Đăng ký thi THPT 2026: Sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ thế nào để tối ưu lợi thế?

Từ 24/4 đến 17h ngày 5/5, thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT 2026.

Tại buổi chia sẻ “Chinh phục cảnh cửa đại học năm 2026 – Đặt nguyện vọng thông minh và tối ưu hóa cơ hội” tại Trường THPT Galileo (Hà Nội) mới đây, cô Lê Minh Thư – Phó hiệu trưởng nhà trường cho biết, đã có hơn 182 học sinh của trường hoàn thiện việc điền thông tin đăng ký thi trên hệ thống dữ liệu.

Cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ tối ưu

Năm nay, chứng chỉ chỉ được dùng để miễn thi tốt nghiệp, không được quy đổi thành điểm 10 trong môn ngoại ngữ khi tính điểm xét tuyển đại học.

Nếu thí sinh chọn chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi tốt nghiệp thì công thức tính điểm thi tốt nghiệp chỉ còn 3 môn chứ không phải 4 môn.

Trường THPT Galileo có hơn 80 học sinh đã có chứng chỉ ngoại ngữ. Do đó, cô Lê Minh Thư lưu ý học sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ thông minh để tối ưu quyền lợi.

Theo cô Thư, nếu học sinh có năng lực ngoại ngữ khá thì nên chọn dự thi thay vì miễn thi để điểm số này có thể "gánh" cho các môn khác (như Toán, Văn) trong công thức tính điểm tốt nghiệp.

Năm 2026, nhiều trường đại học có thể áp dụng tiêu chí phụ, dù có chứng chỉ quốc tế vẫn yêu cầu điểm thi môn ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp phải đạt một ngưỡng nhất định, ví dụ 6,0.

Việc miễn thi chỉ nên áp dụng cho học sinh đã chắc chắn đi du học hoặc đã trúng tuyển sớm vào các trường quốc tế/tư thục và chỉ cần điều kiện cần là bằng tốt nghiệp.

Nguyên tắc đăng ký nguyện vọng

Trao đổi với các phụ huynh lớp 12, cô Lê Minh Thư cho rằng, việc đăng ký nguyện vọng xét tuyển phải dựa trên sở thích nghiêm túc, dài hạn và dữ liệu của các lần thi giữa kỳ, cuối kỳ lớp 12 và các kỳ thi khảo sát... để đánh giá đúng năng lực của học sinh.

Hệ thống xét tuyển dựa trên điểm số từ cao xuống thấp, không phụ thuộc vào thứ tự ưu tiên của nguyện vọng. Chẳng hạn, thí sinh A có điểm cao hơn ở nguyện vọng dưới vẫn được ưu tiên đỗ trước thí sinh B có điểm thấp hơn ở nguyện vọng 1 trong cùng một ngành. Trong trường hợp này, thí sinh A không đỗ các nguyện vọng trên.

Nếu thí sinh đỗ ngay từ nguyện vọng 1 thì những nguyện vọng đằng sau sẽ không đỗ được nữa. Vì vậy, thứ tự nguyện vọng phải dựa trên mong muốn, sự yêu thích và quyết tâm của con với khối ngành, trường học đó, chứ không nên sắp xếp cơ học từ cao xuống thấp.

Cô Thư nêu thực tế, có những thí sinh đạt 28-29 điểm nhưng lại thích một ngành có mức điểm 24 của ĐH Thương Mại. Nếu đặt nguyện vọng 1 ở ngành có điểm rất cao như Trường ĐH Ngoại thương, trong khi lại đặt ngành yêu thích của Trường ĐH Thương mại ở nguyện vọng dưới. Khi đỗ nguyện vọng 1 thì sẽ không đỗ nguyện vọng dưới.

Một sai lầm thường gặp là thí sinh rải đều 15 nguyện vọng mà không có trọng tâm. Từ kinh nghiệm những năm trước, cô Thư cho biết nhóm học sinh khá (khoảng 25 điểm) thường có tâm lý không muốn đăng ký trường lấy 18 điểm mà dồn toàn bộ vào nhóm trường từ 24 điểm trở lên. Với sự biến động điểm số không đoán trước được, các bạn có thể trượt tất cả các nguyện vọng mặc dù điểm số khá cao.

