Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng và khát vọng tự chủ dân tộc

Thế kỷ thứ 8, nước ta có tên gọi là An Nam và nằm dưới ách cai trị hà khắc của nhà Đường. Năm 767 Cao Chính Bình được cử làm đô hộ An Nam đã ra sức vơ vét của cải, bắt người dân phải đóng sưu cao thuế nặng khiến lòng người ngày càng căm phẫn. Chứng kiến cảnh này, Phùng Hưng và hai người em trai của mình là Phùng Hải và Phùng Dĩnh quyết định dựng cờ khởi nghĩa. Cuộc khởi nghĩa do Phùng Hưng phát động nhận được sự hưởng ứng rộng rãi của người dân từ khắp các miền đất Giao Châu.

Sau khi giành được thắng lợi, Phùng Hưng chiếm phủ lị xưng Vương và bắt đầu chấn chỉnh lại việc nước mong xây dựng nền độc lập tự chủ lâu dài. TS Phùng Thảo, PCT Thường trực hội đồng gia tộc họ Phùng Việt Nam cho rằng, thắng lợi của khởi nghĩa Phùng Hưng không chỉ chấm dứt cuộc khởi nghĩa trường kỳ kéo dài một phần tư thế kỷ của dân tộc, lật đổ chế độ đô hộ nhà Đường mà còn khẳng định tài thao lược quân sự của Phùng Hưng trong hành trình đấu tranh giữ nước của dân tộc.

"Cuộc khởi nghĩa Phùng Hưng kéo dài đến một phần tư thế kỷ và theo tôi nghĩ đó đích thực là cuộc kháng chiến của nhân dân ta chống lại thế lực xâm lược bên ngoài. Với một tầm vóc như thế, với một ý nghĩa lịch sử như vậy thì có thể nói đây là một mẫu hình cho mọi thời đại - là lấy yếu thắng mạnh, lấy ít địch nhiều, lấy chính nghĩa thắng phi nghĩa, lấy nhân dân làm trụ cột, làm gốc để thắng tất cả những thế lực bên ngoài muốn xâm chiếm, muốn đô hộ nước ta".

Sự kết hợp giữa bản lĩnh của một người thủ lĩnh, sức mạnh của một vị tướng tài và tấm lòng vì dân đã giúp Phùng Hưng trở thành chỗ dựa tinh thần của nhân dân. Ông không chỉ được người đương thời tin tưởng, đi theo trong cuộc khởi nghĩa chống nhà Đường, mà còn được các thế hệ sau tôn kính, ngưỡng vọng, suy tôn là Bố Cái Đại Vương.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Sơn, với công lao to lớn của mình đối với dân tộc, cho đến nay Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng vẫn là một trong những danh nhân chính trị, lịch sử văn hóa tiêu biểu của đất nước được người đời tôn kính, ngưỡng vọng và thờ tại nhiều điểm Đình, Đền trên cả nước với hàng trăm sắc phong suy tôn ông là Thượng đẳng thần. Điều này một lần nữa cho thấy vai trò, vị trí quan trọng của bậc Đế vương Phùng Hưng trong tiềm thức tâm linh của người Việt.

Không chỉ được ghi nhận trong sử sách, hình tượng Bố Cái Đại Vương còn được lưu giữ qua hệ thống di tích, đình, đền và lễ hội dân gian ở nhiều địa phương, đặc biệt tại vùng đất Đường Lâm quê hương của ông, hay tại làng Triều Khúc, phường Thanh Liệt, Hà Nội - nơi ông đóng quân năm xưa. Hàng năm, người dân làng Triều Khúc vẫn duy trì một lễ hội lớn kéo dài từ ngày 9 đến ngày 12 tháng Giêng âm lịch với nhiều hoạt động độc đáo như: lễ rước sắc, lễ múa rồng, múa trống bồng, múa chạy cờ tái hiện việc ra quân và chiêu mộ quân của Bố cái Đại vương Phùng Hưng.

Những giá trị mà Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng để lại cho hậu thế không chỉ dừng lại ở chiến công chống giặc ngoại xâm. Đó còn là bài học về tinh thần đoàn kết, khơi dậy sức mạnh của nhân dân khi đất nước đứng trước thử thách; là khát vọng tự chủ, tự cường đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt chiều dài lịch sử dân tộc./.