Ung thư cổ tử cung: Âm thầm nhưng nguy hiểm

Theo BS Ngô Thu Hà - Khoa Sản phụ - hiếm muộn, Bệnh viện Nam học và hiếm muộn Việt Bỉ, ung thư cổ tử cung chủ yếu do nhiễm virus HPV – một loại virus lây truyền qua đường tình dục rất phổ biến. Điều đáng lo ngại là bệnh thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm, giai đoạn đầu gần như không có triệu chứng rõ ràng.

Nhiều phụ nữ chỉ đi khám khi đã xuất hiện các biểu hiện như ra máu âm đạo bất thường, đau vùng chậu hoặc khí hư kéo dài. Khi đó, bệnh có thể đã ở giai đoạn muộn, khiến việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém hơn rất nhiều. Chính vì vậy, tầm soát định kỳ được xem là giải pháp hiệu quả giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư, từ đó can thiệp kịp thời, điều trị đơn giản hơn và góp phần giảm nguy cơ tử vong.

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất là: Bao nhiêu tuổi thì cần đi tầm soát?

Theo khuyến cáo chuyên môn, phụ nữ nên bắt đầu tầm soát từ 21 tuổi hoặc ngay sau khi đã có quan hệ tình dục. Ở nhóm tuổi từ 21 đến 29, việc xét nghiệm tế bào cổ tử cung nên được thực hiện định kỳ để phát hiện sớm những bất thường. Trong khi đó, phụ nữ từ 30 đến 65 tuổi có thể kết hợp cả xét nghiệm tế bào cổ tử cung và xét nghiệm HPV nhằm nâng cao hiệu quả phát hiện sớm bệnh.

BS Ngô Thu Hà cho biết đây là giai đoạn nguy cơ nhiễm HPV và xuất hiện tổn thương tăng cao hơn, do đó việc tầm soát cần được thực hiện một cách bài bản và đều đặn.

"Tầm soát ung thư cổ tử cung không thể chỉ làm một lần" - BS Hà nhấn mạnh. Bởi virus HPV có thể xâm nhập vào cơ thể ở bất kỳ thời điểm nào và các tổn thương có thể xuất hiện sau đó nhiều năm. Vì vậy, việc tầm soát cần được duy trì định kỳ theo khuyến cáo.

Cụ thể, nếu thực hiện xét nghiệm xét nghiệm tế bào cổ tử cung đơn thuần, phụ nữ nên kiểm tra khoảng 3 năm một lần. Trong trường hợp làm xét nghiệm HPV hoặc kết hợp cả hai phương pháp và cho kết quả bình thường, khoảng thời gian có thể giãn ra khoảng 5 năm. Tuy nhiên, tần suất này không hoàn toàn cố định mà còn phụ thuộc vào kết quả xét nghiệm trước đó, độ tuổi cũng như các yếu tố nguy cơ riêng của từng người.

Đã tiêm vaccine HPV có cần tầm soát không?

Một quan niệm sai lầm khá phổ biến là đã tiêm vaccine HPV thì không cần tầm soát nữa. Trên thực tế, theo BS Ngô Thu Hà, phụ nữ vẫn cần thực hiện tầm soát định kỳ ngay cả khi đã tiêm phòng.

Nguyên nhân là vaccine HPV chỉ giúp phòng ngừa phần lớn các tuýp virus nguy cơ cao chứ không thể bảo vệ hoàn toàn trước tất cả các chủng HPV. Vì vậy, tiêm vaccine và tầm soát nên được xem là hai biện pháp bổ sung cho nhau, giúp tăng hiệu quả bảo vệ sức khỏe phụ nữ một cách toàn diện.

Các phương pháp tầm soát hiện nay

Hiện nay, có ba phương pháp tầm soát phổ biến. Xét nghiệm tế bào cổ tử cung PapSmear giúp phát hiện các tế bào bất thường ở cổ tử cung, trong khi xét nghiệm HPV cho phép xác định sự hiện diện của virus HPV nguy cơ cao. Phương pháp kết hợp cả hai có độ chính xác cao nhất và thường được khuyến cáo cho phụ nữ từ 30 đến 35 tuổi trở lên.

Quy trình lấy mẫu diễn ra nhanh chóng, chỉ trong vài phút, ít gây khó chịu và thông thường sẽ có kết quả sau khoảng 3 đến 5 ngày.

Bên cạnh việc tầm soát định kỳ, BS Hà cũng lưu ý rằng phụ nữ không nên chờ đến lịch kiểm tra nếu cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường. Các biểu hiện như ra máu âm đạo không đúng chu kỳ, khí hư kéo dài có mùi lạ hoặc cảm giác đau khi quan hệ đều có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của các bệnh lý phụ khoa, trong đó có ung thư cổ tử cung. Việc đi khám sớm trong những trường hợp này là rất cần thiết.

Lưu ý để kết quả tầm soát chính xác

Để đảm bảo kết quả xét nghiệm có độ chính xác cao, chị em cần chuẩn bị đúng cách trước khi đi tầm soát. Cụ thể, nên tránh quan hệ tình dục trong vòng 24 đến 48 giờ trước khi xét nghiệm, không thụt rửa hoặc đặt thuốc âm đạo, đồng thời không thực hiện xét nghiệm trong thời gian đang có kinh nguyệt. Thời điểm phù hợp nhất là sau khi sạch kinh từ 2 đến 5 ngày.