Radio
Podcast
Multimedia
Ông Nguyễn Văn H - 70 tuổi, bệnh nhân mắc đái tháo đường vừa trải qua đợt biến chứng nghiêm trọng. Chỉ vì chỉ số đường huyết tăng vọt, một vết trầy xước ở chân đã nhanh chóng bị nhiễm trùng. Đáng nói là, do mất cảm giác, bệnh nhân hoàn toàn không thấy đau đớn, chỉ đến khi vết thương loét rộng, chảy mủ mới phát hiện ra.
"Trước kia tôi không có cảm giác gì cả. Đến khi mủ ra mới biết và đi bệnh viện khám. Các bác sĩ đã cố gắng tìm mọi cách điều trị cho tôi. Hiện tại, dù đã ổn định hơn nhưng đầu ngón chân đã chuyển sang màu đen. Hai hôm nay tôi bắt đầu thấy đau và ngứa, bác sĩ nói đó là dấu hiệu tốt vì mình đã có cảm giác trở lại, cần cố gắng để bảo tồn bàn chân”, ông H chia sẻ.
Theo BS Đỗ Đình Tùng - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội), biến chứng viêm loét bàn chân là một trong những nguy cơ hàng đầu dẫn đến tàn phế ở người bệnh đái tháo đường.
BS Đỗ Đình Tùng chỉ ra hai nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này:
Thứ nhất, tổn thương mạch máu ngoại vi làm cho máu không cung cấp đủ để nuôi dưỡng các mô ở ngọn chi, khiến vết thương dù nhỏ cũng rất khó lành và bị viêm loét;
Thứ hai, do tổn thương thần kinh ngoại vi nên người bệnh bị mất cảm giác, không thấy đau khi bị trầy xước, bỏng hoặc giẫm phải vật sắc nhọn. Đồng thời, áp lực lòng bàn chân bị thay đổi làm hình thành các vết chai. Đây chính là "mầm mống" của những ổ viêm nhiễm ẩn sâu bên dưới mà mắt thường khó nhận biết, lâu dần dẫn đến hoại tử.
Để bảo vệ đôi chân, ngăn ngừa nguy cơ cắt cụt chi, BS Đỗ Đình Tùng khuyến cáo người bệnh nên thăm khám bàn chân định kỳ để bác sĩ đánh giá nguy cơ. Đồng thời, bệnh nhân nên kiểm tra bàn chân hàng ngày, quan sát kỹ để phát hiện các nốt phồng rộp, vết chai hoặc bất kỳ thay đổi nào ở lòng bàn chân.
Với các vết chai ở chân nên xử lý bằng cách: sau khi tắm, có thể dùng đá kì nhẹ nhàng để làm mềm các vết chai. Sau đó lau khô và có thể sử dụng kem dưỡng da để giữ ẩm.
Với vết thương nhỏ tại chân cần rửa sạch và băng lại ngay. Với vết thương lớn hoặc các vết chai có dấu hiệu ửng đỏ, người bệnh tuyệt đối không được tự xử lý mà phải đến gặp bác sĩ chuyên khoa ngay.
"Nhiều trường hợp nhìn bên ngoài chỉ là vết chai đơn giản, nhưng khi gọt ra bên trong đã là ổ viêm hoại tử," BS Tùng cảnh báo.
Bác sĩ Đỗ Đình Tùng cũng chỉ ra một số thói quen mà bệnh nhân đái tháo đường nên tránh, đó là: không đi chân trần để tránh các tổn thương nhỏ từ môi trường, không tự xử lý vết thương, vết loét trên bàn chân, không nên ngâm chân bằng nước nóng hoặc sưởi ấm. Nhất là đối với bệnh nhân đã có tổn thương thần kinh ngoại vi, do mất cảm giác, người bệnh không cảm nhận được nhiệt độ thật, dẫn đến nguy cơ bị bỏng nặng. Nếu muốn ngâm chân, chỉ nên dùng nước ở nhiệt độ thường. Bệnh nhân cũng không nên tự ý bôi các loại thuốc, hóa chất không rõ nguồn gốc lên vết loét vì có thể làm tình trạng nhiễm trùng nặng hơn.
Với bệnh nhân đái tháo đường, việc chọn giày dép phù hợp cũng rất quan trọng, là một phần của điều trị. BS Đỗ Đình Tùng hướng dẫn, bệnh nhân nên đi mua vào buổi chiều khi chân có kích thước lớn nhất trong ngày, nên lựa chọn giày mềm, lót mềm nhưng đế phải cứng (giống giày thể thao chất lượng cao). Mũi giày nên dài hơn ngón chân từ 1 - 1,5cm và tuyệt đối không chọn giày mũi nhọn để tránh làm biến dạng bàn chân.
Với người đã có biến dạng bàn chân hoặc biến chứng thần kinh nặng, bác sĩ khuyến cáo nên đóng giày dép riêng biệt, có vùng giảm áp lực phù hợp với hình thể bàn chân cá nhân.
Bác sĩ Đỗ Đình Tùng cũng nhấn mạnh, cách phòng ngừa biến chứng tốt nhất là kiểm soát chặt chẽ đường huyết thông qua việc tuân thủ đơn thuốc, chế độ ăn uống và tập luyện. Đồng thời, người bệnh cần tái khám định kỳ để tầm soát sớm các biến chứng mạch máu và thần kinh, bảo vệ sức khỏe lâu dài.
