Nghe chương trình tại đây:
Già càng đẹp lão
Ở tuổi 80, bà Lê Thị Dung, sống tại Hải Phòng, vẫn chọn quần áo theo mùa. Mùa hè, bà thích vải lanh có hoa văn nhỏ, may vừa người. Sang thu đông, bà thường mặc chân váy, áo mỏng bên trong và khoác thêm cardigan. Bà tránh những bộ đồ quá rộng vì thấy chúng dễ khiến người mặc trông luộm thuộm.
"Vẫn phải ăn mặc chỉnh trang. Không phải lòe loẹt lắm, không phải tỏ ra sang trọng lắm, nhưng tối thiểu cũng phải ăn mặc đứng đắn", giản dị, lịch thiệp là yêu cầu riêng về trang phục của bà.
Trong cách nghĩ của bà Dung, trang phục còn gắn với tuổi tác, không nên quá sặc sỡ, kiểu dáng hở hang sẽ thành lố. Bà luôn giữ hình ảnh nền nã trước con cháu, cũng như tôn trọng người tiếp xúc bên ngoài. Cảm giác ấy có thể bắt đầu từ những việc rất nhỏ: thay bộ đồ mặc ở nhà, chải lại mái tóc, vuốt phẳng cổ áo. Một cuộc gặp bạn cũ hay buổi đi chơi cùng gia đình vì thế cũng được đón nhận với tâm thế khác. Bà tự tin để sẵn sàng gặp gỡ, trò chuyện và xuất hiện trong những bức ảnh chung.
"Mặc tuềnh toàng dễ khiến người ta coi thường tuổi già của mình", bà nói. Sau đợt tai biến, bà để tóc ngắn. Mái tóc dù đã bạc, những nếp nhăn vẫn ở đó. Tuy nhiên, ở bà Dung vẫn toát lên sự chỉn chu, trang nhã và lịch thiệp.
Ở Hà Nội, bà Phan Hồng Châu, 70 tuổi, dành thời gian chăm sóc bản thân nhiều hơn sau một đợt ốm. Trước đó, công việc chiếm phần lớn thời gian trong ngày. Khi sức khỏe giảm sút, bà mới nhìn lại những năm tháng mải làm việc và nhận ra mình đã ít để ý đến cơ thể.
Bà Châu tìm xem các trang thời trang dành cho người trung niên và cao tuổi để tham khảo cách phối đồ. Điều bà quan tâm là màu sắc có hài hòa, quần áo có hợp vóc dáng và thuận tiện khi đi lại, đứng lên hay ngồi xuống. Một bộ đồ từng mặc vừa có thể trở nên chật hoặc rộng khi cơ thể thay đổi. Một chiếc quần quá dài cũng đủ khiến người mặc phải để ý từng bước chân.
"Không phải cứ nhiều tuổi là phải tìm đến những bộ đồ được mặc định dành cho người già, ở đây là phải tìm đồ phù hợp từ vóc dáng, màu da, phong cách của mình", bà chia sẻ tiêu chí lựa chọn trang phục.
Khi đi du lịch, bà ưu tiên giày thể thao để chân đỡ đau và có thể đi bộ lâu hơn. Trong những chuyến đi cùng đoàn, bà kể mình thường là người cao tuổi nhất và nhiều lần vẫn đến đích đầu tiên. Với bà, chọn đúng đôi giày là một phần của việc chuẩn bị để có thể tham gia trọn vẹn chuyến đi.
Cũng từ những chuyến du lịch, bà Nguyễn Thu Hương, 70 tuổi, ở Hà Nội, có cách xếp hành lý để mang ít đồ mà vẫn thay đổi được trang phục. Bà chọn một chiếc quần hoặc chân váy có thể phối với vài chiếc áo khác nhau, rồi mang thêm vài chiếc khăn mỏng. “Mình chỉ cần thay áo thôi thì nó là một bộ khác rồi”, bà nói.
Với giày dép, bà Hương thường mang đôi đã đi quen. Theo bà, một đôi giày mới hoặc chất liệu còn cứng có thể khiến cả buổi đi bộ trở nên khó chịu. Nếu đang ở nước ngoài, việc tìm một đôi khác vừa chân để thay giữa chuyến đi cũng khó. Bởi vậy, khi xếp hành lý, bà chọn giày theo quãng đường mình sẽ đi và giữ chỗ cho vài món đồ nhẹ có thể phối theo nhiều cách.
