Trạm 220kV Hưng Đông: Vừa chống quá tải, vừa chủ động phòng mưa bão

Nghe chương trình tại đây:

Những ngày này, khi mặt trời đã tắt nắng, nhưng hơi nóng hầm hập từ mặt đường bê tông vẫn bủa vây không gian thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.

Tại trạm 220kV Hưng Đông, anh Trần Thanh Nam – Tổ trưởng Tổ thao tác lưu động trạm 220kV Hưng Đông, thuộc Truyền tải điện Nghệ An, mắt vẫn dán vào màn hình máy tính.

Tiếng chuông cảnh báo vang lên khắp phòng điều khiển.

"Đấy là các tín hiệu cảnh báo khi phụ tải ngăn lộ 174 đạt đến 80%", anh Nam cho biết.

Trên màn hình, các thông số vận hành liên tục thay đổi. Người vận hành không chỉ cần nghe đúng, nhận biết chuẩn mà còn phải nhanh chóng xác định nguyên nhân, theo dõi diễn biến và xử lý theo quy trình, không để một dấu hiệu bất thường nhỏ phát triển thành sự cố.

Trạm biến áp 220kV Hưng Đông giữ vị trí quan trọng trong hệ thống điện khu vực. Trạm vừa truyền tải điện năng ở cấp điện áp 220kV, liên kết trong mạch vòng của hệ thống, vừa cấp phụ tải cho thành phố Vinh cũ, các địa bàn lân cận, các khu công nghiệp và một phần phía Bắc tỉnh Hà Tĩnh.

Trạm hiện có bốn máy biến áp. Trong đó có hai máy biến áp 220kV, công suất 250MVA mỗi máy và hai máy biến áp 110kV, công suất 63MVA mỗi máy. Trong các đợt nắng nóng vào tháng 5 và tháng 6 vừa qua, phụ tải tăng nhanh, nhiều thiết bị có thời điểm vận hành ở mức đầy tải, thậm chí quá tải.

"Hiện tại, công ty có chủ trương lắp thêm một máy biến áp 220kV; phía điện lực cũng có chủ trương lắp thêm một máy biến áp 110kV để giảm quá tải, bảo đảm an toàn và độ tin cậy cung cấp điện", anh Nam thông tin.

Phụ tải tăng cao khiến nhịp độ làm việc tại trạm cũng thay đổi. Là trạm bán người trực nhưng trong đợt cao điểm nắng nóng, trạm nhanh chóng thực hiện chế độ trực tăng cường, bảo đảm 24/24 giờ có hai người trực tại trạm.

"Khi đơn vị điều độ chuyển quyền điều khiển về trạm và cần thao tác trực tiếp tại chỗ, quy trình an toàn yêu cầu phải có một người thực hiện thao tác và một người giám sát. Trong điều kiện thiết bị mang tải cao, hai người còn phối hợp theo dõi thông số, kiểm tra thiết bị và sẵn sàng xử lý khi có tình huống bất thường", lãnh đạo trạm cho biết.

Gắn bó với công việc vận hành trạm điện từ năm 2010, anh Nguyễn Đình Thái, Trưởng kíp Tổ thao tác lưu động Hưng Đông, cho biết trong những đợt nắng nóng vừa qua, có những ca trực mà tải của đường dây và máy biến áp thường xuyên vượt 100%.

"Chúng tôi phải bảo đảm hệ thống điện luôn được vận hành thông suốt để phục vụ sinh hoạt của người dân cũng như hoạt động sản xuất tại các khu công nghiệp", anh Thái nói, mắt không ngừng quan sát các thông số trên màn hình điều khiển.

Công nghệ số giúp các thông số, trạng thái thiết bị và tín hiệu cảnh báo được hiển thị tập trung tại phòng điều khiển, đồng thời truyền dữ liệu về đơn vị điều độ và công ty. Khi một ngăn lộ xuất hiện bất thường, hệ thống có thể hỗ trợ người vận hành phát hiện nhanh hơn. Tuy nhiên, công nghệ không thay thế hoàn toàn công việc kiểm tra tại hiện trường, càng không thay thế kinh nghiệm, khả năng phán đoán và trách nhiệm của người trực trạm.

