Radio
Podcast
Multimedia
Nghe chương trình tại đây:
Tại khu vực phía Tây Nghệ An, giữ cho dòng điện được truyền tải an toàn không chỉ là câu chuyện bên trong phòng điều khiển. Công việc ấy kéo dài từ Trạm biến áp 220kV Tương Dương đến những tuyến đường dây xuyên rừng do Tổ Quản lý đường dây Con Cuông phụ trách.
Anh Nguyễn Mộng Thành, Tổ trưởng Tổ Quản lý đường dây Con Cuông, Truyền tải điện Nghệ An, cho biết, các tuyến đường dây chủ yếu đi qua địa hình đồi núi hiểm trở nên việc đi lại rất khó khăn.
"Xe chỉ có thể trung chuyển người và thiết bị đến một số vị trí nhất định. Từ quốc lộ hoặc đường lớn lên các vị trí cột, chúng tôi thường phải đi bộ", anh Thành nói.
Không có những con đường rộng dẫn đến từng vị trí cột. Người công nhân chỉ có thể men theo những lối nhỏ, di chuyển giữa địa hình dốc cao để kiểm tra đường dây và hành lang tuyến.
Những đường dây ấy là một phần của mạch truyền tải đưa công suất từ các nhà máy thủy điện về hệ thống điện. Điểm tiếp nhận quan trọng tại khu vực này là Trạm biến áp 220kV Tương Dương.
Anh Nguyễn Việt Long, Tổ trưởng Tổ Thao tác lưu động Tương Dương, Truyền tải điện Nghệ An, thông tin, trạm biến áp 220kV Tương Dương là điểm nút nhận công suất từ các nhà máy thủy điện của Lào, trong đó có Nhà máy Thủy điện Nậm Mô và công suất từ Nhà máy Thủy điện Bản Vẽ để truyền tải lên lưới điện 220 kV quốc gia. Đồng thời, trạm nhận công suất từ các nhà máy thủy điện phía 110kV, chuyển lên lưới điện 220kV qua máy biến áp AT1, AT2 của trạm.
Một bên là những thiết bị và thông số vận hành được theo dõi trong nhà điều khiển. Một bên là đường dây trải dài qua núi cao, thung lũng và rừng nguyên sinh. Muốn duy trì dòng điện an toàn, liên tục, cả trạm biến áp và đường dây đều phải được kiểm tra, giám sát liên tục để phòng ngừa các nguy cơ có thể xảy ra.
"Qua kiểm tra, anh em phát hiện những khiếm khuyết có thể xảy ra đối với phần mang điện, phần hành lang và rãnh thoát nước", anh Nguyễn Mộng Thành cho biết, trước mùa mưa bão, đơn vị thường xuyên khơi thông rãnh thoát nước, chặt tỉa cây trong hành lang để bảo đảm khoảng cách an toàn.
Trong điều kiện địa hình rộng, dốc và khó đi lại, công nghệ đang hỗ trợ công nhân quan sát đường dây tại các khu vực khó tiếp cận. UAV có sử dụng LiDAR để bay quét, thu thập dữ liệu lưới điện, từ đó cảnh báo trước các nguy cơ như: cây mọc sát đường dây cao áp hoặc những khiếm khuyết trên đường dây mà mắt thường khó nhận ra.
Việc kết hợp sử dụng UAV để bay quét LiDAR, sẽ giúp người quản lý đường dây xác định khoảng cách từ dây dẫn đến mặt đất và cây cối để xác định vi phạm hành lang an toàn. "Khi bay quét LiDAR hỗ trợ con người đối với những đoạn khó khăn như núi cao, thung lũng. Nhưng chúng tôi vẫn phải kết hợp với kiểm tra truyền thống", anh Thành cho biết.
Ở đầu mối trạm biến áp, việc phòng ngừa được thực hiện thông qua theo dõi thiết bị, thông số và công suất. Theo anh Nguyễn Việt Long, các thiết bị tại Trạm biến áp 220kV Tương Dương đều được giám sát từ xa, có thể theo dõi từ Trung tâm Giám sát vận hành. Có bất kỳ biến động hay bất thường gì về thiết bị thì đều được đưa lên hệ thống máy tính và báo qua các phần mềm của hệ thống điều khiển.
"Gần như tất cả các biến động, thay đổi thông số hay công suất bất thường đều được giám sát 24/24 giờ, bảo đảm phát hiện bất kỳ bất thường nào về thiết bị, về công suất trên lưới, làm sao để vận hành an toàn, liên tục lưới điện, nhất là lưới điện liên quan đến việc nhận công suất từ Lào và từ các nhà máy thủy điện", anh Nguyễn Việt Long phân tích.
Ngoài thiết bị và công nghệ, bảo vệ đường dây tại khu vực miền núi còn cần sự phối hợp của người dân sống dọc hành lang tuyến. Địa bàn do Tổ Quản lý đường dây Con Cuông phụ trách có đông đồng bào Thái và đồng bào Mông sinh sống. Cán bộ truyền tải phải đến từng gia đình để tuyên truyền, vận động người dân không trồng cây sinh trưởng nhanh trong hành lang an toàn, không tác động, tháo dỡ các cấu kiện của cột điện và nhận biết nguy cơ để phòng tránh.
Anh Thành cho biết, cán bộ truyền tải phải đến từng nhà để tuyên truyền, vận động. Đồng bào Thái có thể nghe và hiểu tiếng Kinh, nhưng với người Mông thì thường phải nhờ trưởng bản đến nói chuyện.
Giữ mạch truyền tải điện từ biên giới phía Tây Nghệ An, vì thế, không phải nhiệm vụ của riêng một trạm biến áp hay một tổ quản lý đường dây. Đó là sự phối hợp liên tục giữa những người vận hành trạm, những người đi tuyến, công nghệ giám sát và cộng đồng sống dưới những đường dây xuyên qua đại ngàn./.