Nhiều cụ nói rằng “già rồi, mặc thế nào chẳng được”, “ở nhà suốt, sửa soạn cho ai xem?”… Những câu nói ấy có thể khiến việc chăm chút bản thân dần trở thành chuyện không cần thiết. Nhưng các cụ có nghĩ rằng, một bộ quần áo sạch sẽ, mái tóc gọn gàng hay đôi giày vừa chân vẫn có ý nghĩa với cuộc sống hằng ngày của mỗi người.
Tự tin với mái tóc bạc
Bà Tô Nguyệt Khanh, hơn 70 tuổi, ở Hưng Yên, từng nhận những ý kiến khác nhau khi quyết định để tóc bạc tự nhiên. Gia đình ủng hộ, còn một số bạn bè cho rằng mái tóc trắng sẽ khiến bà trông già hơn. Bà vẫn giữ lựa chọn của mình bởi với bà "mái tóc bạc cho thấy những năm tháng mình đã sống và những trải nghiệm mình đã đi qua".
“Mình đồng hành cùng với tuổi già”, bà Khanh nói. Theo bà, tuổi già đến dần qua từng năm. Việc nhìn thấy những thay đổi ấy trên mái tóc cũng là một phần của quá trình làm quen với diện mạo hiện tại.
Bà vẫn tập thể dục và có lúc tô son vì thấy vui, thấy có thêm năng lượng khi nhìn mình trong gương. Quyết định để tóc bạc cũng xuất phát từ cảm giác dễ chịu ấy. Bà có thể thích một màu son tươi và đồng thời hài lòng với mái tóc đã đổi màu theo tuổi tác.
Chuyên gia tâm lý Nguyễn Viết Hiền, Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng việc giữ cơ thể sạch sẽ, ăn mặc gọn gàng có ý nghĩa với đời sống tinh thần của người cao tuổi.
"Khi hài lòng hơn với diện mạo của mình, một số người có thể tự tin hơn khi gặp gỡ, chủ động bắt chuyện và duy trì các mối quan hệ. Trong tâm lý học gọi những việc làm hằng ngày ấy là self-care, tức tự chăm sóc bản thân", chuyên gia Nguyễn Viết Hiền cho biết.
Theo chuyên gia, gia đình cũng có thể để ý khi một người vốn chăm chút bản thân bỗng ít quan tâm đến vệ sinh cá nhân, đầu tóc, quần áo và ngại gặp gỡ mọi người. Sự thay đổi so với nếp sinh hoạt trước đây là dịp để con cháu hỏi han, tìm hiểu xem cha mẹ đang gặp khó khăn gì.
Giản dị không có nghĩa là xuề xòa. Có người cả đời chắt chiu nuôi con, đến khi về già vẫn dành phần tốt nhất cho con cháu, còn mình thì mặc mãi bộ đồ cũ. Thói quen tiết kiệm là điều đáng quý nhưng đừng tiết kiệm đến mức quên mất bản thân. Giản dị là sống vừa đủ, không chạy theo vật chất, còn xề xòa là không còn quan tâm đến chính mình. Khi đó chính chúng ta thấy mình già cội và mờ nhạt trong gia đình, trong cộng đồng.
"Tôi muốn nhấn mạnh rằng tuổi già thì không đồng nghĩa với việc là con người phải từ bỏ quyền được chăm sóc và làm đẹp bản thân", chị Hiền chia sẻ.
Người cao tuổi có thể giữ vẻ ngoài chỉn chu bằng những lựa chọn giản dị, không cần đến quần áo đắt tiền, cũng không phải lúc nào cũng theo xu hướng thời trang hay trang điểm cầu kỳ. Đôi khi, chỉ cần mặc trang phục sạch sẽ, gọn gàng và phù hợp với hoàn cảnh, họ đã có thể cảm thấy tươm tất, tươi tắn hơn. Duy trì thói quen chăm chút bản thân mỗi ngày cũng là cách để người cao tuổi giữ tinh thần vui vẻ, có thêm năng lượng tích cực và cảm thấy dễ chịu hơn trong cuộc sống.
Khi cha mẹ cần giúp đỡ, con cháu có thể để quần áo ở nơi dễ lấy hoặc giúp sửa lại một chiếc áo đã mặc quen. Những câu hỏi như “Bố thích chiếc áo nào?” hay “Mẹ mặc thế này có dễ chịu không?” giúp người lớn tuổi tiếp tục tự quyết định những việc liên quan đến mình, kể cả khi việc mặc áo hay cài cúc đã cần thêm một sự trợ giúp./.
