Sáng nay, 22/5, Cục Thuế tổ chức họp báo chuyên đề về công tác quản lý nợ thuế và việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh thời gian gần đây xuất hiện nhiều phản ánh về việc cá nhân bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế với số tiền nhỏ, làm dấy lên tranh luận về tính tương xứng của biện pháp quản lý này.

Thông tin về tạm hoãn xuất cảnh được thông báo công khai tới người nộp thuế

Theo Cục Thuế, nhiều trường hợp được phản ánh thực chất thuộc nhóm người nộp thuế bỏ địa chỉ kinh doanh, không thực hiện thủ tục với cơ quan thuế và không phản hồi các thông báo điện tử trước đó. Cơ quan thuế cho biết việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh hiện được thực hiện theo quy định của Luật Quản lý thuế và Nghị định 49/2025/NĐ-CP.

Nghị định 49/2025 quy định cụ thể 4 nhóm bị tạm hoãn xuất cảnh

Theo Cục Thuế, việc tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế đã được quy định từ Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và tiếp tục được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 56/2024/QH15.

Hiện nay, Nghị định 49/2025/NĐ-CP quy định 4 nhóm đối tượng có thể bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh gồm:

* Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên, quá hạn trên 120 ngày;

* Người đại diện pháp luật doanh nghiệp, hợp tác xã nợ từ 500 triệu đồng trở lên, quá hạn trên 120 ngày;

* Người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký;

* Người Việt Nam xuất cảnh để định cư, người nước ngoài trước khi rời Việt Nam nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Theo ông Nguyễn Đức Huy, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế, quy định hiện hành đang tập trung vào nhóm có rủi ro cao trong quản lý nợ thuế.

Nhóm “bỏ địa chỉ kinh doanh” hiện chưa có ngưỡng nợ tối thiểu

Điểm đáng chú ý trong quy định hiện hành là nhóm “không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký” chưa có ngưỡng nợ thuế tối thiểu để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Đây cũng là nguyên nhân xuất hiện nhiều trường hợp nợ thuế số tiền nhỏ nhưng vẫn bị áp dụng biện pháp cưỡng chế.

Theo tài liệu của Cục Thuế, trên 50% người nộp thuế thuộc trạng thái không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký có số nợ dưới 1 triệu đồng, song tổng số nợ chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng số nợ thuế của toàn bộ nhóm đối tượng.

Ông Mai Sơn - Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết: “Những trường hợp mà báo chí phản ánh phần lớn là các đơn vị bỏ địa chỉ kinh doanh, không thông báo với cơ quan thuế theo quy định.”

Quy trình cảnh báo được thực hiện trước khi tạm hoãn xuất cảnh

Theo Cục Thuế, trước khi ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế thực hiện nhiều bước cảnh báo và xác minh. Các bước gồm:

- Phối hợp chính quyền địa phương xác minh tình trạng hoạt động;

- Gửi thông báo nợ thuế qua email, điện thoại, tài khoản thuế điện tử;

- Gửi thông báo sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh trước 30 ngày;

- Công khai thông tin trên cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế.

Ông Mai Sơn cho biết cơ quan thuế hiện đã triển khai cảnh báo trên nhiều nền tảng điện tử như Etax Mobile, email và tài khoản thuế điện tử nhằm giúp người nộp thuế chủ động xử lý nghĩa vụ trước khi phát sinh cưỡng chế.

Hơn 105.000 trường hợp đã có thông báo tạm hoãn xuất cảnh

Theo số liệu quản lý của cơ quan thuế, đã có khoảng 105.000 người nộp thuế bị ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh với tổng số nợ gần 61.000 tỷ đồng.

Riêng nhóm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký chiếm khoảng 65.000 trường hợp với số nợ hơn 6.900 tỷ đồng.

Lũy kế đến nay, cơ quan thuế đã thu hồi được hơn 4.000 tỷ đồng tiền nợ thuế từ hơn 13.000 người nộp thuế.

Theo ông Nguyễn Đức Huy:“Biện pháp tạm hoãn xuất cảnh là một trong những biện pháp hiệu quả nhằm nâng cao tính tuân thủ pháp luật của người nộp thuế.”

Cơ quan thuế gửi cảnh báo điện tử trước khi áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh vì vậy người nộp thuế cần cập nhật đầy đủ email, số điện thoại, địa chỉ liên hệ với cơ quan thuế.

Bộ Tài chính đề xuất bổ sung ngưỡng nợ tối thiểu

Theo dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Bộ Tài chính đang đề xuất bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng trở lên đối với nhóm bỏ địa chỉ kinh doanh.

Theo cơ quan thuế, việc bổ sung ngưỡng này nhằm loại trừ các khoản nợ rất nhỏ phát sinh do sai sót kỹ thuật, hạn chế trường hợp chậm cập nhật dữ liệu và bảo đảm tính tương xứng giữa hành vi vi phạm và biện pháp quản lý nhà nước.

Ông Nguyễn Đức Huy cho biết việc sửa đổi được nghiên cứu trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành Nghị định 49 và tham khảo kinh nghiệm quốc tế.

Cơ quan thuế hướng tới xử lý hủy tạm hoãn theo thời gian thực

Ngày 12/5/2026, Cục Thuế và Cục Quản lý xuất nhập cảnh đã ký quy chế phối hợp truyền nhận dữ liệu điện tử liên quan đến tạm hoãn và hủy tạm hoãn xuất cảnh.

Theo đó, dữ liệu sẽ được truyền tự động giữa hai cơ quan ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết ngành thuế đang tiếp tục nâng cấp hệ thống để việc hủy tạm hoãn xuất cảnh có thể thực hiện gần như theo thời gian thực, giảm tối đa ảnh hưởng tới hoạt động đi lại, giao thương của người nộp thuế./.