Lựa chọn nghề nghiệp: Đừng chỉ nhìn vào “bề nổi”
Lựa chọn nghề nghiệp là một trong những bước ngoặt quan trọng nhất của mỗi người trẻ. Tuy nhiên, không ít bạn lại bắt đầu hành trình này từ những hình dung chưa đầy đủ, thậm chí sai lệch về công việc mình theo đuổi. Những hình ảnh hào nhoáng trên mạng xã hội, những câu chuyện thành công được kể lại hay vẻ ngoài “sang chảnh” của một số ngành nghề dễ khiến nhiều người trẻ cảm thấy hứng thú, nhưng lại vô tình che đi những áp lực và yêu cầu thực tế phía sau.
Trong ngành khách sạn, nhiều người thường hình dung vị trí hỗ trợ thông tin tại khách sạn 5 sao là một công việc nhẹ nhàng, chỉ cần đứng ở sảnh và giao tiếp với khách trong môi trường sang trọng. Tuy nhiên, anh Nguyễn Trọng Tuấn, Chieft Concierge tại khách sạn Melia Hà Nội cho biết, đây là công việc đòi hỏi kiến thức rộng, khả năng quan sát, sự linh hoạt và kỹ năng xử lý tình huống rất cao. Người làm ở vị trí này phải đáp ứng những yêu cầu rất cao từ khách hàng, từ tốc độ phục vụ đến độ chính xác và sự chuyên nghiệp.
Không chỉ riêng lĩnh vực khách sạn, nhiều công việc tưởng chừng “nhẹ nhàng” trên mạng xã hội cũng có những áp lực riêng ít người biết. Nghề food reviewer – người trải nghiệm và chia sẻ đánh giá về quán ăn – là một ví dụ điển hình. Nhiều người nghĩ rằng đây là công việc “vừa ăn vừa kiếm tiền”, được đi nhiều nơi và thưởng thức nhiều món ngon. Thế nhưng, thực tế lại không đơn giản như vậy.
Food reviewer Trang Nhím Tròn chia sẻ, mỗi bài review chỉ mang tính trải nghiệm cá nhân tại một thời điểm nhất định, nhưng lại có thể tạo ra kỳ vọng rất lớn cho người xem. Khi trải nghiệm thực tế của khán giả không giống với những gì đã được chia sẻ, người làm nội dung dễ nhận về những phản hồi tiêu cực, thậm chí bị nghi ngờ về tính trung thực. Áp lực từ dư luận, từ việc duy trì uy tín cá nhân và từ việc liên tục sáng tạo nội dung khiến công việc này không hề “nhẹ nhàng” như nhiều người tưởng.
Trong lĩnh vực kinh doanh, đặc biệt là thương mại điện tử, sức hấp dẫn càng lớn khi đây được xem là ngành nghề của thời đại số. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ khiến nhiều bạn trẻ tin rằng đây là con đường dễ dàng để đạt được thành công. Tuy nhiên, với những người đã khởi nghiệp, thực tế lại đầy thử thách.
Theo ông Nguyễn Trường Phi, CEO Công ty cổ phần công nghệ Maxbuy Việt Nam, khởi nghiệp trong thương mại điện tử đòi hỏi không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn cần kinh nghiệm, chiến lược rõ ràng và đặc biệt là nguồn lực tài chính đủ mạnh. Những khó khăn trong giai đoạn đầu, những bước ngoặt mang tính quyết định và áp lực duy trì hoạt động kinh doanh là điều không thể tránh khỏi. Nếu thiếu sự chuẩn bị và kiên trì, rất nhiều dự án có thể thất bại ngay từ những bước đầu tiên.
Hiểu đúng để chọn đúng: Hành trình cần sự trải nghiệm và kiên nhẫn
Từ những câu chuyện trên có thể thấy, hiểu nhầm về nghề nghiệp là điều khá phổ biến ở người trẻ đang trong giai đoạn định hướng tương lai. Anh Lê Tuấn Anh – chuyên gia hướng nghiệp chia sẻ, hiện nay nhiều bạn bị thu hút bởi các công việc như Tiktoker, streamer hay làm marketing nội dung vì nhìn bề ngoài rất “hào nhoáng”, tự do, không bị bó buộc giờ giấc. Các bạn trẻ nghĩ rằng công việc này chỉ cần quay video, sáng tạo nội dung, thậm chí còn được nhãn hàng gửi sản phẩm để quảng bá.
Tuy nhiên, điều nhiều bạn chưa thấy là mặt còn lại của công việc. Để duy trì sức hút, người làm nội dung thường phải làm việc với cường độ cao, thậm chí thức khuya, làm việc vào lúc người khác nghỉ ngơi. Họ không làm theo giờ hành chính, nhưng không có nghĩa là làm ít hơn 8 tiếng mỗi ngày. Đây vẫn là công việc đòi hỏi sự nghiêm túc, kỷ luật và bền bỉ, chứ không hề “nhẹ nhàng” như nhiều người nghĩ.
Theo anh Lê Tuấn Anh, việc hiểu nhầm về nghề nghiệp hiện nay có nguyên nhân lớn nhất đến từ việc nhiều bạn chỉ nhìn vào “mặt tốt” của nghề mà chưa tìm hiểu đầy đủ những khó khăn, thách thức đi kèm. Những gì được chia sẻ thường là thành công, là mặt tích cực, trong khi những khó khăn lại ít khi được nhắc đến. Điều này dễ khiến người trẻ có cái nhìn phiến diện và thiếu thực tế.
Để tránh rơi vào tình trạng “vỡ mộng”, anh Lê Tuấn Anh khuyên rằng các bạn trẻ cần chủ động tìm hiểu nghề nghiệp từ nhiều góc độ khác nhau, đồng thời tận dụng cơ hội trải nghiệm thực tế thông qua việc tham gia câu lạc bộ, thực tập hoặc làm thêm. Trải nghiệm không chỉ giúp hiểu rõ hơn về công việc mà còn giúp mỗi người nhận ra điều gì phù hợp hoặc không phù hợp với bản thân.
Bên cạnh đó, khi tiếp nhận lời khuyên, các bạn trẻ cũng cần cân nhắc nguồn thông tin, ai là người đưa ra lời khuyên, họ có chuyên môn hay kinh nghiệm thực tế hay không và lời khuyên đó có phù hợp với hoàn cảnh của mình hay không. Quan trọng hơn, mỗi lựa chọn cần được thử nghiệm đủ lâu khoảng tầm 6 tháng để có cái nhìn toàn diện, thay vì vội vàng từ bỏ khi gặp khó khăn ban đầu.
Lựa chọn nghề nghiệp chưa bao giờ là điều dễ dàng. Những hiểu nhầm ban đầu có thể khó tránh, nhưng điều quan trọng là mỗi người cần chủ động tìm hiểu, trải nghiệm và kiên nhẫn với hành trình của mình.
