Radio
Podcast
Multimedia
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, chiều nay (08/4), Chính phủ đã trình Quốc hội dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Mục đích ban hành, xây dựng dự án Luật là hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với vị trí, vai trò, tính chất riêng có của Thủ đô. Tiếp tục thế chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô; bảo đảm phù hợp với Hiến pháp và các cam kết, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đồng thời, trao quyền mạnh hơn; phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền Thủ đô gắn với nguồn lực thực hiện và trách nhiệm kiểm tra, giám sát, giải trình.
Phát biểu thảo luận ở tổ chiều nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, việc xây dựng Luật Thủ đô không chỉ đơn thuần là hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà là bước đi chiến lược nhằm kiến tạo mô hình, thể chế phát triển mới cho Thủ đô với một vị thế rất đặc biệt: là trung tâm chính trị hành chính quốc gia, là động lực, "đầu tàu" phát triển của cả nước.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tinh thần xuyên suốt là xây dựng Luật Thủ đô trở thành thiết chế pháp lý đặc thù, vượt trội, có tính dẫn dắt, đủ mạnh để tháo gỡ những điểm nghẽn cho Thủ đô đồng thời đảm bảo tính kỷ cương, kỷ luật, tính thống nhất cao của hệ thống pháp luật vì lợi ích chung của quốc gia.
“Thực tế những điểm nghẽn lớn của Thủ đô hiện nay như quy hoạch, quản trị đô thị, phân cấp phân quyền, huy động nguồn lực chưa được giải quyết căn bản. Chúng ta phải chú ý cái đó để làm sao trong Luật này những khó khăn phải được tháo gỡ. Một số quy định của Luật không còn phù hợp với phát triển, chúng ta phải sửa đi. Như quy hoạch phải có tầm nhìn, tính bền vững, không phải cứ nhiệm kỳ 5 năm chủ tịch này lên thì quy hoạch thế này, ông kia lên lại đảo lại. Phải có tầm nhìn, làm một mô hình không gian được quy hoạch để người dân thấy 50 năm hay 100 năm sau Hà Nội phát triển thế nào; 10 năm sau có mấy phường, có mấy trục đường, chỗ này là khu đô thị, chỗ kia là bảo tồn văn hóa di sản, là khu công nghiệp, trường học, khách sạn, văn hóa...”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ đạo việc xây dựng Luật Thủ đô cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý thuần túy sang tư duy kiến tạo phát triển, không nên chỉ tập trung vào các quy định "được làm gì" và "không được làm gì" mà tạo ra không gian thể chế để Thủ đô có thể chủ động thiết kế, thử nghiệm và triển khai các chính sách phù hợp với đặc thù phát triển riêng biệt.
Việc thiết kế Luật cũng phải bám sát tinh thần đổi mới công tác xây dựng pháp luật, trong Luật chỉ nên quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, có tính ổn định lâu dài. Những vấn đề biến động nhanh, cần sự linh hoạt nên giao cho Chính phủ hoặc chính quyền thành phố quy định để đảm bảo thích ứng với thực tiễn. Điều này giúp luật có sức bền, không phải sửa đổi liên tục.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, việc phân cấp, phân quyền được xem là nội dung then chốt quyết định hiệu quả của luật. Luật Thủ đô đã đi đúng hướng hướng, tuy nhiên không chỉ là phân quyền nhiều hơn mà phải phân quyền rõ ràng, thực chất và có cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Phân quyền phải đi kèm với năng lực thực thi và nguồn lực tương ứng, tránh tình trạng giao quyền nhưng không đủ điều kiện để thực hiện, gây rủi ro trong quản trị, trong thực thi.
Điều đặc biệt nữa là cần làm rõ giới hạn của việc cho phép ban hành các cơ chế, chính sách khác với những quy định của luật hiện hành, đảm bảo không phá vỡ tính thống nhất của hệ thống pháp luật quốc gia. Việc áp dụng cơ chế khác biệt chỉ nên áp dụng ở những lĩnh vực thực sự đặc thù, cần có thí điểm, có đánh giá, sự kiểm soát chặt chẽ của các cơ quan có thẩm quyền.
Nguyên tắc tiếp theo là có cơ chế thử nghiệm chính sách. Không chỉ là đầu tàu, là động lực phát triển, Hà Nội được kỳ vọng là nơi đi đầu trong việc thử nghiệm những chính sách tốt. Nếu thành công, các cơ chế, chính sách này sẽ được nhân rộng ra phạm vi cả nước. Về các cơ chế chính sách phát triển Thủ đô như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính ngân sách, đầu tư phát triển hạ tầng, liên kết vùng cần tiếp tục được rà soát để đảm bảo chính sách thực sự đột phá, không trùng lặp với cơ chế chung của cả nước.
“Tránh quy định quá chi tiết những nội dung thuộc thẩm quyền điều hành. Đừng tiện tay ghi ngay vào luật những điều đang điều hành khi phát triển lên sẽ thấy khác. Các chính sách cần có mục tiêu rõ ràng, công cụ thực hiện cụ thể và tiêu chí đánh giá hiệu quả, tránh tình trạng quy định mang tính nguyên tắc nhưng thiếu điều kiện thực hiện. Đối với cơ chế liên kết Thủ đô, cần thiết kế theo hướng thực hiện phát triển liên kết kinh tế xã hội, hạ tầng và cung ứng. Xác định Thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng và ngược lại, vùng cũng không phát triển được nếu không có vai trò của Thủ đô”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh.
Cùng với đó phải bảo đảm quyền con người của công dân trong quá trình phân cấp mạnh cho Thủ đô. Đặc biệt lưu ý không làm ảnh hưởng đến các quyền cơ bản của công dân nhất là trong ứng dụng đất đai, đầu tư phát triển. Mọi chính sách phát triển đều được thực hiện trên cơ sở công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và người dân. Đây là nguyên tắc xuyên suốt, không thể vì mục tiêu phát triển mà xem nhẹ quyền lợi cư dân.
“Việc sửa đổi lần này không chỉ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý mà là lựa chọn một mô hình phát triển và quản trị Thủ đô trong giai đoạn mới. Vấn đề cốt lõi là mối quan hệ giữa giao quyền và kiểm soát quyền lực, giữa đột phá với kỷ cương, giữa lợi ích địa phương và lợi ích quốc gia. Hà Nội phải đi đầu, không phải ngoại lệ, ngoài hệ thống mà phải là hình mẫu về quản trị hiện đại, kỷ luật nghiêm minh và trách nhiệm”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu.
