Những cột mốc sống nơi phên dậu
Trên khắp các bản làng, tổ dân phố vùng biên, phong trào quần chúng tham gia bảo vệ biên giới đang lan tỏa mạnh mẽ, bằng những hành động rất đỗi gần gũi, thiết thực: từ những buổi sinh hoạt hội, những chuyến tuần tra tự quản, đến những nguồn tin kịp thời giúp ngăn chặn tội phạm ngay từ cơ sở.
Xã Thường Phước, tỉnh Đồng Tháp – địa bàn có hơn 7,2 km đường biên giới giáp Campuchia. Sau hơn 14 năm duy trì, các tổ tự quản đường biên, cột mốc nơi đây đã trở thành cánh tay nối dài vững chắc của lực lượng biên phòng. Mỗi tháng một lần, các tổ tự quản lại sinh hoạt cùng bộ đội biên phòng. Không chỉ chia sẻ chuyện làng xóm, đây còn là dịp phổ biến quy định pháp luật, nắm chắc tình hình địa bàn, ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa. Ông Đặng Văn Bé, tổ trưởng tổ tự quản đường biên mốc quốc giới số 3 xã Thường Phước chia sẻ: “Mình tuyên truyền đến người dân để họ nắm được nguyên tắc nhiệm vụ nơi biên giới, thứ nhất không có đi tắt về ngang, đi theo đường mòn lối mở, giao lưu làm ăn phải đi theo cửa khẩu chính, phải có thủ tục giấy tờ, không sang bên kia đánh bắt vi phạm luật hải sản của nước bạn”.
Với 3 tổ tự quản, gần 60 thành viên, từ đầu năm 2025 đến nay, người dân Thường Phước đã cung cấp nhiều nguồn tin quan trọng, giúp xử lý 13 vụ việc vi phạm an ninh trật tự. Những người dân bình dị ấy đang ngày đêm trở thành “cột mốc sống”, gìn giữ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.
Chủ quyền biên giới quốc gia không chỉ được bảo vệ bằng những bước chân tuần tra, mà còn được vun đắp bằng niềm tin, sự gắn bó và trách nhiệm của nhân dân với bộ đội biên phòng. Phong trào quần chúng hôm nay không chỉ là cầu nối, mà đã trở thành “biên giới lòng dân” bền vững nơi địa đầu Tổ quốc.
Các già làng, trưởng buôn, người có uy tín đã phát huy tốt vai trò “cầu nối” giữa đồng bào dân tộc thiểu số với chính quyền địa phương. Đồng thời, họ còn là những người gương mẫu đi đầu đầy trách nhiệm, phối hợp cùng Bộ đội Biên phòng bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia. Theo ông Y Kar Bya, xã Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk: “Bà con nắm được Luật Biên phòng Việt Nam đều chấp hành tốt, bảo vệ biên giới, tham gia cùng bộ đội biên phòng phát quang cột mốc…”
Thực tiễn cho thấy, phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia đã trở thành lá chắn vững chắc, góp phần xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Đại tá Đỗ Quang Thấm, Chính ủy Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Đắk Lắk cho biết, "quá trình triển khai thực hiện phong trào toàn dân bảo vệ chủ quyền lãnh thổ an ninh biên giới quốc gia, có sự phối hợp chặt chẽ của già làng trưởng thôn buôn, người có uy tín ở khu vực biên giới, chúng tôi quan tâm gắn phong trào với củng cố cơ sở chính trị".
Bảo vệ chủ quyền quốc gia trong tình hình mới
Bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của các lực lượng và toàn dân. Trong tổng thể nhiệm vụ thiêng liêng ấy, lực lượng Bộ đội Biên phòng giữ vai trò chuyên trách, nòng cốt, trực tiếp quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội nơi phên dậu Tổ quốc.
Song song với nhiệm vụ bảo vệ biên giới, đấu tranh phòng, chống tội phạm, Bộ đội Biên phòng còn là lực lượng đi đầu trong công tác dân vận, xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc. Từ tuyên truyền pháp luật, vận động nhân dân không tiếp tay cho buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép, đến hỗ trợ nhân dân phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, phòng chống thiên tai… ở đâu có khó khăn, ở đó có dấu chân người lính quân hàm xanh.
