục

Từ ngày 1/7/2026, các tỉnh, thành triển khai sáp nhập đầu mối quản lý cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn có các phân hiệu, điểm trường; thiết lập mô hình quản trị trường học. Thời gian triển khai các phần việc vỏn vẹn 2 tháng, đồng thời cũng trùng với thời điểm các nhà trường tổ chức tuyển sinh.

“Các nhà trường và đơn vị xã phường đã có kế hoạch tuyển sinh ngay từ đầu năm dương lịch nên học sinh ở địa điểm nào vẫn học ở địa điểm đó, chỉ sáp nhập quy mô nhà trường còn phân hiệu vẫn giữ nguyên nên công tác tuyển sinh không hề bị xáo trộn”, bà Nguyễn Thị Lan Anh, Hiệu trưởng Trường tiểu học Vân Nam, xã Phúc Lộc, Hà Nội khẳng định.

Kế hoạch 272 của UBND thành phố Hà Nội về việc triển khai tổ chức, sắp xếp lại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường chuyên biệt công lập trên địa bàn Thủ đô đã đưa ra 3 mô hình: Trường một cấp học đa cơ sở; Mô hình nhiều cấp học gồm trường tiểu học và THCS; Mô hình trường gồm nhiều cấp học gồm trường tiểu học, THCS và THPT. Các phường, xã sẽ căn cứ thực tế để triển khai sắp xếp theo các mô hình.

Dù chưa có thông tin và quyết định chính thức nhưng cá nhân bà Lan Anh cho rằng hiện tại mô hình trường một cấp đa cơ sở sẽ phù hợp và phát huy hiệu quả cả về điều kiện thực tế lẫn công tác quản trị, phù hợp chuyên môn từng cấp học.

Dù chọn mô hình nào thì sau quá trình sắp xếp đều sẽ giảm các đầu mối quản lý. Và điều này ít nhiều sẽ tác động tới tâm tư đội ngũ các thầy cô hiệu trưởng, hiệu phó. Tuy nhiên, theo bà Lan Anh, hiệu quả đem lại trong nâng cao chất lượng sẽ là điều có thể thấy. Cụ thể như việc có thể điều động giáo viên giữa các phân hiệu, tránh tình trạng phụ huynh học sinh tìm mọi cách xin vào ngôi trường được cho là có chất lượng đào tạo tốt hơn.

Theo khảo sát thực tế, xu hướng chọn mô hình trường một cấp học đa cơ sở được phần lớn các xã, phường trên địa bàn Hà Nội lựa chọn bởi sự phù hợp trong điều kiện thực tế hiện nay.

Phường Giảng Võ, Hà Nội hiện có 6 trường THCS sẽ phải thực hiện sắp xếp lại. Theo bà Nguyễn Ngọc Hà, phó Hiệu trưởng THCS Thăng Long, phường Giảng Võ, Hà Nội, việc tuyển sinh không bị tác động và đều đúng tiến độ.

Cũng theo cô Hà, việc sắp xếp trường học, giảm đầu mối quản lý ít nhiều sẽ tác động tới tâm tư của những thầy cô giáo đang ở cương vị quản lí các nhà trường.

“Sẽ xáo trộn không chỉ riêng các hiệu trưởng, tất cả trong hàng ngũ quản lý sẽ có những tâm tư. Có những người mới lên làm quản lý, chưa dứt ra khỏi vai giáo viên và vẫn thực dạy, khi trở lại nhận phân công công tác cũng không có vấn đề gì. Nhưng cũng khá nhiều người làm công tác quản lí khá lâu, rời xa bục giảng, mặc dù cũng có làm chuyên môn nhưng mang tính chất quản lý và bao quát, khi quay trở lại, nhất là với chương trình mới cũng lại là một sự làm quen”, cô Ngọc Hà chia sẻ những tâm tư rất thực.

Với thời hạn trước ngày 30 tháng 8 năm 2026, các địa phương phải hoàn thành thiết lập mạng lưới trường lớp vừa với địa bàn, quy mô dân số, hoàn thiện bộ máy tổ chức và phương án quản trị trường học để vận hành ngay từ đầu năm học 2026-2027. Điều này đồng nghĩa khối lượng công việc nhiều trong một khoảng thời gian ngắn.

“Thực hiện chỉ đạo của thành phố, Đảng ủy phường đã chỉ đạo UBND Phường và chúng tôi đã ban hành kế hoạch để thực hiện kế hoạch 272 của thành phố về quy tắc sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn. Song hành với đó cũng phải đảm bảo ổn định tâm lý phụ huynh học sinh, đội ngũ cán bộ giáo viên của các trường. Xác định đây là một chủ trương lớn nên phường cũng làm tốt công tác tuyên truyền để làm sao đội ngũ cán bộ giáo viên và các trường đều đồng thuận với chủ trương sắp xếp. Đến hiện nay, chúng tôi cũng đã hoàn thành phương án dự thảo, đã báo cáo qua thường trực và ban thường vụ để đảm bảo ra tiến độ hoàn thành đề án trước ngày 26 tháng 7. Căn cứ thực tế, phường Ngọc Hà sẽ lựa chọn mô hình một cấp đa cơ sở”, Bà Ngô Phương Lan, trường phòng Văn hóa xã hội phường Ngọc Hà, Hà Nội cho biết.

