Sáng 12/10, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt, triển khai Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt khi là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa, đồng thời tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam vào ngày 24/11. Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1111/QĐ-TTg về Kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam giai đoạn 2026-2030 và Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 30/9/2026 về tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026.
Theo kế hoạch, Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ diễn ra từ ngày 18 đến 24/11/2026. Phó Thủ tướng yêu cầu công tác chuẩn bị được thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao, bảo đảm ngày hội thực sự trở thành ngày hội văn hóa của toàn dân, nơi người dân trực tiếp tham gia sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa. “Văn hóa cần thực sự trở thành sức mạnh tinh thần, nội lực, động lực và nguồn lực cho phát triển nhanh, bền vững của đất nước, đồng thời là hệ điều tiết cho sự phát triển”.
Để đạt được mục tiêu này, việc tổ chức các hoạt động văn hóa cần tránh hình thức, hành chính hóa, chú trọng nhu cầu thực tế của người dân và điều kiện của từng địa phương. Mỗi hoạt động không chỉ dừng lại ở biểu diễn, trưng bày hay tuyên truyền mà cần tạo không gian để cộng đồng cùng tham gia, giao lưu, trải nghiệm và phát huy những giá trị văn hóa đặc trưng.
Theo Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng, kế hoạch tổ chức năm nay xác định rõ yêu cầu phát huy vai trò chủ thể của người dân, giảm tính hành chính, tăng trải nghiệm, sáng tạo và thụ hưởng. Các địa phương được khuyến khích lựa chọn nội dung phù hợp với bản sắc, điều kiện, nguồn lực và nhu cầu của nhân dân.
Trên tinh thần đó, các hoạt động hưởng ứng sẽ được triển khai đa dạng, từ bảo tồn và phát huy di sản, tổ chức sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao, du lịch đến phát triển văn hóa đọc, giáo dục văn hóa và sinh hoạt cộng đồng. Những mô hình hay, cách làm sáng tạo tại cơ sở cũng sẽ được biểu dương, nhân rộng, góp phần đưa văn hóa trở thành một phần gần gũi, thiết thực trong đời sống hàng ngày.
Nhiều hoạt động trọng tâm dự kiến được tổ chức trong dịp này, trong đó có triển lãm nghệ thuật về phát triển văn hóa Việt Nam thời kỳ hội nhập giai đoạn 2021-2025, tuần phim chào mừng Liên hoan Phim Quốc tế Hà Nội lần thứ VIII và Ngày Văn hóa Việt Nam, cùng các chương trình nghệ thuật và hoạt động truyền thông trên nền tảng số.
Chương trình “Thanh âm Việt Nam 2026” dự kiến được triển khai đến tháng 12/2026 trên các nền tảng số, kết hợp hoạt động trực tiếp tại Hà Nội và một số địa phương. Chiến dịch truyền thông “Hành trình trải nghiệm Văn hóa Việt 2026” cũng hướng tới sự tham gia của nghệ sĩ, nhà sáng tạo nội dung, người có ảnh hưởng và các cơ quan báo chí nhằm quảng bá những giá trị văn hóa Việt Nam tới công chúng.
Đáng chú ý, dự kiến ngày 1/11/2026, Bản đồ số Văn hóa Việt Nam sẽ được công bố trên phạm vi toàn quốc. Nền tảng này được kỳ vọng góp phần giới thiệu các giá trị văn hóa, di sản và đặc trưng của từng địa phương, đồng thời hỗ trợ công tác quản lý, kết nối và quảng bá văn hóa trong môi trường số.
Đến nay, 27/34 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch hoặc văn bản chỉ đạo tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 hoặc giai đoạn 2026-2030. Các địa phương chủ động lựa chọn hoạt động phù hợp với điều kiện thực tế, chú trọng phát huy bản sắc riêng và huy động sự tham gia của cộng đồng.
Việc gắn Ngày Văn hóa Việt Nam với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc cũng tạo cơ hội kết nối các hoạt động văn hóa với đời sống ở khu dân cư. Đây là nơi những phong tục, tập quán, tiếng nói, trang phục, nghệ thuật dân gian và lối sống cộng đồng được gìn giữ, trao truyền qua các thế hệ. Khi người dân được trực tiếp tham gia tổ chức và sáng tạo, những giá trị ấy không chỉ được bảo tồn mà còn có điều kiện tiếp tục phát triển trong đời sống đương đại.
Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh kỳ vọng Tuần Văn hóa sẽ không chỉ diễn ra trong một tuần hay một ngày mà tạo nền tảng để các địa phương tiếp tục tổ chức hoạt động hưởng ứng, phát huy và nâng cao đời sống văn hóa ở cơ sở trong những năm tiếp theo.
Từ chủ trương đến thực tiễn, hiệu quả của Ngày Văn hóa Việt Nam sẽ được thể hiện qua mức độ tham gia của người dân, sức sống của các giá trị văn hóa trong cộng đồng và những chuyển biến cụ thể trong đời sống tinh thần. Khi mỗi người dân vừa là người gìn giữ, vừa là chủ thể sáng tạo và thụ hưởng, văn hóa sẽ có thêm nguồn lực để phát triển bền vững, trở thành nền tảng tinh thần và động lực cho sự phát triển của đất nước.