Tại Hà Nội, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng vừa tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác Biên phòng năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026. Đây là hội nghị có ý nghĩa quan trọng, nhằm đánh giá toàn diện kết quả thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia; đồng thời thể hiện quyết tâm thống nhất hành động của toàn lực lượng Bộ đội Biên phòng trong giai đoạn mới.
Năm 2025 được đánh giá là một năm có nhiều yếu tố tác động đan xen, cả thuận lợi và khó khăn, nhất là trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến phức tạp; yêu cầu nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới đặt ra ngày càng cao. Tuy nhiên, toàn lực lượng Bộ đội Biên phòng đã phát huy tốt vai trò nòng cốt, chuyên trách trong quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.
Thiếu tướng Đỗ Ngọc Cảnh- Cục trưởng Cục Phòng chống ma túy và tội phạm BĐBP khẳng định, Bộ đội Biên phòng đã làm tốt vai trò tham mưu cho Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới đất liền, vùng biển, đảo của Tổ quốc. “Mặc dù có chuyện chuyển đổi chính quyền hai cấp, sáp nhập giữa phòng trinh sát và phòng ma túy thành phòng nghiệp vụ, rồi sáp nhập các xã biên giới, mở rộng địa giới, nhưng các đơn vị đã tích cực, chủ động nên kết quả năm 2025 được đánh giá cao; các tình huống phát sinh trên biên giới được xử lý kịp thời, linh hoạt, đúng đối sách”- Thiếu tướng Đỗ Ngọc Cảnh nhấn mạnh.
Thực tế cho thấy, trước những thay đổi về tổ chức bộ máy, địa giới hành chính và yêu cầu nhiệm vụ mới, các đơn vị Bộ đội Biên phòng đã chủ động bám nắm địa bàn, duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu; tăng cường phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng trong bảo vệ biên giới, giữ vững an ninh trật tự. Theo Thượng tá Vũ Văn Dương, chính trị viên đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh- tỉnh Cao Bằng, “Với đặc thù là đơn vị cửa khẩu, biên giới có nhiều đường mòn, CBCS nhận định hoạt động của các tội phạm phức tạp. Từ đó đảm bảo bố trí lực lượng quản lý tốt địa bàn biên giới, tuyên truyền vận động quần chúng để nhân dân tố giác tội phạm, phối hợp các lực lượng tuần tra kiểm soát, phát hiện các hành vi...”
Cùng với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, Bộ đội Biên phòng tiếp tục là lực lượng nòng cốt trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn; triển khai đồng bộ các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.
Một trong những điểm nhấn nổi bật của năm 2025 là công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Toàn lực lượng Bộ đội Biên phòng đã đấu tranh thành công hơn 100 chuyên án lớn, phát hiện và xử lý hàng nghìn vụ việc vi phạm pháp luật; thu giữ khối lượng lớn ma túy, vàng, thuốc nổ; đồng thời giải cứu kịp thời nhiều nạn nhân của tội phạm mua bán người, góp phần giữ vững an ninh trật tự khu vực biên giới, cửa khẩu và trên biển. Trung tướng Vũ Trung Kiên- Tư lệnh BĐBP khẳng định: “Chúng ta tiếp tục duy trì tốt chế độ sẵn sàng chiến đấu, nắm chắc tình hình, tuần tra bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ biên giới quốc gia; đặc biệt là giải quyết, xử lý tốt các sự kiện trên biên giới, kiên quyết trong năm 2026 không để xảy ra bất cứ điểm nóng, phức tạp nào trên biên giới”.
Hội nghị cũng dành nhiều thời gian thảo luận về những thách thức mới trong công tác tìm kiếm cứu nạn trước tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai ngày càng cực đoan, đòi hỏi lực lượng Bộ đội Biên phòng phải chủ động hơn nữa trong công tác dự báo, chuẩn bị phương án ứng phó.
Hội nghị thống nhất phương hướng: tiếp tục xây dựng Bộ đội Biên phòng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu; đẩy mạnh công tác Đảng, công tác chính trị; củng cố vững chắc thế trận biên phòng toàn dân trong tình hình mới. Cùng với đó là chăm lo xây dựng đời sống nhân dân, tiếp tục đồng hành cùng đồng bào các dân tộc khu vực biên giới phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo.
Phát huy vai trò nòng cốt, chuyên trách, Bộ đội Biên phòng tiếp tục cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc./.
