Sáng nay (23/8), tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan.

Có 474 đại biểu tham gia biểu quyết, trong đó 471 đại biểu tán thành, chiếm 94,2% tổng số đại biểu Quốc hội.

Luật gồm 4 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/8/2027.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan (Ảnh Quốc hội)
Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan (Ảnh Quốc hội)

Không phải nộp lại hồ sơ đã có trên hệ thống

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là ưu tiên nguồn lực đầu tư hạ tầng hải quan số, hoàn thiện Cơ chế một cửa quốc gia và tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan.

Theo đó, người khai hải quan không phải nộp lại bản giấy hoặc hồ sơ đối với những dữ liệu đã được chia sẻ qua Cơ chế một cửa quốc gia. Quy định này nhằm giảm giấy tờ, hạn chế thủ tục trùng lặp, tiết kiệm thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Luật cũng quy định cơ chế xử lý khi hệ thống gặp sự cố, đồng thời có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp tại vùng sâu, vùng xa thực hiện thủ tục hải quan.

Đối với đại lý làm thủ tục hải quan, Luật cắt giảm điều kiện kinh doanh, chuyển sang cơ chế hậu kiểm theo tiêu chuẩn nghề nghiệp. Các quy định về quản lý rủi ro, quản lý tuân thủ và kiểm tra sau thông quan cũng được chỉnh lý theo hướng rõ ràng, thuận lợi hơn khi áp dụng.

Quản lý hàng hóa qua thương mại điện tử

Trước sự phát triển nhanh của thương mại điện tử xuyên biên giới, Luật bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hàng hóa giao dịch qua các nền tảng thương mại điện tử.

Luật quy định những nguyên tắc cơ bản, đồng thời giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể về ngưỡng giá trị hàng hóa, quy trình quản lý và lộ trình xác thực định danh điện tử.

Chủ quản nền tảng thương mại điện tử nước ngoài có trách nhiệm kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác quản lý hải quan. Doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát nhanh, chủ sàn thương mại điện tử và các đơn vị thực hiện dịch vụ quá cảnh, trung chuyển hàng hóa cũng được xác định rõ nghĩa vụ.

Luật thống nhất khái niệm hàng hóa quá cảnh, trung chuyển với Luật Quản lý ngoại thương, Cơ chế quá cảnh ASEAN và các điều ước quốc tế; đồng thời mở rộng giám sát điện tử đối với hàng hóa vận chuyển bằng thiết bị định vị vệ tinh.

Thẩm quyền truy đuổi của cơ quan Hải quan tiếp tục được giữ nguyên nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống buôn lậu và các hành vi vi phạm pháp luật. Giai đoạn 2021-2025, cơ quan Hải quan đã bắt giữ, xử lý 81.928 vụ vi phạm và chuyển khởi tố 176 vụ. Riêng 7 tháng đầu năm 2026, lực lượng Hải quan xử lý 13.413 vụ, chuyển khởi tố 7 vụ.

Việc sửa đổi Luật Hải quan góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho hải quan số, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý đối với thương mại điện tử xuyên biên giới.