Nghe chương trình tại đây:
Ký ức đi bầu cử của cử tri U100
Ngày cả nước đi bầu cử đang đến rất gần. Công dân từ đủ 18 tuổi tính đến ngày bầu cử 15/3/2026, tức là có ngày sinh từ ngày 15/3/2008 trở về trước thì được xác định là đủ tuổi để được ghi vào danh sách cử tri để bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
Trong dòng người đến các khu vực bỏ phiếu, có những bước chân nhanh nhẹn của cử tri trẻ tuổi, nhưng cũng có những bước chân chậm rãi của những mái đầu bạc. Ở tuổi 96, ông Trần Bá Lạn, cử tri phường Cầu Giấy (Hà Nội) vẫn chuẩn bị tham gia kỳ bầu cử sắp tới với sự háo hức và trân trọng như những kỳ trước. Với ông, mỗi lần cầm lá phiếu không chỉ là thực hiện quyền công dân mà còn là niềm tự hào của một người đã chứng kiến những bước chuyển lớn của lịch sử đất nước.
Chia sẻ với VOV2, ông Lạn cho biết, tuy không còn nhớ chính xác từng số lần đi bầu cử, nhưng ký ức về những ngày đầu đất nước giành được quyền làm chủ vẫn luôn in đậm trong tâm trí.
Ông kể lại rằng trước Cách mạng tháng Tám, khi đất nước còn dưới ách thực dân và phát xít, người dân gần như không có vị thế trong xã hội. “Thời kỳ trước Cách mạng tháng Tám, nước ta đen tối lắm, bị chèn ép. Người dân không có tư cách gì cả. Đến khi Cách mạng thành công mới thấy mình có tư cách của một công dân, được làm chủ đất nước”, ông nhớ lại.
Ông Lạn cho biết dù chưa đủ tuổi tham gia cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên của Quốc hội ngày 6/1/1946, nhưng không khí ngày hội bầu cử khi đó đã để lại ấn tượng sâu sắc. Theo ông, đó là lần đầu tiên người dân thực sự cảm nhận được ý nghĩa của quyền làm chủ.
“Lúc đó ở Hà Nội rất rộn ràng. Tôi chưa đủ tuổi đi bầu cử nhưng đã thấy không khí rất hoành tráng. Người dân phấn khởi vì lần đầu tiên được làm chủ”, ông nói.
Sau này, khi đã đủ tuổi tham gia bầu cử, ông Lạn vẫn nhớ rõ cảm xúc của lần đầu thực hiện nghĩa vụ công dân. Thời điểm đó, ông làm việc tại một nhà máy giấy với nhiều chi nhánh ở các tỉnh như Bắc Giang, Thái Nguyên, Phú Thọ và Yên Bái.
Điều kiện thông tin thời đó còn nhiều hạn chế, các thông tin bầu cử chủ yếu nghe qua Đài Tiếng nói Việt Nam nhưng không khí bầu cử vẫn rất sôi nổi. Người dân tự thông báo cho nhau qua loa phát thanh, ai cũng chuẩn bị trang phục gọn gàng để tham gia ngày hội chung của đất nước.
Ở tuổi 96, ông vẫn dự định đi bỏ phiếu từ sớm theo lời mời của Ban bầu cử địa phương. “Ban bầu cử nói tôi là cử tri cao tuổi nhất khu vực nên được mời đi đầu tiên”, ông cho biết.
Theo ông Lạn, người cao tuổi có vai trò quan trọng trong việc lan tỏa ý nghĩa của bầu cử tới cộng đồng. Bởi họ là những người có nhiều trải nghiệm lịch sử và hiểu rõ giá trị của quyền công dân.
“Người cao tuổi có những hiểu biết nhất định về bầu cử nên cần có trách nhiệm tham gia và góp phần tạo không khí chung cho khu dân cư, cho địa phương và cho đất nước trong ngày bầu cử”, ông chia sẻ.
