Trong hệ thống các sàn chứng khoán tại Việt Nam, bên cạnh sàn giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) thì thị trường giao dịch cổ phiếu của các công ty đại chúng chưa niêm yết tại Việt Nam (UPCoM) đã thu hút nhiều nhà đầu tư mới và cả những người đã có kinh nghiệm.

Sàn giao dịch UPCoM (được Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) vận hành) với mục tiêu mở rộng thị trường, tăng cường tính minh bạch và tạo điều kiện để các công ty chưa niêm yết tiếp cận nguồn vốn công khai.

Mời các bạn nghe trao đổi với luật sư Trương Thanh Đức tại đây:

Khác với sàn HOSE hay HNX – vốn là nơi niêm yết của các doanh nghiệp lớn và có tiêu chuẩn khắt khe, sàn chứng khoán UPCoM đóng vai trò như “trạm trung chuyển”. Tại đây, các doanh nghiệp có thể làm quen với quy định công bố thông tin, minh bạch tài chính trước khi tiến đến niêm yết chính thức.

Cổ phiếu chưa niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán có được phép chuyển nhượng?

Luật Chứng khoán năm 2019 không cấm việc chuyển nhượng cổ phiếu chưa niêm yết. Tuy nhiên, đối với công ty đại chúng, khoản 1 Điều 32 về “ Công ty đại chúng”, Luật Chứng khoán quy định sau khi hoàn tất đăng ký chứng khoán thì phải thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch theo quy định của Chính phủ. Quy định này được hướng dẫn cụ thể tại Điều 133 về “Đối tượng và thời hạn thực hiện đăng ký giao dịch”, Nghị định 155/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 245/2025.

Như vậy, pháp luật không cấm việc chuyển nhượng cổ phiếu chưa niêm yết. Tuy nhiên, việc chuyển nhượng phải được thực hiện theo đúng cơ chế pháp luật quy định đối với từng loại cổ phiếu. Nếu cổ phiếu đã đăng ký giao dịch trên thị trường giao dịch cổ phiếu của các công ty đại chúng chưa niêm yết tại Việt Nam, gọi là UPCoM thì việc mua bán phải thực hiện trên hệ thống giao dịch tập trung. Nếu chưa thuộc diện đăng ký giao dịch thì việc chuyển nhượng được thực hiện theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán và các quy định có liên quan.

Những đối tượng phải đăng ký trên hệ thống UPCoM

Luật sư Trương Thanh Đức - Giám đốc Công ty Luật ANVI cho biết: Điểm a khoản 1 Điều 32 về “ Công ty đại chúng”, Luật Chứng khoán năm 2019 quy định công ty đại chúng sau khi hoàn tất việc đăng ký chứng khoán phải thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch theo quy định của Chính phủ. Quy định này được hướng dẫn tại Điều 133 Nghị định số 155/2020/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 245/2025/NĐ-CP. Theo đó, công ty đại chúng sau khi hoàn tất đăng ký chứng khoán tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), nếu chưa niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán thì thuộc diện phải đăng ký giao dịch trên hệ thống UPCoM.

Trên cơ sở các quy định của Luật Chứng khoán và Nghị định 155/2020/NĐ-CP, Quyết định số 23/QĐ-HĐTV ngày 18/3/2026 của Hội đồng thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đã quy định cụ thể về hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký giao dịch, cũng như trách nhiệm của tổ chức đăng ký giao dịch, thành viên giao dịch và các bên liên quan. "Đây là cơ sở để việc đưa cổ phiếu của công ty đại chúng vào giao dịch trên UPCoM được thực hiện thống nhất và minh bạch" - Luật sư Trương Thanh Đức cho biết.

Quy định việc mua bán, chuyển nhượng cổ phiếu chưa đăng ký giao dịch trên UPCoM

Đối với loại cổ phiếu này, pháp luật không cấm việc chuyển nhượng, nhưng cũng không có cơ chế giao dịch tập trung như trên UPCoM hay các sàn niêm yết. Việc chuyển nhượng sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán và điều lệ của từng doanh nghiệp. Sau khi các bên thống nhất việc chuyển nhượng, còn phải thực hiện các thủ tục liên quan đến xác nhận quyền sở hữu hoặc cập nhật danh sách cổ đông theo đúng quy định.

Tuy nhiên, đây cũng là loại giao dịch tiềm ẩn khá nhiều rủi ro. Chẳng hạn, nhà đầu tư có thể gặp khó khăn trong việc xác minh thông tin doanh nghiệp, kiểm tra tình trạng pháp lý của cổ phiếu hoặc định giá tài sản. Trong trường hợp xảy ra tranh chấp, việc chứng minh quyền và nghĩa vụ của các bên cũng sẽ phức tạp hơn so với giao dịch trên hệ thống chính thức. " Trước khi quyết định đầu tư vào cổ phiếu chưa đăng ký giao dịch, nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ về doanh nghiệp, kiểm tra hồ sơ pháp lý của cổ phiếu và thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định để bảo đảm quyền lợi của mình" - Luật sư Trương Thanh Đức lưu ý./.