Đề xuất giảm tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi

Cần mở rộng cơ hội hưởng trợ cấp hưu trí xã hội

Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là độ tuổi và điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Theo quy định hiện hành, người từ đủ 75 tuổi trở lên không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; riêng người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được hưởng từ đủ 70 tuổi.

Đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp cho rằng cần nghiên cứu giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội xuống 70 tuổi.

Theo đại biểu, qua tiếp xúc cử tri, nhiều người cao tuổi mong muốn được tiếp cận chính sách sớm hơn, bởi từ độ tuổi 70, sức khỏe của nhiều người đã suy giảm, khả năng lao động và tạo thu nhập hạn chế.

Trong khi đó, không ít người không có lương hưu, không có khoản tích lũy, phải phụ thuộc vào con cháu hoặc tiếp tục lao động để trang trải cuộc sống.

Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long cũng đề xuất điều chỉnh độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo hướng người từ đủ 70 tuổi được hưởng, riêng người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được hưởng từ đủ 65 tuổi.

Đáng chú ý, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi còn đề nghị bỏ điều kiện không hưởng lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng khi xác định đối tượng thụ hưởng.

Theo đại biểu, lương hưu là quyền lợi hình thành từ quá trình tham gia, đóng góp bảo hiểm xã hội, còn trợ cấp hưu trí xã hội là chính sách an sinh do Nhà nước bảo đảm. Hai chính sách có cơ sở hình thành và mục tiêu hỗ trợ khác nhau.

Thực tế, một người cao tuổi dù có lương hưu nhưng mức hưởng thấp vẫn có thể gặp khó khăn trong trang trải sinh hoạt, thuốc men và chăm sóc sức khỏe.

Việc có lương hưu không đồng nghĩa với việc mọi nhu cầu thiết yếu khi tuổi cao, sức yếu đều được bảo đảm.

Vì vậy, đại biểu đề nghị nghiên cứu sửa đổi Điều 21 theo hướng người cao tuổi đáp ứng điều kiện về độ tuổi đều được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, không phân biệt có hay không có lương hưu.

Chuyển đổi số không được trở thành rào cản thụ hưởng

Bên cạnh việc mở rộng đối tượng, bảo đảm khả năng tiếp cận chính sách cũng là vấn đề cần được quan tâm.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên cho rằng, chủ trương cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử, đẩy mạnh giao dịch điện tử và đơn giản hóa thủ tục hành chính là cần thiết.

Tuy nhiên, chuyển đổi số không đồng nghĩa với việc chuyển toàn bộ trách nhiệm tiếp cận dịch vụ sang người dân.

Đại biểu lưu ý, nếu quy định chi trả bảo hiểm xã hội chủ yếu thông qua tài khoản người thụ hưởng mà không có phương án hỗ trợ phù hợp, người cao tuổi, người khuyết tật, người không có tài khoản ngân hàng hoặc người dân ở vùng sâu, vùng xa có thể gặp khó khăn.

Vì vậy, đại biểu đề nghị lấy chi trả qua tài khoản làm phương thức ưu tiên nhưng vẫn duy trì hình thức chi trả trực tiếp hoặc thông qua tổ chức dịch vụ được ủy quyền đối với những trường hợp không có điều kiện tiếp cận dịch vụ ngân hàng.

Đồng thời, cần hỗ trợ người dân khi thực hiện thủ tục điện tử và bảo đảm quyền nhận sổ bảo hiểm xã hội bản giấy khi có nhu cầu chính đáng.

Đây là yêu cầu quan trọng để chính sách an sinh không chỉ thuận tiện với nhóm người dân có điều kiện tiếp cận công nghệ mà còn bảo đảm quyền lợi của những nhóm yếu thế.

Đa dạng hóa nguồn thu nhập khi về già, nhưng phải kiểm soát rủi ro

Ở góc độ dài hạn, đại biểu Lê Hữu Trí, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa đề cập đến vai trò của bảo hiểm hưu trí bổ sung trong việc đa dạng hóa nguồn thu nhập khi về già, giảm áp lực lên hệ thống an sinh cơ bản.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần đánh giá đầy đủ hiệu quả thực hiện chính sách hiện hành trước khi mở rộng hoặc thay đổi đối tượng thụ hưởng.

Đặc biệt, phải có cơ chế giám sát chặt chẽ, tránh việc lợi dụng ưu đãi thuế, biến quỹ hưu trí bổ sung thành công cụ huy động vốn hoặc trốn tránh nghĩa vụ thuế.

Mục tiêu cuối cùng của chính sách phải là nâng cao thu nhập cho người lao động khi nghỉ hưu, chứ không đơn thuần tạo thêm một kênh đầu tư tài chính.

Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý quỹ bảo hiểm xã hội.

Theo đại biểu, an toàn là điều kiện tiên quyết nhưng hiệu quả cũng phải là yêu cầu bắt buộc.

Cần công khai định kỳ cơ cấu đầu tư, lãi suất, chi phí quản lý, mức độ rủi ro và hiệu quả thực tế; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan trong quản lý, giám sát và sử dụng nguồn quỹ./.