Đảm bảo đầy đủ quyền của cử tri già yếu
Với nhiều người cao tuổi, đi bầu cử không chỉ là thực hiện quyền công dân mà còn là thói quen đã gắn bó suốt cả cuộc đời. Tại các điểm bỏ phiếu, người cao tuổi còn là thành phần quan trọng trong ban tổ chức điểm bầu cử trên địa bàn.
Để chuẩn bị cho ngày bầu cử, bà Đỗ Mai Hương – tổ trưởng tổ dân phố số 9, phường Cầu Giấy (Hà Nội) bận rộn hơn thường lệ.
"Cái mới của năm nay là trích xuất danh sách cử tri trên dữ liệu thông tin dân cư quốc gia nên cử tri đưa lên không theo hộ, không theo ngõ...Chúng tôi rà soát 1.292 cử tri tận dụng công nghệ số triệt để, đảm bảo bảo mật cho cử tri", bà nói.
Phố khác quê ở chỗ, người đến người đi thay đổi theo ngày. Từ khi về hưu và đảm nhiệm vai trò tổ trưởng tổ dân phố, bà Hương cẩn thận lập danh sách riêng theo cách của mình.
"Tôi lập cột chú thích riêng của tôi là cử tri này nằm ở số nhà bao nhiêu, hộ nhà ai để khi phát thẻ cho bà con chính xác", cách làm này giúp đẩy nhanh tiến độ danh sách cử tri của tổ.
Cán bộ trách nhiệm, công dân phối hợp, mọi thứ nhịp nhàng tiến triển. Những ngày hội thế này càng thấy rõ hơn vai trò của những “cây cao bóng cả”. Bà Phạm Thị Huệ - chi hội trưởng chi hội người cao tuổi của tổ cũng là thành viên tích cực của Ban tổ chức bầu cử trên địa bàn.
"Các khu dân cư đã thông báo các ứng cử viên trên các bảng của tổ dân phố tại các vị trí đông người qua lại để người dân nghiên cứu bầu người tài giỏi vào lãnh đạo đất nước", bà Huệ thông tin, chi bộ đã thống nhất 6h30 ngày 15/3 các đảng viên, người cao tuổi có mặt để bầu cử.
Theo thống kê, Việt Nam hiện có hàng chục triệu cử tri là người cao tuổi. Trong mỗi kỳ bầu cử, họ luôn là nhóm cử tri tham gia rất đầy đủ và nghiêm túc. Ở mỗi điểm bầu cử, chính quyền còn tổ chức những hình thức hỗ trợ đặc biệt cho người già: bố trí bàn viết thấp hơn, tạo lối đi thuận tiện, chuẩn bị hòm phiếu phụ đến tận nhà đối với những người không thể đi lại.
Việc chủ động thực hiện các công việc trên không chỉ là bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn góp phần vào sự thành công của ngày hội toàn dân bầu cử, giúp kiện toàn bộ máy Nhà nước thực sự của dân, do dân và vì dân.
Đối với cử tri già yếu, không thể đi lại đến khu vực bỏ phiếu, Tổ bầu cử sẽ cử thành viên mang hòm phiếu phụ (hòm phiếu lưu động), kèm theo phiếu bầu và thẻ cử tri đến tận nơi cư trú hoặc nơi điều trị để cử tri thực hiện quyền bầu cử. Như vậy, người cao tuổi vẫn có thể bỏ phiếu ngay tại nhà.
Trong trường hợp cử tri không thể tự viết phiếu bầu do thị lực hạn chế, pháp luật cho phép được nhờ người khác viết hộ theo đúng ý chí của mình. Người viết hộ có thể là người thân, bạn bè hoặc bất kỳ ai được cử tri tin tưởng, nhưng phải bảo đảm tuyệt đối bí mật nội dung phiếu bầu
Một lá phiếu có thể nhỏ bé, nhưng lại chứa đựng niềm tin của cả một thế hệ. Thế hệ đã từng trải qua chiến tranh, từng chứng kiến đất nước đổi thay và vẫn tin rằng mỗi lựa chọn của mình đều góp phần vào tương lai chung. Ngày bầu cử vì thế không chỉ là một sự kiện chính trị. Đó còn là câu chuyện về sự tiếp nối giữa các thế hệ.