Phó Hiệu trưởng Trường THPT Galileo đưa ra chiến lược phân bổ nguyện vọng theo ba tầng. Theo đó, 15 nguyện vọng được phân theo mô hình 4-7-4.

Tầng 1 - Nhóm trường mơ ước (4 nguyện vọng đầu): Nhóm nguyện vọng này nên cao hơn năng lực thực tế của con từ 1-2 điểm. Ví dụ con đang mức 26 điểm nhưng muốn vào trường 27 điểm vẫn nên đăng ký để đón nhận cơ hội nếu đi thi bứt phá hơn thường ngày. Cô Thư lưu ý, tại nhóm trường mơ ước thí sinh có thể chấp nhận rủi ro trượt hết các nguyện vọng. Tuy vậy, rủi ro cũng đi kèm với cơ hội khi điểm chuẩn có thể biến động giảm ở các trường top đầu.

Tầng 2 - Nhóm trường vừa sức (7 nguyện vọng tiếp theo): Đây là nhóm sát với điểm thực tế nhất, chênh lệch chỉ từ +/- 0,5 đến 1 điểm. Nhóm nguyện vọng này thường có tỷ lệ trúng tuyển cao nhất. Có 2 nguyên tắc lựa chọn trong nhóm trường vừa sức.

-Chọn cùng một ngành nhưng rải nhiều trường: Ví dụ chọn Công nghệ thông tin ở Bách khoa, Bưu chính, Thương mại....

-Chọn cùng một trường nhưng chọn nhiều ngành lân cận: Ngành lân cận là những ngành có chương trình đào tạo gần nhau (ví dụ ngành A và B trùng nhau 20-30 tín chỉ). Việc này giúp các con dễ dàng học song bằng hoặc văn bằng hai sau này nhờ được quy đổi điểm, giúp giảm nhẹ hành trình học tập.

Tầng 3 - Nhóm trường an toàn (4 nguyện vọng cuối): Điểm chuẩn thấp hơn năng lực của con từ 1-2 điểm. Khu vực này tuyệt đối không được bỏ trống. Theo cô Thư, ở tầng an toàn, thí sinh nên ưu tiên các trường có tính thực hành cao, cơ sở vật chất tốt và sát với định hướng nghề nghiệp để đảm bảo sinh viên ra trường có thể làm việc ngay hoặc được doanh nghiệp đón nhận.

Ngoài ra, Phó hiệu trưởng Trường THPT Galileo cũng nêu nguyên tắc chọn ngành "xương sống" rồi tìm các ngành họ hàng/lân cận.

Ví dụ, với ngành công nghệ thông tin, nếu không đỗ An toàn thông tin, có thể chọn Hệ thống thông tin hoặc Công nghệ đa phương tiện có tính ứng dụng cao hơn.

Với Báo chí, nếu điểm Truyền thông đa phương tiện hay Quan hệ công chúng quá cao, có thể chọn Văn hóa học, Văn học hoặc Xã hội học. Những ngành này rèn luyện kỹ năng viết và nghiên cứu, vẫn có thể làm báo sau khi tốt nghiệp.

Với Sư phạm, nếu không đủ điểm vào thẳng chuyên ngành, thí sinh có thể học các ngành khoa học cơ bản rồi học thêm chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm hoặc học song bằng từ năm thứ hai để lấy bằng sư phạm. Ngoài ra có thể chọn các ngành gần như Tâm lý, Quản lý giáo dục...

Với Kinh tế, các ngành gần được đề xuất là Marketing, Tài chính ngân hàng, Thương mại điện tử....Tương tự, với ngành Ngôn ngữ, thí sinh cũng có thể chọn các ngành gần như Quốc tế học, Đông Phương học, Việt Nam học...

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra ngày 10-12/6, dự kiến có khoảng 1 triệu thí sinh dự thi./.