“Thương hiệu” và “nhãn hiệu” có gì khác nhau?

Trong chương trình Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, TS Đỗ Hồng Dương, Khoa Ngôn ngữ học và Việt Nam học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội giải đáp một số cặp từ thường gây nhầm lẫn.

Một trong những cặp từ quen thuộc trong học tập, viết bài hay thuyết trình là “chủ đề” và “đề tài”. Theo TS Đỗ Hồng Dương, “chủ đề” là ý lớn, nội dung chính mang tính bao quát; còn “đề tài” cụ thể hơn, chỉ rõ vấn đề được bàn tới. Chẳng hạn, “giáo dục” có thể là chủ đề chung của một buổi nói chuyện, còn “ứng dụng AI trong giảng dạy tiếng Việt” là đề tài cụ thể được triển khai trong buổi nói chuyện đó.

Với cặp từ “thương hiệu” và “nhãn hiệu”, theo TS Đỗ Hồng Dương, “thương hiệu” có nghĩa rộng hơn, bao gồm những yếu tố giúp định vị sản phẩm trong tâm trí người tiêu dùng như tên gọi, logo, bao bì, màu sắc, âm thanh, khẩu hiệu... Trong khi đó, “nhãn hiệu” cụ thể hơn, là dấu hiệu nhận diện sản phẩm, có thể nhìn thấy trực tiếp trên bao bì, mác sản phẩm và có thể đăng ký bảo hộ.

“Năng lực” và “khả năng” cũng là cặp từ khiến nhiều người băn khoăn về sự khác biệt. Chuyên gia phân tích, “năng lực” là nền tảng tương đối ổn định, được hình thành từ kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm. Trong khi đó, “khả năng” thường gắn với việc một người có thể thực hiện hoặc phát huy đến đâu trong một tình huống cụ thể. Vì vậy, một người chưa làm tốt ở một thời điểm chưa thể vội kết luận là không có năng lực.

Với cặp “phạm vi” và “quy mô”, cách lựa chọn từ phụ thuộc vào khía cạnh mà người nói muốn nhấn mạnh. Khi muốn nói đến giới hạn của một nội dung hay hoạt động, tức làm đến đâu, đề cập đến khía cạnh nào, ta dùng “phạm vi”. Còn khi muốn nói đến độ lớn nhỏ của một công việc, dự án hay hoạt động, từ phù hợp hơn là “quy mô”.

Theo TS Đỗ Hồng Dương, để dùng từ chính xác hơn, từ điển vẫn là công cụ đầu tiên nên tìm đến. Tuy nhiên, với những cặp từ gần nghĩa, cách giải thích trong từ điển đôi khi khá giống nhau, khiến người dùng khó phân biệt trong từng ngữ cảnh. Vì vậy, bên cạnh tra cứu, cần tích lũy kinh nghiệm sử dụng, tham khảo cách dùng từ trong các tài liệu đã có và kinh nghiệm của những người đi trước. Các công cụ AI cũng có thể hỗ trợ, nhưng câu trả lời cần được kiểm chứng lại bằng những nguồn tài liệu chính thống.