Đưa dịch vụ y tế miễn phí đến tận bản làng vùng biên

Người dân vùng biên lần đầu được khám sức khỏe định kỳ

Khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân là một trong những giải pháp quan trọng nhằm hiện thực hóa tinh thần của Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, chuyển từ tư duy chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, lấy người dân làm trung tâm.

Thực hiện Nghị quyết số 72 và Chỉ thị số 17/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, thời gian qua, tỉnh Lai Châu đã phát động đợt thi đua cao điểm Chiến dịch "90 ngày đêm khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân” trên địa bàn (từ ngày 1/7 đến 30/9/2026).

Tại các xã phường từ vùng thấp đến vùng cao, vùng biên giới, chính quyền cùng ngành y tế và bộ đội biên phòng đã nỗ lực đưa dịch vụ y tế đến tận thôn bản để đảm bảo mọi người dân đều được khám và theo dõi, quản lý sức khỏe.

Hơn 60 tuổi, ông Tẩn Dâu Lùng ở bản Ma Nghé, xã Khổng Lào, tỉnh Lai Châu lần đầu tiên được khám sức khỏe định kỳ. Sau khi được các bác sĩ thông báo sức khỏe vẫn tốt, ông không giấu được niềm vui.

“Được nhà nước quan tâm và được y tế xuống tận nhà văn hóa bản khám sức khỏe cho bà con, thuận lợi, không phải đi xa, tôi không biết nói gì, chỉ biết cảm ơn rất nhiều”, ông Tẩn Dâu Lùng chia sẻ.

Không chỉ ông Lùng, với gia đình chị Lý Sa Vân ở bản Ma Nghé, đây cũng là lần đầu tiên chị và các con được xét nghiệm máu, đo huyết áp và kiểm tra sức khỏe tổng quát. Chị Lý Sa Vân cho biết, trước đây chị chỉ đến cơ sở y tế khi có bệnh. Chị chưa bao giờ đi khám sức khỏe định kỳ bởi còn bận đi nương, không có nhiều thời gian và cũng không có điều kiện về kinh tế.

Bản Ma Nghé nằm trên sườn núi cao, cách trung tâm xã khoảng 8 km với đường núi dốc và quanh co. Khoảng cách địa lý và điều kiện đi lại khiến việc tiếp cận các dịch vụ y tế của người dân gặp không ít khó khăn. Trong chiến dịch 90 ngày đêm, cán bộ y tế, bộ đội biên phòng và các lực lượng chức năng đã lên tận bản, đến từng gia đình để tuyên truyền, vận động và tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho người dân.

Theo anh Phàn A Sử, nhân viên y tế bản, đây là lần đầu tiên người dân ở khu vực biên giới được cán bộ trạm y tế xã cùng bộ đội biên phòng đến tận bản tuyên truyền, vận động khám sức khỏe toàn dân. Người dân rất vui mừng, đồng thời qua khám sức khỏe đã phát hiện một số trường hợp mắc bệnh mạn tính như huyết áp, tiểu đường và đã được tư vấn điều trị kịp thời.

Không riêng bản Ma Nghé, công tác khám sức khỏe miễn phí tại xã Khổng Lào đã gần hoàn thành mục tiêu đề ra. Kết quả này không chỉ góp phần phát hiện sớm bệnh tật, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân vùng biên giới xa xôi.

Hơn 1.000 điểm khám lưu động, đến tận những bản làng trên núi cao

Để người dân ở những bản làng vùng sâu, vùng xa, vùng núi cao có thể tiếp cận dịch vụ y tế, ngành y tế Lai Châu đã triển khai nhiều hình thức khám linh hoạt.

Bác sĩ Nguyễn Viết Thuyên, Giám đốc Trạm Y tế xã Khổng Lào, cho biết với những bản ở xa trung tâm, trạm y tế phối hợp với Bệnh viện Đa khoa Phong Thổ tổ chức các điểm khám lưu động ngay tại bản, tạo thuận lợi để người dân đến khám. Chiến dịch không chỉ có sự tham gia của ngành y tế mà huy động nhiều lực lượng trên địa bàn, trong đó có bộ đội Đồn Biên phòng Sin Suối Hồ, công an xã và các ban, ngành, đoàn thể.

Với bộ đội biên phòng, việc đồng hành cùng chiến dịch khám sức khỏe không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là cơ hội tăng cường, gắn bó tình cảm với đồng bào các dân tộc nơi biên giới. Thượng tá Phạm Thanh Tùng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Sin Suối Hồ, cho biết, không chỉ tham gia Ban Chỉ đạo khám chữa bệnh tại xã Khổng Lào và xã Sin Suối Hồ, lực lượng biên phòng còn phối hợp tuyên truyền, vận động người dân tham gia khám sức khỏe để chiến dịch được thực hiện nhanh chóng, hiệu quả.

