Nợ thuế 1 triệu đồng có bị tạm hoãn xuất cảnh?

Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 đang thu hút sự quan tâm khi bổ sung ngưỡng nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh với một số trường hợp người nộp thuế.

Theo nội dung dự thảo, quy định này áp dụng đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật hoặc chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Người nộp thuế chỉ thuộc diện xem xét tạm hoãn xuất cảnh khi đồng thời đáp ứng đủ 3 điều kiện:

* Không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký;

* Có số tiền thuế nợ từ 1 triệu đồng trở lên;

*Sau 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Một số ý kiến băn khoăn mức 1 triệu đồng là khá thấp và có thể ảnh hưởng tới quyền đi lại của người dân nếu không theo dõi kịp nghĩa vụ thuế phát sinh.

Tuy nhiên, theo giải trình của cơ quan thuế, đây thực chất là bước điều chỉnh theo hướng thu hẹp phạm vi áp dụng so với quy định hiện hành tại Nghị định 49/2025/NĐ-CP.

Cụ thể, theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP đang có hiệu lực, đối với trường hợp người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, pháp luật hiện chưa quy định ngưỡng nợ tối thiểu để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Điều đó đồng nghĩa chỉ cần phát sinh khoản nợ thuế quá hạn, dù rất nhỏ, người nộp thuế vẫn có thể thuộc diện xem xét áp dụng nếu đã được thông báo nhưng quá thời hạn vẫn chưa khắc phục.

Cơ quan thuế cho biết việc bổ sung ngưỡng từ 1 triệu đồng nhằm loại trừ các khoản nợ rất nhỏ phát sinh do sai sót kỹ thuật, chậm cập nhật dữ liệu hoặc nguyên nhân khách quan.

Theo số liệu tổng hợp của Cục Thuế, hơn 50% người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đăng ký có số tiền thuế nợ dưới 1 triệu đồng, nhưng tổng số tiền nợ chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng nợ thuế. Nếu tiếp tục áp dụng cơ chế không có ngưỡng như hiện hành, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh có thể tác động đến số lượng lớn người nộp thuế trong khi hiệu quả thu hồi ngân sách không tương xứng.

Dự thảo cũng quy định quy trình áp dụng theo hướng công khai, minh bạch hơn. Theo đó, trước khi ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh 30 ngày, cơ quan thuế phải gửi thông báo cho người nộp thuế qua tài khoản giao dịch thuế điện tử hoặc cá nhân liên quan, đồng thời công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế.

Khoảng thời gian 30 ngày được xác định để người nộp thuế chủ động kiểm tra số nợ, đối chiếu dữ liệu, nộp tiền thuế hoặc liên hệ cơ quan thuế xử lý sai sót nếu có.

Ngoài trường hợp nợ thuế từ 1 triệu đồng nêu trên, dự thảo vẫn kế thừa các trường hợp tạm hoãn xuất cảnh đang áp dụng theo Nghị định 49/2025/NĐ-CP.

Theo đó, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh thuộc diện cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế sẽ bị xem xét tạm hoãn xuất cảnh nếu có số tiền thuế nợ từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn từ 120 ngày. Đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoặc chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, ngưỡng nợ là từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn từ 120 ngày.

Theo cơ quan thuế, việc bổ sung ngưỡng nợ 1 triệu đồng nhằm bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa tính chất vi phạm và biện pháp quản lý nhà nước áp dụng, đồng thời hạn chế tình trạng bỏ địa chỉ kinh doanh để né tránh nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

Cơ quan thuế cũng khuyến nghị người nộp thuế thường xuyên kiểm tra nghĩa vụ thuế trên hệ thống giao dịch thuế điện tử hoặc ứng dụng Etax Mobile để tránh phát sinh vướng mắc ảnh hưởng đến kế hoạch xuất cảnh./.