Radio
Podcast
Multimedia
Tại hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (1/7), GS.TS Lê Anh Tuấn - Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội trình bày tham luận và đề xuất 5 kiến nghị chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ quốc gia.
GS.TS Lê Anh Tuấn cho biết, ĐH Bách khoa Hà Nội đang tái cơ cấu các tổ chức trực thuộc, tái cơ cấu hoạt động đào tạo nguồn nhân lực; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh ngay trong lòng đại học.
Theo đó, hệ sinh thái đó được xây dựng trên ba tầng cơ bản. Tầng nền tảng là tầng tạo ra tri thức và công nghệ nguồn, bao gồm các viện nghiên cứu, trung tâm và phòng thí nghiệm trọng điểm, tập trung vào các hướng ưu tiên chiến lược như trí tuệ nhân tạo và an toàn không gian mạng, chip bán dẫn, IoT, năng lượng tái tạo, cơ điện tử và rô bốt, vật liệu tiên tiến, kỹ thuật y sinh.
Ở tầng trung gian là mô hình hợp tác giữa đại học và doanh nghiệp thông qua các phòng thí nghiệm hỗn hợp, trung tâm chế thử – nơi nhà nghiên cứu và kỹ sư, chuyên gia của doanh nghiệp cùng làm việc, chia sẻ trang thiết bị và cùng giải quyết các bài toán thực tế.
Ở tầng thương mại hóa và đầu tư, hai thiết chế quan trọng đã được ĐH Bách khoa Hà Nội hình thành và triển khai.
Cụ thể, BK-Holdings - công ty theo mô hình Holdings, thành lập từ năm 2008, trên cơ sở nghiên cứu và tham khảo kinh nghiệm của Thanh Hoa Holdings trực thuộc Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc).
Bên cạnh đó, BK-Fund - quỹ đầu tư do cộng đồng cựu sinh viên Bách khoa Hà Nội sáng lập, tập trung đầu tư vào các startup công nghệ giai đoạn sớm từ hệ sinh thái của Nhà trường.
Ông Tuấn nhấn mạnh, BK Fund là cách tiếp cận của đổi mới sáng tạo mở, trong đó doanh nghiệp không còn là đầu ra của nghiên cứu mà trở thành đối tác đồng hành ngay từ khi hình thành ý tưởng.
Hiện tại, ĐH Bách khoa Hà Nội đang xây dựng Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành với quy mô 10.000 m². Đây sẽ là không gian vật lý nền tảng tại một cơ sở giáo dục đại học, nơi các viện nghiên cứu liên ngành, các phòng thí nghiệm hỗn hợp, studio sáng tạo, không gian làm việc chung, doanh nghiệp đối tác cùng tồn tại, tương tác và bổ trợ lẫn nhau.
Trước mắt, ĐH Bách khoa Hà Nội sẽ tập trung vào bốn lĩnh vực/mục tiêu trọng điểm gắn với các ưu tiên quốc gia gồm chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tầm thấp và đô thị thông minh.
Ngoài ra, theo GSTS. Lê Anh Tuấn, công viên Đổi mới sáng tạo, tương tự Kendall Square của MIT, Stanford Research Park của đại học Stanford hay Tsinghua Science Park của đại học Thanh Hoa sẽ là mục tiêu chiến lược mà cơ sở đào tạo này hướng tới năm 2035.
Để tăng tốc hơn nữa phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội Lê Anh Tuấn đưa ra 5 kiến nghị quan trọng.
Thứ nhất, đầu tư mạnh cho công nghiệp vật liệu. GS.TS Lê Anh Tuấn nhấn mạnh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo công nghiệp vật liệu là công nghiệp nền tảng chiến lược của quốc gia.
Để hiện thực hóa chủ trương này, cần sớm có những hành động thực thi trong đầu tư mạnh cơ sở vật chất, trong đào tạo trình độ cao, thành lập phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu hiện đại theo mô hình kết nối 03 nhà, cùng với cơ chế học bổng khuyến khích tài năng, cơ chế đãi ngộ thu hút giảng viên, nhà khoa học xuất sắc.
GS.TS Lê Anh Tuấn nhấn mạnh, ĐH Bách khoa Hà Nội là cơ sở giáo dục đại học đào tạo luyện kim, vật liệu từ ngày đầu thành lập. Những năm vừa qua, dù khó khăn nhưng trường vẫn duy trì các chương trình đào tạo quan trọng này. Trong thời gian sắp tới cần phải được ưu tiên hơn nữa để thúc đẩy.
Thứ hai, theo GS.TS Lê Anh Tuấn, mặc dù nhiều chính sách mới về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đã được ban hành trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, quy trình thủ tục hành chính vẫn cần tiếp tục rút ngắn theo hướng một cửa hay “luồng xanh”, đồng thời ưu tiên phân bổ ngân sách trực tiếp cho các đại học nghiên cứu trọng điểm để đảm bảo tính thời sự của dự án.
Thứ ba, cần ban hành hướng dẫn chi tiết về định giá tài sản trí tuệ và thủ tục thành lập doanh nghiệp khởi nguồn từ cơ sở giáo dục đại học. Có nhiều sản phẩm nghiên cứu có tiềm năng tốt, có đối tác doanh nghiệp muốn đầu tư nhưng chưa thể triển khai vì thiếu hành lang pháp lý rõ ràng, chấp nhận rủi ro trong định giá và thỏa thuận phân chia lợi ích.
Thứ tư, tăng tốc vận hành thực chất quỹ phát triển khoa học công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và các thành phố lớn. Thúc đẩy nhanh việc thành lập và vận hành quỹ phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo tại các cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu với nguồn tài chính đa dạng, có đối ứng từ ngân sách nhà nước làm cơ sở cho định hướng đầu tư cho nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Thứ năm, nghiên cứu triển khai chương trình đầu tư trọng điểm quốc gia về phát triển Innovation Park tại một số đại học hoặc cụm đại học trọng điểm có đủ năng lực dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Chương trình này cần được xem là đầu tư cho hạ tầng chiến lược của nền kinh tế tri thức với nhiều cơ chế đặc thù và chính sách vượt trội.
