Radio
Podcast
Multimedia
Luật sư Đinh Thị Chúc, Đoàn luật sư thành phố Hà Nội tư vấn về quyền thăm nuôi con sau ly hôn:
Chị Vũ Minh Hiền ở tỉnh Lạng Sơn nêu băn khoăn:
Chị gái tôi và chồng cũ kết hôn được 10 năm và có một con chung 6 tuổi. Một năm trước, chị tôi bị chồng phát hiện có mối quan hệ bất chính bên ngoài nên đã nộp đơn đề nghị Tòa án giải quyết ly hôn. Sau ly hôn, cháu tôi được giao cho bố trực tiếp nuôi dưỡng, còn chị tôi kết hôn với người tình và hiện đang sống tại nhà anh ta. Do nhớ con, chị tôi đã nhiều lần đến nhà chồng cũ để thăm con nhưng anh không cho gặp và nghiêm cấm cháu tôi không được gặp hay liên lạc với mẹ vì anh cho rằng chị tôi là người phá vỡ hạnh phúc gia đình, không xứng đáng làm mẹ. Xin hỏi việc chồng cũ nghiêm cấm chị tôi gặp và thăm nom con là đúng hay sai? Tại sao?
Luật sư Đinh Thị Chúc, Đoàn luật sư thành phố Hà Nội cho biết, pháp luật Việt Nam không quy định việc ngoại tình là căn cứ để tước quyền thăm nom, chăm sóc, giáo dục con sau khi ly hôn. Hành vi ngoại tình có thể là căn cứ để Tòa án xem xét nguyên nhân dẫn đến ly hôn hoặc đánh giá một số điều kiện khi giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng.
Khi giải quyết ly hôn, Tòa án sẽ xem xét nhiều yếu tố để quyết định giao con cho ai trực tiếp nuôi dưỡng, trong đó tiêu chí quan trọng nhất là bảo đảm quyền và lợi ích mọi mặt của con, nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con. Trường hợp con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con theo quy định tại Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình hiện hành.
Ngoài ra, theo quy định Điều 82, Điều 83 Luật Hôn nhân và gia đình hiện hành, sau ly hôn, dù ai là người trực tiếp nuôi con thì cả cha và mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ yêu thương, chăm sóc, giáo dục con; tôn trọng quyền của con được sống với người trực tiếp nuôi dưỡng và được duy trì mối quan hệ với cả cha và mẹ. Người không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng nếu thuộc trường hợp phải cấp dưỡng và có quyền thăm nom con mà không ai được cản trở.
Quyền này chỉ có thể bị hạn chế trong trường hợp có quyết định của Tòa án khi người không trực tiếp nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con của người trực tiếp nuôi con, chẳng hạn như việc thăm nom ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của con, lợi dụng việc thăm nom để kích động, lôi kéo hoặc gây ảnh hưởng tiêu cực đến con trẻ.
Chính vì vậy, hành vi cố tình cản trở quyền thăm nom của cha hoặc mẹ sau ly hôn là hành vi vi phạm pháp luật. Đối với hành vi cản trở này, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Cụ thể, theo Điều 42 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình thì hành vi ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc giữa cha, mẹ và con bị phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng.
Bên cạnh đó, trường hợp người trực tiếp nuôi con cố tình vi phạm, không tạo điều kiện để con được duy trì mối quan hệ với người còn lại, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của trẻ, thì đây cũng có thể là một trong những căn cứ để Tòa án xem xét thay đổi người trực tiếp nuôi con theo Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, nếu việc thay đổi đó bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ.
Theo đó, cha mẹ không trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con khi có một trong các căn cứ sau:
a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;
b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên
Nhằm bảo vệ tốt nhất cho sự phát triển của trẻ em, Luật hôn nhân và gia đình cũng quy định các trường hợp mà cha, mẹ bị hạn chế quyền đối với con chưa thành niên, đó là:
a) Bị kết án về một trong các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con với lỗi cố ý hoặc có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;
b) Phá tán tài sản của con;
c) Có lối sống đồi trụy;
d) Xúi giục, ép buộc con làm những việc trái pháp luật, trái đạo đức xã hội.
Các quy định trên nhằm bảo đảm trẻ em được duy trì tình cảm với cả cha và mẹ và trên nguyên tắc bảo vệ lợi ích tốt nhất của trẻ em.
Trong trường hợp bị cản trở, cha mẹ của trẻ nên chủ động trao đổi, thống nhất với nhau về thời gian, địa điểm và cách thức thăm nom để hạn chế những xung đột không cần thiết, đồng thời luôn đặt lợi ích và sự ổn định tâm lý của con trẻ lên hàng đầu. Khi thực hiện quyền thăm nom, cũng cần tuân thủ đúng bản án hoặc quyết định của Tòa án, không lợi dụng việc thăm nom để gây áp lực, tranh chấp hoặc làm ảnh hưởng đến cuộc sống, việc học tập của con.
Trong trường hợp người trực tiếp nuôi dưỡng vẫn cố tình ngăn cản, người không trực tiếp nuôi dưỡng nên lưu giữ các tài liệu, chứng cứ chứng minh việc bị cản trở, như tin nhắn, xác nhận của người làm chứng hoặc lập vi bằng ghi nhận sự việc. Hoặc có thể nộp đơn yêu cầu Chi cục Thi hành án Dân sự tổ chức cưỡng chế thi hành án làm đơn yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự tổ chức thi hành phần bản án, quyết định của Tòa án, Chấp hành viên sẽ xem xét hồ sơ, tài liệu chứng cứ có liên quan để giải quyết, ấn định thời gian, địa điểm cụ thể để thăm con.
Pháp luật không chỉ bảo vệ quyền của cha, mẹ mà còn bảo vệ quyền của trẻ em được yêu thương, chăm sóc bởi cả cha và mẹ sau ly hôn. Điều quan trọng nhất là sau ly hôn, dù không còn là vợ chồng, cha và mẹ vẫn luôn là cha mẹ của đứa trẻ. Vì vậy, mỗi bên cần tôn trọng quyền của con được nhận sự yêu thương, chăm sóc từ cả cha và mẹ; không nên biến con thành công cụ để gây áp lực hoặc trả đũa lẫn nhau sau khi hôn nhân đã chấm dứt. sau ly hôn, mỗi người cần thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật, đồng thời cùng tạo điều kiện để con phát triển trong môi trường ổn định, lành mạnh./.
