Nghiên cứu tháo gỡ "điểm nghẽn" để đột phá phát triển giáo dục

Hội thảo khoa học lần thứ nhất “Hoàn thiện thể chế phát triển hệ thống giáo dục nhằm góp phần tạo động lực phát triển nhanh và bền vững đất nước trong điều kiện mới” diễn ra trong các ngày 30 và 31 tháng 3/2026 được xem như cơ hội để báo cáo những kết quả nghiên cứu bước đầu của đề tài.

Hơn 80 đại biểu gồm Lãnh đạo một số Vụ, Cục thuộc Bộ GD&ĐT và một số Bộ, Ban, Ngành; Lãnh đạo và chuyên viên một số Sở GD&ĐT, các nhà khoa học, nhà sư phạm, nhà quản lý giáo dục, giáo viên, giảng viên....tham gia hội thảo và có những đóng góp thiết thực cho giai đoạn nghiên cứu tiếp theo.

“Tôi muốn nhấn mạnh là khi chúng ta nói đến thể chế giáo dục thì không chỉ là luật và thông tư mà cần hiểu đầy đủ hơn là cách hệ thống giáo dục phân bổ nguồn lực, trách nhiệm và tạo động lực phát triển. Và thể chế quyết định ai được quyết định điều gì, quyết định đi đâu, quyết định nhà trường tự chủ đến đâu…

Như vậy, hoàn thiện thể chế giáo dục thực chất là hoàn thiện “luật chơi” của cả hệ thống. Nếu “luật chơi” không đúng thì dù con người vận hành tốt đến đâu cũng sẽ khó mà tốt”, GS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam nhấn mạnh trong phát biểu khai mạc hội thảo.

Hội thảo đã nghe các báo cáo phản ánh kết quả nghiên cứu ban đầu của Đề tài gồm: Hoàn thiện thể chế phát triển hệ thống giáo dục: cơ sở lý luận và định hướng chính sách; Định hướng hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục và đào tạo; Kinh nghiệm quốc tế về xây dựng và hoàn thiện thể chế phát triển giáo dục; Xác định điểm “nghẽn” nhằm hoàn thiện thể chế giáo dục đào tạo.

Rất nhiều đại biểu tham gia hội thảo đã phát biểu, góp ý và chỉ ra những hạn chế, bất cập của hệ thống giáo dục hiện nay. Ví dụ như: cơ chế quản lý chưa đồng bộ, chính sách còn thiếu tính liên thông giữa các cấp học, và mức độ gắn kết với thị trường lao động cũng như xu thế chuyển đổi số còn hạn chế. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và tác động mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp mới, nếu không kịp thời hoàn thiện thể chế, hệ thống giáo dục sẽ khó đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Trên cơ sở đó, các đại biểu thống nhất định hướng cần phát hiện và tháo gỡ các “điểm nghẽn”, thúc đẩy các giải pháp mang tính đột phá nhằm xây dựng hệ thống thể chế giáo dục đồng bộ, hiện đại, mang tính kiến tạo. Đây được xem là nền tảng quan trọng để triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách lớn về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Tiếp thu các ý kiến tại Hội thảo, đề tài sẽ tiếp tục triển khai các nội dung nghiên cứu theo hướng chuyên sâu để có những kết quả và đóng góp thiết thực, có giá trị vào quá trình đổi mới giáo dục và đào tạo Việt Nam.