Theo BS Nguyễn Thế Lương – Chuyên gia về y học giới tính, mãn kinh là hệ quả của sự suy giảm nội tiết tố estrogen – hormone giữ vai trò quan trọng đối với sức khỏe của người phụ nữ. Sự thiếu hụt estrogen không chỉ làm kinh nguyệt thưa dần rồi chấm dứt mà còn kéo theo hàng loạt thay đổi về tim mạch, xương khớp, loãng xương, giấc ngủ, tâm trạng và sức khỏe sinh lý…

“Một trong những rối loạn phổ biến nhất ở phụ nữ tuổi mãn kinh là hội chứng teo niệu sinh dục. Do lượng estrogen suy giảm, niêm mạc âm đạo trở nên mỏng hơn, lượng dịch tiết giảm khiến vùng kín khô, dễ tổn thương và đau rát khi quan hệ. Không chỉ người phụ nữ cảm thấy khó chịu, cảm giác đau cũng khiến cả hai vợ chồng dần e ngại chuyện chăn gối. Tần suất quan hệ giảm dần, khoảng cách giữa hai người cũng ngày càng lớn hơn. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến nhiều cặp vợ chồng mất đi sự gắn kết trong giai đoạn tuổi trung niên và cao tuổi” – BS Nguyễn Thế Lương nhận định.

BS Nguyễn Thế Lương tư vấn cho thính giả của VOV2

Tuy nhiên, thực tế, mãn kinh chỉ làm mất khả năng sinh sản, chứ không đồng nghĩa với việc mất hoàn toàn ham muốn. Mức độ ham muốn ở mỗi người hoàn toàn khác nhau. Có người giảm rõ rệt, nhưng cũng có người lại cảm thấy nhu cầu tăng lên do con cái đã trưởng thành, kinh tế ổn định và có nhiều thời gian dành cho bản thân hơn.

"Không có một khuôn mẫu chung nào cả bởi bên cạnh sự thay đổi hormone, rất nhiều yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến chức năng tình dục ở tuổi mãn kinh như: tình trạng sức khỏe nền, chủng tộc, nghề nghiệp, chị em làm những công việc nặng nề ở khu vực độc hại nhiều hơn thì họ cũng có những ảnh hưởng nhiều hơn. Ngoài ra, còn có yếu tố vấn đề về dinh dưỡng, lối sống… đều ảnh hưởng đến các triệu chứng. Chính vì vậy, không phải tất cả phụ nữ đều trải qua mãn kinh theo cùng một cách, cũng không nên so sánh bản thân với người khác” – BS Nguyễn Thế Lương cho biết.

Nếu như trước đây tuổi thọ của phụ nữ không quá cao thì ngày nay, phụ nữ Việt Nam có tuổi thọ trung bình hơn 70 tuổi, trong khi tuổi mãn kinh vẫn chỉ khoảng 49–50 tuổi. Điều đó đồng nghĩa với việc người phụ nữ sẽ sống khoảng 25–30 năm trong giai đoạn hậu mãn kinh – tương đương gần một phần ba cuộc đời. Vì vậy, khoảng thời gian này, phụ nữ tuổi mãn kinh nếu không được chăm sóc đúng cách sẽ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

“Việc xã hội từng gắn quan niệm “già rồi chỉ nên chăm con cháu” đã vô tình tạo nên áp lực khiến nhiều người ngại bày tỏ nhu cầu chính đáng của mình. Thay vì phán xét, gia đình và xã hội cần tôn trọng quyền được sống khỏe mạnh cả về thể chất lẫn đời sống tình dục của phụ nữ. Nhiều nghiên cứu cho thấy, phụ nữ sau mãn kinh vẫn duy trì đời sống tình dục hài hòa thường có chất lượng cuộc sống cao hơn”.

Theo BS Nguyễn Thế Lương, chăm sóc sức khỏe mãn kinh không nên bắt đầu khi các triệu chứng đã xuất hiện mà nên có sự chuẩn bị sớm từ khi 35 tuổi. Chị em nên tập thói quen khám sức khỏe định kỳ, đánh giá nội tiết, tầm soát ung thư vú, cổ tử cung, buồng trứng và nội mạc tử cung, xây dựng chế độ ăn và vận động phù hợp.

Việc chuẩn bị từ sớm sẽ giúp giai đoạn hậu mãn kinh diễn ra nhẹ nhàng hơn và giảm đáng kể các biến chứng về sau.