Từ năm học 2026-2027, Hà Nội thực hiện thí điểm đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 tại 20 trường học.

20 trường từ mầm non đến giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên được chia 3 mô hình, tương ứng với 3 mức độ triển khai.

Mức độ 1- cơ bản: áp dụng tại các cơ sở giáo dục mới triển khai hoặc còn hạn chế về điều kiện. Các trường tập trung tổ chức các hoạt động làm quen, giao tiếp, trải nghiệm bằng tiếng Anh; hình thành thói quen sử dụng tiếng Anh trong sinh hoạt hằng ngày; từng bước ứng dụng học liệu số và công nghệ trong dạy học.

Mức độ 2 – nâng cao: áp dụng tại những trường đã có đủ điều kiện triển khai thường xuyên. Nhiệm vụ trọng tâm là mở rộng môi trường sử dụng tiếng Anh; tăng cường các hoạt động trải nghiệm, giao lưu, học tập và từng bước triển khai một số nội dung giáo dục bằng tiếng Anh.

Mức độ 3 – mũi nhọn và dẫn dắt: triển khai tại các cơ sở giáo dục có điều kiện thuận lợi, có khả năng lan tỏa và hỗ trợ chuyên môn cho các đơn vị khác. Nhóm này hướng tới xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh ở mức độ cao, tổ chức các môn học và hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh, đồng thời đẩy mạnh hợp tác, giao lưu quốc tế.

Công cụ đưa nào để hình thành môi trường sử dụng tiếng Anh?

Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% cơ sở giáo dục xây dựng và duy trì môi trường học tập, giao tiếp và sử dụng tiếng Anh phù hợp với cấp học, trình độ đào tạo và điều kiện thực tế; Phấn đấu có 90% cơ sở giáo dục đạt mức độ 1, 35% đạt mức độ 2 và 10% đạt mức độ 3.

Định hướng đến năm 2035, phấn đấu 100% cơ sở giáo dục đạt mức độ 1, trên 50% đạt mức độ 2 và trên 20% đạt mức độ 3.

Từ nay đến 2035, tổng kinh phí dự kiến khoảng 4.500 tỷ đồng, huy động từ ngân sách nhà nước, các chương trình, đề án liên quan và nguồn xã hội hóa…

Theo ông Hà Xuân Nhâm, Trưởng phòng Giáo dục Phổ thông, Sở GD-ĐT Hà Nội, việc thí điểm đã bắt đầu ngay từ trong hè này. 20 trường được chọn đại diện cho từng cấp học từ mầm non đến giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên và 3 mô hình triển khai.

Các cơ sở được lựa chọn chủ yếu mang tính chất thực hành, kiểm chứng, hoàn thiện mô hình, tiêu chí đánh giá. Các trường làm điểm có trách nhiệm hỗ trợ chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm, cách làm hiệu quả tới các cơ sở giáo dục khác.

Để đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 tại trường học, Hà Nội triển khai đồng bộ nhiều công cụ, bao gồm các bộ tiêu chí và chỉ báo theo 3 mức độ tại kế hoạch 259 của UBND TP Hà Nội.

Ngành giáo dục cũng chuẩn bị cơ sở dữ liệu và hệ thống theo dõi đánh giá trực tuyến. Theo ông Nhâm, thành phố có mạng lưới chuyên gia, cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán và hệ thống cơ sở giáo dục làm điểm/ cơ sở giáo dục nòng cốt. Bên cạnh đó là kho học liệu số và công cụ AI hỗ trợ giảng dạy và quản lý.

Các trường tự thực hiện rà soát, đăng ký mức phấn đấu, chuẩn bị minh chứng hàng năm. Sở GD-ĐT sẽ tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ, hỗ trợ chuyên môn nhằm kịp thời điều chỉnh để nhân rộng mô hình hiệu quả.

Để triển khai thực chất, Sở GD-ĐT tham mưu để mỗi trường xây dựng các góc hoặc bản tin tiếng Anh. Bên cạnh đó, duy trì các câu lạc bộ tăng cường sử dụng tiếng Anh giờ ra chơi, sinh hoạt tập thể hoặc các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, STEAM, STEM và nghiên cứu khoa học.

Khi đáp ứng điều kiện, nhà trường có thể lựa chọn một số nội dung môn học hoặc hoạt động giáo dục ngoài môn tiếng Anh để tổ chức triển khai giảng dạy bằng tiếng Anh.

Ông Nhâm nhấn mạnh, Sở không yêu cầu triển khai đồng loạt khi chưa đảm bảo điều kiện về đội ngũ, học liệu và mức độ sẵn sàng của học sinh.

Tránh bệnh hình thức do triển khai nóng vội

Theo ông Hà Xuân Nhâm, hiện năng lực sử dụng ngoại ngữ của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh tại các trường chưa đồng đều. Số giáo viên ở các bộ môn có khả năng dạy song ngữ còn hạn chế. Đó là chưa kể, cần phải nâng cao năng lực giao tiếp tiếng Anh cho đội ngũ cán bộ quản lý và nhân viên trường học.

Bên cạnh đó, yêu cầu về học liệu, thiết bị, hạ tầng, kinh phí...là những vấn đề cần tính đến khi thực hiện đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2 tại trường học.

Ông Nhâm cho rằng, nếu triển khai nóng vội có thể gây áp lực cho giáo viên, học sinh hoặc dẫn đến bệnh hình thức.

“Triển khai khi điều kiện chưa bảo đảm có thể dẫn đến câu chuyện chỉ dừng lại ở những bảng biểu, sự kiện mà chưa tạo được môi trường sử dụng tiếng Anh thực chất”, ông Nhâm nói.

Để triển khai hiệu quả, theo ông Nhâm cần đi theo lộ trình, không áp dụng yêu cầu giống nhau cho mọi trường. Kết quả khảo sát, phân loại đội ngũ giáo viên trên toàn thành phố vừa qua sẽ là căn cứ để Sở GD-ĐT Hà Nội sớm ban hành kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên (gồm giáo viên tiếng Anh và giáo viên bộ môn khác).

Ông Nhâm cho biết, những năm qua Hà Nội có nhiều khóa đào tạo, bồi dưỡng trong và ngoài nước dành cho giáo viên tiếng Anh và giáo viên ở các bộ môn khác.

Sở cũng thành lập Câu lạc bộ 200 (CLB 200+), gồm hơn 200 cán bộ quản lý, giáo viên tham gia lớp bồi dưỡng tiếng Anh ở nước ngoài. Hiện, con số này là hơn 400 giáo viên có năng lực ielts 6.5 trở lên. Đây là lực lượng có thể hỗ trợ cho các nhà trường triển khai việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ 2./.