"Khi đưa công nghệ số vào thì từ phòng điều khiển, mình có thể giám sát được phụ tải và các thiết bị. Ngăn lộ nào đó xảy ra sự cố thì cũng có thể phát hiện nhanh để xử lý. Tuy nhiên, thiết bị của trạm đã vận hành lâu, trong khi phụ tải ngày càng cao nên nguy cơ xảy ra sự cố vẫn tiềm ẩn. Trong quá trình vận hành, chúng tôi phải giám sát thường xuyên và thường xuyên đi kiểm tra thiết bị", anh Thái cho biết.

Đợt nắng nóng vừa tạm lắng, nhưng áp lực đối với lực lượng vận hành Trạm biến áp 220kV Hưng Đông chưa dừng lại. Nếu mùa nắng đặt ra nguy cơ quá tải, phát nhiệt và cháy nổ thiết bị thì mùa mưa bão lại mang đến một loạt rủi ro khác: giông lốc, cây đổ, ngập úng, sét đánh và những vật thể lạ bị gió cuốn bay vào khu vực trạm.

Sự chuyển giao giữa hai mùa thời tiết khắc nghiệt cũng là lúc trạm chuyển trạng thái vận hành. Máy soi phát nhiệt, quạt và hệ thống làm mát vẫn được duy trì sẵn sàng, nhưng những người trực trạm bắt đầu kiểm tra máy phát điện dự phòng, bảo dưỡng máy bơm chống ngập, rà soát vật tư, cắt tỉa cây xanh và diễn tập các tình huống có thể xảy ra trong mưa bão.

Theo anh Trần Thanh Nam, trước khi có dự báo về những hình thái thời tiết nguy hiểm, đơn vị đều xây dựng phương án và tổ chức diễn tập để từng nhân viên nắm rõ nhiệm vụ. Một trong những tình huống được tính đến là mất điện toàn trạm. Khi đó, máy phát điện dự phòng phải đủ khả năng cấp nguồn cho hệ thống tự dùng, giúp nhân viên vận hành vẫn có điện để điều khiển và thao tác thiết bị, chờ khôi phục nguồn theo phương thức của đơn vị điều độ.

Trước mỗi mùa mưa bão, từ tổng công ty, công ty đến đơn vị đều có phương án, hướng dẫn và tổ chức diễn tập cho tất cả nhân viên vận hành. Các tình huống cụ thể đều phải lập phương án và diễn tập trước để anh em nắm bắt, khi xảy ra tình huống thì thực hiện.

"Trước mùa mưa bão, chúng tôi phải chuẩn bị thiết bị dự phòng, vật tư, dụng cụ; nếu mất điện toàn trạm thì phải có máy phát đủ để cấp điện cho hệ thống tự dùng, để vẫn có thể thao tác thiết bị", anh Nam cho biết.

Với Trạm biến áp 220kV Hưng Đông, công tác phòng, chống thiên tai không chỉ diễn ra phía trong hàng rào. Xung quanh trạm là nhà dân, cây xanh và những mái tôn. Khi trời yên gió nhẹ thì không sao nhưng trong giông lốc, một tấm tôn không được chằng néo bị gió cuốn bay vào đường dây hoặc thiết bị mang điện là có thể gây chạm chập và dẫn đến sự cố.

"Chúng tôi phải đi vận động các nhà xung quanh. Những mái tôn hoặc vật dụng có khả năng bị gió bão cuốn bay vào trạm, gây ra sự cố thì đơn vị có thể phối hợp cùng người dân gia cố lại. Mái tôn ở gần hàng rào, nếu gặp lốc, bão bị lật hoặc bay vào đường dây, thiết bị trong trạm thì có thể gây chạm chập, sự cố", tuyên truyền và phối hợp cùng nhân dân chằng, gia cố mái tôn là việc làm trước mỗi mùa mưa bão của trạm.

Trong điều kiện thời tiết ngày càng diễn biến khó lường, mỗi hộ dân sống gần trạm cũng có thể trở thành một mắt xích trong phương án phòng ngừa sự cố. Ngành điện có trách nhiệm rà soát, cảnh báo và hỗ trợ về nhân lực, kỹ thuật. Người dân chủ động chằng néo mái tôn, cắt tỉa cây, thu dọn vật dụng có nguy cơ bị gió cuốn. Khi những nguy cơ được nhận diện và xử lý từ sớm, hệ thống điện có thêm một lớp bảo vệ trước khi mưa bão thực sự xảy ra./.