Đối với những trường hợp khó khăn trong đi lại, người già yếu hoặc đang ốm đau, người tàn tật…không thể đến điểm khám, bộ đội biên phòng bố trí phương tiện đón đưa tận nơi hoặc phối hợp với cán bộ y tế đến tận nhà khám cho người dân.

Tỉnh Lai Châu đã hoàn thành “Chiến dịch 90 ngày đêm khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân” trước thời hạn với những kết quả ấn tượng. Toàn tỉnh tổ chức khám đạt gần 100% số dân hiện có mặt tại địa phương. Thông qua đợt khám sàng lọc, các y bác sĩ đã phát hiện 40.748 ca bệnh. Toàn tỉnh đã lập 400.152 sổ sức khỏe điện tử trên hệ thống dữ liệu của Bộ Y tế, đạt gần 80% dân số toàn tỉnh và hơn 88% số người đã tham gia khám.

Theo bác sĩ Nguyễn Thế Phong, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lai Châu, ngay từ năm 2025, ngành y tế đã tham mưu để UBND tỉnh ban hành kế hoạch tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân, trong đó có việc tổ chức chiến dịch 90 ngày đêm nhằm đẩy nhanh tiến độ hoàn thành mục tiêu 100% người dân được kiểm tra sức khỏe.

Các bệnh viện đa khoa khu vực được giao phụ trách địa bàn, phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch khám sức khỏe. Mạng lưới khám được tổ chức theo nhiều hình thức, gồm 10 điểm khám cố định tại các bệnh viện, các trạm y tế và điểm trạm; đồng thời tổ chức khám lưu động tại hơn 1.000 điểm bản. Các điểm khám được triển khai cả ngày lễ, ngày nghỉ và ngoài giờ hành chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân tham gia.

Bác sĩ Nguyễn Thế Phong đánh giá cao sự vào cuộc của chính quyền xã, phường, các ban ngành đoàn thể, lực lượng công an, quân đội… trong quá trình triển khai chiến dịch.

Số hóa hồ sơ sức khỏe, nâng cao chất lượng quản lý

Việc triển khai khám sức khỏe định kỳ không chỉ nhằm hoàn thành một chỉ tiêu về số lượng người được khám mà quan trọng hơn là tạo nền tảng để phát hiện sớm yếu tố nguy cơ, phòng bệnh từ sớm, từ xa, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu, xây dựng cộng đồng khỏe mạnh và từng bước hiện thực hóa mục tiêu bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ y tế công bằng, chất lượng và nhân văn theo đúng định hướng của Nghị quyết 72 NQ/TW.

Cùng với việc đưa dịch vụ y tế đến tận bản làng, Lai Châu đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Theo bác sĩ Nguyễn Thế Phong, ngành y tế đã tổ chức tích hợp thông tin và kết quả khám sức khỏe toàn dân lên hệ thống quản lý sức khỏe và liên thông với VNeID. Qua đó, người dân có thể nắm bắt tình trạng sức khỏe của mình.

“Đối với cơ quan quản lý và ngành y tế, dữ liệu này giúp nắm bắt mô hình bệnh tật tại từng địa bàn dân cư, từ đó xây dựng kế hoạch chăm sóc và bảo vệ sức khỏe phù hợp. Việc liên thông các kết quả khám chữa bệnh cũng hướng tới hình thành một “bản đồ lịch sử” về sức khỏe của mỗi người dân. Các kết quả xét nghiệm từ các tuyến có thể được liên thông, sử dụng lại, đồng thời phục vụ công tác theo dõi và quản lý sức khỏe”, BS Nguyễn Thế Phong cho biết.

Bên cạnh tạo lập hồ sơ sức khỏe điện tử, ngành y tế Lai Châu cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe nhân dân như khám chữa bệnh từ xa, hội chẩn trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến. Hiện ngành y tế tỉnh đang tổ chức làm sạch 12 cơ sở dữ liệu liên quan đến lĩnh vực y tế, nhằm bảo đảm dữ liệu đúng, đủ, sạch và sống, phục vụ tốt hơn công tác quản lý và tổ chức thực hiện các hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Trong giai đoạn tới, ngành y tế Lai Châu xác định tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các trạm y tế để tuyến cơ sở có thể đảm đương tốt hơn việc khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân, hướng tới mục tiêu mọi người dân đều được chăm sóc sức khỏe công bằng, thuận tiện và liên tục nhằm triển khai Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị một cách hiệu quả, thiết thực.