Radio
Podcast
Multimedia
Khi app chỉnh ảnh trở thành ứng dụng “bất ly thân”
Trước khi đăng ảnh lên mạng xã hội, nhiều bạn trẻ thường có thêm một bước quen thuộc: chỉnh ảnh. Từ làm sáng, mịn da, chỉnh màu, xóa nền đến làm thon mặt, sửa dáng mũi hay tạo ảnh chân dung AI, tất cả đều có thể thực hiện nhanh chóng trên điện thoại.
Với Quốc Huy, ở Đông Anh, Hà Nội, app chỉnh ảnh gần như là công cụ không thể thiếu. Huy cho biết, bản thân sử dụng tới 5-6 ứng dụng để có được bức ảnh ưng ý, từ chỉnh màu, chỉnh nét đến can thiệp vào một số đường nét trên gương mặt. Còn với Thu Phương, 22 tuổi ở Hà Nội, các app chỉnh ảnh, chỉnh video như Meitu, FaceU, Xingtu cũng được sử dụng thường xuyên để hình ảnh cá nhân trông chỉn chu hơn trước khi đăng tải.
Dù có nghe đến rủi ro liên quan đến dữ liệu, nhiều người trẻ vẫn cho rằng việc chỉnh ảnh là nhu cầu bình thường, thậm chí cần thiết trong việc xây dựng hình ảnh cá nhân. Chính vì vậy, những câu hỏi như app đang xin quyền gì, ảnh được xử lý ở đâu, dữ liệu khuôn mặt có bị lưu lại hay không… đôi khi vẫn bị đặt ở phía sau sự tiện lợi.
Rủi ro không chỉ nằm ở bức ảnh
Theo ông Nguyễn Hải Anh, Trưởng phòng Ứng phó sự cố và Điều tra số, Công ty Cổ phần An ninh mạng Việt Nam VSEC, thành viên Tập đoàn G-Group, ở góc độ an toàn thông tin, một số app chỉnh ảnh có thể thu thập dữ liệu vượt quá nhu cầu sử dụng. Chẳng hạn, một ứng dụng chỉnh ảnh có thể yêu cầu quyền truy cập danh bạ, vị trí, camera, lịch sử thiết bị, dù những dữ liệu này không thực sự cần thiết cho việc chỉnh sửa ảnh.
Một điểm đáng lưu ý là không phải app nào cũng xử lý ảnh trực tiếp trên điện thoại của người dùng. Có những ứng dụng gửi ảnh lên máy chủ của nhà cung cấp để xử lý. Khi đó, bức ảnh không còn chỉ nằm trong máy cá nhân mà đã được upload lên hệ thống của bên thứ ba. Người dùng khó biết dữ liệu này có được lưu lại hay không và được sử dụng vào mục đích gì.
Với các app làm đẹp khuôn mặt, tạo ảnh AI hay phục chế ảnh cũ, dữ liệu trong ảnh còn liên quan đến khuôn mặt, tức dữ liệu sinh trắc học gắn với đặc điểm nhận dạng cá nhân. Nếu bị khai thác sai cách, dữ liệu này có thể bị dùng để tạo ảnh giả, video giả, deepfake hoặc phục vụ các hành vi lừa đảo mạo danh.
Không chỉ vậy, trong mỗi bức ảnh có thể có những thông tin đi kèm như thời gian chụp, loại thiết bị, thậm chí tọa độ GPS nếu người dùng bật định vị. Nếu cấp quyền quá rộng, người dùng không chỉ để lộ một bức ảnh, mà còn có nguy cơ để lộ cả thư viện ảnh, danh bạ, thông tin thiết bị hoặc hành vi sử dụng.
Ông Nguyễn Hải Anh cũng lưu ý, nhiều người có thói quen bấm “đồng ý” rất nhanh khi cài đặt ứng dụng mà không đọc kỹ điều khoản sử dụng. Trong khi đó, một số điều khoản có thể cho phép nhà cung cấp lưu trữ, sử dụng hoặc dùng lại hình ảnh cho mục đích khác. Rủi ro cũng có thể đến từ các app giả mạo, chứa mã độc hoặc từ việc nhà cung cấp bị tấn công khiến dữ liệu người dùng bị phát tán.
Tuy vậy, không thể nói mọi app chỉnh ảnh đều nguy hiểm. Rủi ro phụ thuộc vào cách ứng dụng thu thập dữ liệu, xử lý ảnh, bảo mật hệ thống và cách người dùng cấp quyền khi sử dụng.
Cấp quyền tối thiểu, chọn app uy tín
Theo chuyên gia, nhu cầu sử dụng app chỉnh ảnh, app tạo ảnh AI là bình thường, nhất là khi các công cụ này giúp xử lý hình ảnh nhanh và đẹp hơn. Điều quan trọng là người dùng cần có kiến thức bảo mật cơ bản để sử dụng an toàn hơn.
Trước hết, chỉ nên tải ứng dụng từ các kho chính thức như Google Play hoặc App Store, tránh tải qua đường link lạ hoặc file cài đặt không rõ nguồn gốc. Trước khi cài đặt, nên xem thông tin về nhà phát triển, lượt tải, đánh giá, bình luận của người dùng và chính sách bảo vệ dữ liệu.
Khi sử dụng, nguyên tắc quan trọng là cấp quyền tối thiểu. Nếu chỉ cần chỉnh một bức ảnh, người dùng nên cho phép app truy cập ảnh cụ thể, thay vì toàn bộ thư viện ảnh. Những quyền như danh bạ, vị trí, micro hoặc dữ liệu thiết bị cần được cân nhắc kỹ trước khi đồng ý.
App chỉnh ảnh có thể giúp mỗi người tự tin hơn với hình ảnh của mình. Nhưng sự tiện lợi không nên đi cùng với việc dễ dãi trong chia sẻ dữ liệu cá nhân. Một bức ảnh đẹp hơn có thể chỉ cần vài thao tác, còn sự an toàn của dữ liệu cá nhân lại bắt đầu từ những lựa chọn rất nhỏ: tải app ở đâu, cấp quyền gì và có đọc kỹ trước khi bấm “đồng ý” hay không.
