Căn bệnh “không hiếm” nhưng dễ bị bỏ qua
Theo BS Hà Ngọc Mạnh, Giám đốc Bệnh viện Nam học & Hiếm muộn Việt – Bỉ, lạc nội mạc tử cung là bệnh lý phổ biến nhưng chưa được quan tâm đúng mức.
“Các thống kê gần đây cho thấy, lạc nội mạc tử cung có thể chiếm khoảng 6–10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Tức là cứ 10 phụ nữ thì có một người có thể bị lạc nội mạc tử cung ở buồng trứng, trong tử cung hoặc vùng tiểu khung”, bác sĩ Mạnh cho biết.
Điều đáng nói, bệnh lý này không chỉ gây khó chịu mà còn có thể ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe. “Nó tác động đến cả sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục lẫn sức khỏe toàn thân của nữ giới”, BS Hà Ngọc Mạnh khẳng định.
Triệu chứng điển hình nhất của lạc nội mạc tử cung là đau – nhưng không phải là cơn đau thông thường. Theo BS Hà Ngọc Mạnh, khoảng 80% bệnh nhân có biểu hiện đau vùng tiểu khung. Ban đầu, cơn đau có thể chỉ xuất hiện khi hành kinh, nhưng về sau có thể kéo dài suốt chu kỳ, thậm chí trở thành cơn đau liên tục do tình trạng viêm và dính.
“Không có gì đau bằng đau lạc nội mạc tử cung. Nó giống như cơn đau đẻ. Có những bệnh nhân đau đến mức khi gặp bác sĩ chỉ mong được cắt tử cung hoặc buồng trứng để chấm dứt cơn đau”, BS Mạnh chia sẻ.
Cơn đau không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày mà còn tác động trực tiếp đến đời sống tình dục. Khi vùng tiểu khung bị viêm và dính, các hoạt động co kéo trong quá trình quan hệ sẽ làm cơn đau tăng lên.
“Bình thường đã đau một, khi quan hệ thì đau nhiều hơn”. Điều này khiến “chuyện yêu” – vốn là trải nghiệm cảm xúc tuyệt vời – lại trở thành áp lực, thậm chí là nỗi sợ hãi, ám ảnh.
Ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản
Trong các thể bệnh, lạc nội mạc tử cung tại buồng trứng được đánh giá là có ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh sản.
BS Hà Ngọc Mạnh phân tích, buồng trứng bình thường chứa các nang noãn nguyên thủy – nền tảng cho khả năng sinh con của người phụ nữ. Tuy nhiên, khi xuất hiện khối lạc nội mạc, cấu trúc buồng trứng bị chiếm chỗ, gây viêm và làm suy giảm chất lượng cũng như số lượng nang noãn.
“Có những trường hợp buồng trứng to lên nhưng chất lượng lại giảm đi, số lượng nang noãn nguyên thủy giảm dần. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản”, bác sĩ cho biết.
Không chỉ vậy, tình trạng viêm kéo dài còn làm ảnh hưởng đến các nang noãn còn lại, khiến việc thụ thai trở nên khó khăn hơn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến nhiều phụ nữ rơi vào tình trạng hiếm muộn.
Khi chất lượng cuộc sống bị bào mòn
Lạc nội mạc tử cung không chỉ dừng lại ở triệu chứng đau hay nguy cơ vô sinh, mà còn kéo theo những hệ lụy về tâm lý và đời sống tình dục.
Khi mỗi lần gần gũi đều đi kèm với đau đớn, cảm giác mong muốn dần bị thay thế bằng sự né tránh. Người phụ nữ có thể mất dần hứng thú, trở nên căng thẳng, tự ti và thu mình trong mối quan hệ.
Theo BS Hà Ngọc Mạnh, tình dục là sự tổng hòa của thể chất, cảm xúc và sự kết nối. Khi yếu tố thể chất bị tổn thương do bệnh lý, nếu thiếu sự chia sẻ và thấu hiểu, chất lượng đời sống tình dục sẽ suy giảm rõ rệt, kéo theo những rạn nứt trong quan hệ vợ chồng.
Uu tiên điều trị bảo tồn
Với lạc nội mạc tử cung, đặc biệt là tại buồng trứng, việc điều trị sớm đóng vai trò rất quan trọng. Hiện nay, ngoài các phương pháp phẫu thuật bóc tách khối lạc nội mạc, xu hướng điều trị đang chuyển dần sang các kỹ thuật ít xâm lấn, vừa đảm bảo hiệu quả, vừa hạn chế tổn thương đến buồng trứng.
Theo BS Hà Ngọc Mạnh, một trong những phương pháp được áp dụng là chọc hút và tiêm xơ khối lạc nội mạc. Bác sĩ sử dụng kim nhỏ đưa trực tiếp vào khối lạc nội mạc, hút hết dịch bên trong, sau đó bơm rửa và tiêm xơ để làm khối này co nhỏ lại.
“Thủ thuật này chỉ kéo dài khoảng 15–20 phút nhưng hiệu quả khá cao. Khối lạc nội mạc giảm kích thước, tình trạng viêm giảm, từ đó giảm đau rõ rệt”, bác sĩ Mạnh cho biết.
Quan trọng hơn, phương pháp này giúp bảo tồn tối đa nhu mô buồng trứng lành và dự trữ noãn – yếu tố then chốt đối với khả năng sinh sản. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những phụ nữ đang điều trị hiếm muộn hoặc có nhu cầu sinh con trong tương lai.
Sau can thiệp, nhiều bệnh nhân ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về triệu chứng.
“Có những người trước đó đau dữ dội mỗi kỳ kinh, nhưng sau điều trị thì các chu kỳ tiếp theo gần như không còn đau. Chúng tôi theo dõi có trường hợp sau 2 năm vẫn ổn định, khối lạc nội mạc co lại tốt”, BS Hà Ngọc Mạnh chia sẻ.
Việc giảm đau không chỉ giúp người bệnh quay lại sinh hoạt bình thường mà còn góp phần cải thiện đời sống tình dục, lấy lại sự tự tin và cảm giác thoải mái trong mối quan hệ.
Lạc nội mạc tử cung là bệnh lý phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện và điều trị kịp thời.
Theo các chuyên gia, khi xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng kinh dữ dội, đau vùng tiểu khung kéo dài hoặc đau khi quan hệ, phụ nữ nên chủ động thăm khám sớm để được chẩn đoán và can thiệp phù hợp.
Bởi điều đáng lo không chỉ là cơn đau, mà là việc người phụ nữ phải sống chung với nó trong im lặng, để rồi “chuyện yêu” – vốn là sự kết nối lại trở thành nỗi đau kéo dài trong cuộc sống.