Hoàn thiện công tác tuyển sinh, lựa chọn mô hình trường học phù hợp để tổ chức sắp xếp, các địa phương còn phải làm tốt công tác tổ chức cán bộ quản lý mô hình trường học mới. Những thầy cô được lựa chọn vào vị trí quản lý cần đáp ứng yêu cầu quản trị nhà trường có quy mô rộng hơn, phân bổ ở các địa bàn khác nhau. Ngoài ra, chính quyền cơ sở còn có nhiệm vụ giải tỏa tâm tư của những thầy cô làm quản lý trở lại giảng dạy đảm bảo chất lượng.

Sau sáp nhập các nhà trường, có thể đáp ứng 30% lượng giáo viên đang thiếu hụt

Ngày 30 tháng 6 năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo có công văn 4054 hướng dẫn các địa phương tổ chức sắp xếp hệ thống giáo dục mầm non, phổ thông và theo đó bố trí lại lực lượng nhân lực trong các nhà trường theo hướng giảm biên chế quản lý giáo dục và tăng biên chế trực tiếp đứng lớp.

“Về cán bộ quản lý, mỗi một trường mới sẽ có một hiệu trưởng và các hiệu phó phụ trách các cơ sở của trường. Với cách bố trí như vậy, cùng với việc điều chuyển, sắp xếp lại hệ thống lực lượng giáo viên, sẽ có một lượng cán bộ quản lý được chuyển xuống để làm giáo viên trực tiếp đứng lớp.

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh sắp xếp để đảm bảo khối lượng công tác của từng giáo viên sẽ làm cho tình trạng thừa thiếu cục bộ giáo viên sẽ được giải quyết một phần”, ông Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Bộ Giáo dục và đào tạo chia sẻ.

Theo ông Đức, hiện nay toàn quốc có khoảng 98.000 cán bộ quản lý giáo dục. Với việc sắp xếp tổ chức đầu mối, dự kiến sẽ có thể giải quyết được khoảng 20-25%, tối đa là 30% số lượng giáo viên còn thiếu hiện nay so với quy định.

Ông Đức cho biết việc tổ chức sắp xếp này không làm ảnh hưởng đến chất lượng mà góp phần làm đồng đều giáo viên ở những địa phương. Ví dụ trường học nào chất lượng giáo viên còn yếu hơn so với các trường khác, ban giám hiệu có thể điều động giáo viên có chất lượng tốt hơn đến để đảm bảo chất lượng đồng đều giữa các nhà trường.

Về việc 2 mô hình sắp xếp được các địa phương lựa chọn gồm: Trường học một cấp quy mô lớn hoặc là trường phổ thông nhiều cấp quy mô lớn theo ông Minh Đức, các địa phương căn cứ vào điều kiện cụ thể sẽ lựa chọn mô hình phù hợp. Và sau một thời gian vận hành của mô hình mới, ngành giáo dục sẽ xem xét đánh giá, điều chỉnh, khắc phục những hạn chế của từng mô hình, làm sao cho hoạt động của nhà trường tốt hơn.

Quản lý một trường liên cấp hoặc trường một cấp quy mô lớn đòi hỏi đội ngũ hiệu trường, hiệu phó ở mô hình mới phải thay đổi phương thức quản lý, chuyển từ tư duy quản lý hành chính đơn thuần sang quản trị trường học. Trong đó cần xây dựng môi trường sinh thái giáo dục tốt nhất với sự hỗ trợ của phụ huynh học sinh, của cộng đồng xã hội, của chính quyền địa phương cũng như là của cộng đồng nhà giáo và học sinh trong nhà trường.

Nhà trường cần phải phân cấp mạnh mẽ giữa người hiệu trưởng với các phó hiệu trường, các khối trường và các tổ chức chuyên môn để việc điều hành thuận lợi và hiệu suất.

Thứ ba ông Minh Đức cho rằng phải chuyển đổi số một cách mạnh mẽ. Trong đó quản trị nhà trường dựa trên cơ sở các dữ liệu thực đang quản lý để đưa ra các quyết định chính xác. Đồng thời giảm bớt số sách không cần thiết để giảm cánh nặng hành chính cho giáo viên cũng như cho cán bộ quản lý.

Quan trọng nữa ông Đức cho rằng nằm ở sự đồng thuận, thống nhất vì mục tiêu chung phát triển nhà trường và vì chất lượng giáo dục, vì quyền lợi học tập của học sinh.

Cục nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục sẽ hỗ trợ các nhà trường, các địa phương trong việc hướng dẫn trong quá trình tổ chức sắp xếp hệ thống các trường mầm non, phổ thông.

“Chúng tôi sẽ cùng với các đơn vị tham mưu cho các cấp có thẩm quyền về các chế độ, chính sách khi bối trí sắp xếp lại lực lượng cũng như giải quyết chế độ chính sách đối với những người thuộc diện dôi dư mà phải tinh giản biên chế”, ông Đức cho biết.

Bên cạnh đó, Cục Nhà giáo và Cán bộ Quản lý giáo dục sẽ cùng với các cơ quan liên quan tăng cường nâng cao chất lượng cho đội ngũ nhà giáo, bồi dưỡng thêm năng lực số, năng lực quản trị cho cán bộ quản lý trường học. Trên cơ sở đó giúp cho các nhà trường quản lý trường học tốt nhất.

Có thể thấy việc tổ chức lại mô hình các trường học là thêm một thay đổi lớn trong toàn ngành giáo dục sau khi thực hiện xóa bỏ phòng giáo dục đào tạo giai đoạn tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Sẽ có nhiều khó khăn cho mô hình trường học mới, cho sự trở lại công tác giảng dạy của nhiều thầy cô làm công tác quản lý giáo dục…Nhưng những kinh nghiệm từ thực tế triển khai sẽ có giá trị lớn cho quá trình hoàn thiện mô hình trường học mới trong giai đoạn phát triển mới của đất nước./.