Theo bác sĩ Trần Nam Chung, Trưởng khoa Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội), viêm quanh khớp vai thể đông cứng là một bệnh lý hết sức đặc biệt. Bệnh không xuất hiện đột ngột mà thường là hệ quả của một quá trình viêm kéo dài không được kiểm soát tốt.
Khởi đầu có thể bệnh nhân bị viêm quan khớp vai cấp tính với các biểu hiện rầm rộ như đau, sưng nóng, khó cử động khớp vai và hạn chế vận động. Ở giai đoạn này nếu được chẩn đoán, đánh giá kỹ và được điều trị một cách phù hợp, kịp thời thì bệnh nhân có thể hồi phục hoàn toàn.
Nhưng, nếu tình trạng viêm không được điều trị triệt để (thường sau 1-3 tháng khi cơn đau bắt đầu dịu đi, nhiều người chủ quan dừng điều trị) thì tình trạng viêm cấp tính chuyển sang bán cấp rồi mạn tính. Lúc này các mạch máu và thần kinh tại chỗ không còn được nuôi dưỡng tốt và dần bị co rút lại. Cảm giác đau nhức có thể giảm bớt nhưng khớp vai bị co thắt chặt. Người bệnh mất khả năng thực hiện các động tác cơ bản: không thể giơ tay chải đầu, không thể đưa tay ra sau gãi lưng hoặc mặc áo, thậm chí khó khăn khi tự vệ sinh cá nhân. Ở giai đoạn này, người bệnh thường có cảm giác mình như bị "tàn phế" dù bề ngoài khớp vai nhìn có vẻ bình thường.
Cũng theo BS Trần Nam Chung, nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ dẫn đến viêm quanh khớp vai rất đa dạng. Không chỉ những người lao động nặng mới dễ bị tổn thương gân cơ và dẫn đến viêm quanh khớp vai mà cả những người lao động nhẹ nhưng do thói quen sinh hoạt sai cách như nằm ngủ nghiêng một tư thế quá lâu, giơ tay cao quá lâu khi phơi quần áo hoặc lau dọn nhà cửa khiến khớp vai phải sử dụng rất nhiều các gân cơ để nâng đỡ.
Bên cạnh đó, người mắc bệnh đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa, những người có lối sống tĩnh tại có tỉ lệ gặp biến chứng đông cứng khớp vai cao hơn hẳn người bình thường. Viêm quanh khớp vai còn có thể xảy ra đối với những người bị chấn thương do tai nạn hoặc khi chơi thể thao, nhất là các môn thể thao vận động vai cường độ cao như Pickleball, cầu lông, tennis nếu không khởi động kỹ hoặc để xảy ra vi chấn thương tích lũy lâu ngày.
Nhiều bệnh nhân khi bị đau vai thường tìm đến các biện pháp dân gian như xoa bóp dầu nóng, bấm huyệt hoặc kéo nắn cơ. Theo bác sĩ Trần Nam Chung, việc can thiệp không đúng chuyên môn trong giai đoạn gân đang tổn thương có thể dẫn đến việc bỏ lỡ “thời điểm vàng” để hồi phục tối đa. Nếu bệnh nhân lạm dụng tiêm Corticoid tại các cơ sở không được cấp phép có thể dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng và đặc biệt là gây đứt gân.
"Việc tiêm thuốc vào khớp phải được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp có chứng chỉ đào tạo chuyên sâu để đảm bảo lựa chọn đúng phác đồ, đúng loại thuốc và kỹ thuật tiêm an toàn" – TS.BS Trần Nam Chung chia sẻ.
Để được điều trị đúng, bác sĩ Trần Nam Chung khuyên người bệnh khi có biểu hiện viêm đau ở khớp vai nên đi khám chuyên khoa xương khớp để được chẩn đoán chính xác và điều trị đúng. Tùy từng trường hợp cụ thể và giai đoạn bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị nội khoa hoặc can thiệp thủ thuật, phẫu thuật để để giải quyết tình trạng cứng khớp và cải thiện khả năng vận động của vai.
“Hiện nay, thay vì các biện pháp can thiệp hay phẫu thuật phức tạp, y học tái tạo đang mở ra cơ hội hồi phục ngoạn mục cho bệnh nhân mắc bệnh lý này. Chẳng hạn như biện pháp điều trị bằng huyết tương giàu tiểu cầu, tức là sử dụng chính máu của người bệnh, qua quá trình ly tâm để cô đặc các yếu tố tăng trưởng rồi tiêm trở lại vùng tổn thương. Phương pháp này giúp kích thích cơ thể tự sửa chữa gân cơ một cách tự nhiên và an toàn. Hoặc liệu pháp tế bào gốc trong điều trị xương khớp giúp tái tạo các sợi gân đã bị thoái hóa hoặc rách nhỏ, hứa hẹn mang lại kết quả tối ưu cho người bệnh”, BS Trần Nam Chung cho biết thêm.
Để phòng tránh bệnh viêm quanh khớp vai thể đông cứng, BS Trần Nam Chung hướng dẫn, bệnh nhân nên đến cơ sở y tế khám ngay khi có cơn đau cấp, không nên đợi đến khi khớp "đông cứng" mới tìm bác sĩ. Nên khởi động kỹ khi chơi các môn thể thao, nhất là với các môn thể thao dùng tay nhiều. Người mắc bệnh đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa hoặc thoái hóa cột sống… nên kiểm soát tốt các bệnh lý nền đồng thời thường xuyên tập luyện, vận động phù hợp để tránh nguy cơ viêm và đông cứng khớp vai.
